Pathanen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Pathanen
Pathanen
Verspreiding Vlag van Afghanistan Afghanistan en Vlag van Pakistan Pakistan
Taal Pasjtoe
Geloof Islam
Portaal  Portaalicoon   Landen & Volken

De Pathanen, ook wel Pashtun of Pakhtun, vormen een bevolkingsgroep die in Afghanistan en Pakistan woont. Het woord Pathanen duikt al op in het jaar 1617 in het reisjournaal van Pieter van den Broecke, in dienst van de VOC. Hij vermeldt: "Dese Rasboetse Natie zijn naest de Pathannen de kloekste Soldaten, die de Grooten Mogol ofte Coningh van Indien heeft". Ook gedurende de Britse overheersing werden ze Pathanen genoemd.

Taal[bewerken | bron bewerken]

De taal van de Pathanen wordt Pasjtoe, Pashto of Pakhto genoemd. Andere talen in Afghanistan zijn onder meer het Turkmeens, het Oezbeeks en het Perzisch (Dari), dat in 1964 tot nationale taal van Afghanistan verklaard is naast het Pashto.

Religie[bewerken | bron bewerken]

De Pathanen zijn overwegend soennitische moslims en vormen de kern van de Afghaanse regering in Afghanistan.

Woongebied[bewerken | bron bewerken]

Verschillende bronnen schatten dat de Pathanen tussen 30 en 38 procent[1] van de bevolking van Afghanistan vormen (de CIA houdt het op 42%[2]). Ze vormen daarmee de grootste etnische groep in Afghanistan. Daarnaast wonen veel Pathanen in Pakistan. De internationale grens tussen Afghanistan en Pakistan loopt dwars door de stammengebieden heen. Deze grens wordt echter niet door iedereen erkend. Zo eisen Pathanen aan beide zijden van deze grens een eigen gebied op dat loopt van de Amu Darja tot aan de Indus. Ze baseren zich hierbij op een overeenkomst tussen de Afghaanse emir Abdur Rahman Khan en sir Henry Durand waarmee de Afghaanse regering het gebied ten oosten van de zogenaamde Durandlijn met ingang van 12 november 1893 voor honderd jaar aan Brits-Indië zou verhuren. Deze termijn is inmiddels al geruime tijd verstreken.

De Pathanen in Afghanistan wonen in een gebied dat bestaat uit een denkbeeldige halve cirkel van de provincie Kunar in het oosten, via Kaboel tot de provincies Herat en Badghis in het westen.

Stammen[bewerken | bron bewerken]

De Pathanen worden in twee grote stamconfederaties onderscheiden: de zuidelijke en zuidwestelijke stammen die samen tot de Durrani, ook Abdali genoemd, worden gerekend, en de oostelijke en zuidoostelijke die tot de Ghilzai behoren.

Daarnaast zijn er stammen die tot geen van beide stammengroepen behoren. Hieronder vallen o.a. de Waziri die leven in Waziristan in Pakistan. Voorts zijn er clans, dorpsgemeenschappen en families te onderscheiden, waartussen ook regelmatig conflicten plaatshebben.

Regels[bewerken | bron bewerken]

De Pathanen houden er, naast de islamitische wetten, een eigen stelsel van ongeschreven regels op na, het zogenaamde "Pashtunwali". Voor een groot deel kent het Pashtunwali zijn oorsprong in lokale gebruiken en gewoontes die zijn terug te voeren op de pre-islamitische tijd.

Trivia[bewerken | bron bewerken]

De wereldberoemde foto van een meisje met indringende groene ogen op een cover van National Geographic uit 1985 toont de toen nog anonieme Pathaanse Sharbat Gula.

Zie de categorie Pashtuns van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.