Provincies van Noorwegen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search

Noorwegen heeft 18 provincies, in het Noors fylker geheten. Noorwegen heeft een gecentraliseerd bestuur, het wordt vanuit Oslo bestuurd. Onderdeel van het bestuur is de verdeling in de 18 provincies. Deze bestuurslaag bevindt zich tussen de centrale overheid, regering en parlement, het Storting, en de gemeenten. Oslo is zowel een provincie als een stad. De indeling in fylker is sinds 2018 gewijzigd aangezien Nord-Trøndelag en Sør-Trøndelag werden samengevoegd tot Trøndelag. In 2020 volgt een verdere samenvoeging.

Noorse Provincies met hoofdsteden

Geschiedenis[bewerken]

  • Tot 1662 was Noorwegen in len en sysler ingedeeld. Taalkundig zijn er nog steeds sporen van deze indeling te vinden in huidige plaatsnamen. In 1662 werden land-gemeenten, districten, gecombineerd in fogderier en amt, waarvan werd verwacht dat ze uitgaven voor bepaalde maatschappelijke belangen bijdroegen.
  • 1837: wetten over het bestuur van een gemeente en de opzet van een door het volk gekozen administratie aangenomen, het Amtsting.
  • 1918: de namen worden veranderd van Amt en Amtsting naar Fylke en Fylkesting.
  • 1924: Kristiania Fylke wordt bestuurlijk samengevoegd met Akershus.
  • 1935: Kristiania Fylke wordt omgedoopt tot Oslo Fylke en Møre tot Møre og Romsdal fylke
  • 1961: een wet betreffende de fylkeskommuner (provincies) wordt door het Storting aangenomen.
  • 1964: gemeenteraden (en stadsraden) krijgen stemrecht voor de provincieraden; hun macht is afhankelijk van het aantal inwoners van de gemeenten/steden. Fylkesordføreren (gekozen door de gemeenten/steden) is de voorzitter voor de zittingen van het bestuur van de provincie, terwijl de Fylkesmann door de staat wordt aangesteld. Noorwegen kent slechts 18 Fylkesmenn omdat Oslo en Akershus er één delen. Normaliter worden deze twee provincies dan ook "De provincies van Oslo en Akershus" genoemd. Om de zaak nog verder te compliceren, zit op Spitsbergen een door de Koning benoemde Sysselmann, die dezelfde macht heeft als de Fylkesmann.
  • 1968: Bergen Fylke wordt samengevoegd met Hordaland (Bergen wordt de hoofdstad van Hordaland).
  • 1976: De positie van de provincie krijgt een nieuwe functie (en plaats) in het lokale bestuur. Directe verkiezingen worden ingevoerd, de Fylkesmann gaat uit de provincieraad (Fylkestinget) en is niet langer verantwoordelijk voor het voorbereiden van de onderwerpen ervoor. Het bestuur ligt nu in de handen van de door het volk gekozen leden.
  • 2018: Nord-Trøndelag en Sør-Trøndelag worden samengevoegd tot de provincie Trøndelag.

Overzicht[bewerken]

De Noorse provincies (inwoneraantallen 1 januari 2018):

Fylke (Provincie) Hoofdstad Inwoners % van de totale bevolking Oppervlakte km² % van de totale oppervlakte bevolkingsdichtheid per km² Målform
Akershus Oslo 614.026 11,2% 4.917 1,5% 116,0 geen voorkeur
Aust-Agder Arendal 117.222 2,2% 9.212 2,8% 12,2 geen voorkeur
Buskerud Drammen 281.769 5,3% 14.927 4,6% 18,1 geen voorkeur
Finnmark Vadsø 76.167 1,5% 48.637 15,0% 1,5 Bokmål
Hedmark Hamar 196.966 3,8% 27.388 8,5% 7,3 geen voorkeur
Hordaland Bergen 522.539 9,9% 15.634 4,8% 32,0 Nynorsk
Møre og Romsdal Molde 266.856 5,1% 15.104 4,7% 17,2 Nynorsk
Nordland Bodø 243.335 4,7% 38.463 11,9% 6,2 geen voorkeur
Oppland Lillehammer 189.870 3,7% 25.191 7,8% 7,4 geen voorkeur
Oslo Oslo 673.469 12,4% 454 0,1% 1.381,0 geen voorkeur
Rogaland Stavanger 473.526 9,0% 9.326 2.9% 48,7 geen voorkeur
Sogn og Fjordane Leikanger 110.230 2,1% 18.619 5,7% 5,8 Nynorsk
Trøndelag Steinkjer 458 744 9,0% 38.778 11,9% geen voorkeur
Telemark Skien 173.391 3,4% 15.313 4,7% 11,2 geen voorkeur
Troms Tromsø 166.499 3,2% 25.848 8,0% 6,2 geen voorkeur
Vest-Agder Kristiansand 186.532 3,5% 7.281 2,2% 24,3 geen voorkeur
Vestfold Tønsberg 249.058 4,7% 2.216 0,7% 107,9 Bokmål
Østfold Sarpsborg 295.420 5,6% 4.183 1,3% 67,6 Bokmål
Noorwegen (Totaal) Oslo 5.295.619 100,0% 323.941 100,0% 14,0

Behalve in provincies is Noorwegen ook in grotere geografische delen ingedeeld, zoals te zien is in de tabel hierboven. Dat is echter niet bestuurskundig vastgelegd.

Zie ook[bewerken]