Peridotiet
| Peridotiet | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
| Indeling der stollingsgesteenten | ||||
| % SiO2 | uitvloeings- gesteente |
gang- gesteente |
diepte- gesteente | |
| felsisch | >~70 | ryoliet | granofier | graniet |
| ~70-63 | daciet | granodioriet | ||
| intermediair | 63-52 | andesiet | dioriet | |
| mafisch | 52-45 | basalt | doleriet | gabbro |
| ultramafisch | <45 | komatiiet | peridotiet | |
Peridotiet is een grofkorrelig kristallijn gesteente met een ultramafische samenstelling. Het bestaat voor een groot deel uit de mineralen olivijn en pyroxeen. Het is een mantelgesteente en bevat per definitie minder dan 90% mafische mineralen en meer dan 40% olivijn.[1] Verder is het rijk aan ijzer en magnesium en heeft het een relatief hoge dichtheid.
Eigenschappen
[bewerken | brontekst bewerken]Peridotiet kan de mineralen orthopyroxeen (vooral enstatiet), clinopyroxeen, amfibool (voornamelijk hoornblende), spinel (bijvoorbeeld chromiet, magnetiet) en granaat (bijvoorbeeld almandien of pyroop) bevatten.
Peridotiet wordt onderverdeeld in:
- duniet en oliviniet - bevatten meer dan 90% olivijn;
- lherzoliet - bevat 40-90% olivijn en meer dan 5% van zowel ortho- als clinopyroxeen;
- wehrliet - bestaat grotendeels uit olivijn en clinopyroxeen;
- harzburgiet - bestaat grotendeels uit olivijn en orthopyroxeen;
- hoornblende-peridotiet - hoornblende-houdend peridotiet met minder dan 5% pyroxeen;
- pyroxeen+hoornblende-peridotiet - kleinere hoeveelheden olivijn,
Als ultramafisch gesteente minder dan 40% olivijn bevat is het geen peridotiet maar pyroxeniet of hoornblendiet.
Voorkomen
[bewerken | brontekst bewerken]Peridotiet vormt verreweg het belangrijkste bestanddeel van de aardmantel.
Peridotieten zijn zelden ontsloten aan het oppervlak en erg instabiel. De meeste ontsluitingen zijn beïnvloed door retrograde metamorfe processen en omgezet in serpentiniet waar de pyroxenen en olivijnen zijn omgezet in een groen mineraal, serpentijn met amfibolen. Deze hydratatie-reactie veroorzaakt een volumetoename waarbij deformatie van de originele textuur plaatsvindt.
Bijzonderheden
[bewerken | brontekst bewerken]Peridotiet kan koolstofdioxide bij contact omzetten in mineraal calciet.[2]
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]Voetnoten
[brontekst bewerken]- ↑ Le Maitre et al. (2002)
- ↑ (en) Keleman, P.B. & Matter, J.; 2008: In situ carbonation of peridotite for CO2 storage, Proceedings of the National Academy of Sciences, in publicatie
Bronnen en verwijzingen
[brontekst bewerken]- (en) Le Maitre, R.W. (ed.); Streckeisen, A.; Zanettin, B.; Le Bas, M.J.; Bonin, B.; Bateman, P.; Bellieni, G.; Dudek, A.; Efremova, F.; Keller, J.; Lameyre, J.; Sabine, P.A.; Schmid, R.; Sørensen, H. & Woolley, A.R., 2002: Igneous Rocks, A Classification and Glossary of Terms, Recommendations of the International Union of Geological Sciences Subcommission on the Systematics of Igneous Rocks (2nd ed.), Cambridge University Press, ISBN 978-0-521-66215-4.
