Stadsbrand

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Onder een stadsbrand verstaat men een brand, die een groot gebied van een stad vernietigt. Vooral in de oudheid en de middeleeuwen werden stadsbranden gevreesd. De meeste huizen waren van hout en bedekt met stro of dakspanen. De kap van het dak reikte meestal ver buiten de gevelmuren, zodat er bij een brand brandende stukken hout op de straat vielen, waar voorbijgangers en brandblussers erdoor getroffen konden worden. Sterke wind kon de gevolgen nog versterken en alleen delen van de stad die bovenwinds van de brand lagen bleven gespaard. Eenmaal uitgebroken werd het hierdoor moeilijker een brand te blussen. In combinatie met de smalle straten vergrootte dit de kans op een vuurstorm, die grote delen van een stad plat kon branden. Tegen een eenmaal uitgebroken vuurstorm stond men volstrekt machteloos.

Bakstenen waren kostbaar, alleen gebouwen als kerken waren daarom uit steen opgetrokken. In de meeste steden werden de huizen pas na een of meer grote branden veiliger gebouwd. In de eeuwen na de vroege middeleeuwen ging men ertoe over om meer in steen te bouwen. Hierbij werd veelvuldig gebruikgemaakt van subsidies. Ook maakte men gebruik van scheidings- en buitenmuren om bij een brand het overslaan naar aanpalende huizen zo veel mogelijk te voorkomen.

Stadsbranden in Nederland[bewerken]

  • Stadsbrand van Alkmaar: 1328
  • Stadsbrand van Amersfoort: 1340
  • Stadsbrand van Amsterdam: 1421, 1452, 1597
  • Stadsbrand van Arnhem: 1364, 1419, 1422
  • Stadsbrand van Asperen: 1423
  • Stadsbrand van Batenburg: 1412, 1463
  • Stadsbrand van Bergen op Zoom: 1397, 1444
  • Stadsbrand van Borculo: 1590
  • Stadsbrand van Breda: 1534
  • Stadsbrand van Bredevoort: 1597, 1619
  • Stadsbrand van Bronckhorst: 1633
  • Stadsbrand van Buren: 1575
  • Stadsbrand van Delden: 1655
  • Stadsbrand van Delft: 1536
  • Stadsbrand van Deventer: 1334
  • Stadsbrand van Doetinchem: 1527
  • Stadsbrand van Dokkum: 1572
  • Stadsbrand van Dordrecht: 1332, 1338, 1457
  • Stadsbrand van Eindhoven: 1486, 1543
  • Stadsbrand van Enkhuizen: 1512
  • Stadsbrand van Enschede: 1517, 1750, 1862
  • Stadsbrand van Genemuiden: 1521, 1580, 1625, 1740, 1868
  • Stadsbrand van Gennep: 1597
  • Stadsbrand van Goedereede: 1482
  • Stadsbrand van Goes: 1554
  • Stadsbrand van Goor: 1647
  • Stadsbrand van Gorinchem: 1388
  • Stadsbrand van Gouda: 1361, 1438
  • Stadsbrand van Grave: 1415
  • Stadsbrand van Haarlem: 1347, 1576
  • Stadsbrand van Hardenberg: 1497, 1708
  • Stadsbrand van Harderwijk: 1503
  • Stadsbrand van 's-Hertogenbosch: 1419, 1463
  • Stadsbrand van Heusden: 1572
  • Stadsbrand van Hoorn: 1481
  • Stadsbrand van Leeuwarden: 1392
  • Stadsbrand van Lichtenvoorde: 1735
  • Stadsbrand van Lochem: 1615
  • Stadsbrand van Maastricht: 1612
  • Stadsbrand van Medemblik: 1517, 1555
  • Stadsbrand van Middelburg: 1432, 1492
  • Stadsbrand van Monnickendam: 1499, 1513
  • Stadsbrand van Naarden: 1572
  • Stadsbrand van Nijkerk: 1540
  • Stadsbrand van Noordwijk: 1450
  • Stadsbrand van Ommen: 1624
  • Stadsbrand van Oss: 1751
  • Stadsbrand van Ravenstein: 1606
  • Stadsbrand van Rhenen: 1400
  • Stadsbrand van Roermond: 1554, 1665
  • Stadsbrand van Rotterdam: 1563
  • Stadsbrand van Schiedam: 1428, 1494
  • Stadsbrand van Schoonhoven: 1321, 1375, 1382, 1518
  • Stadsbrand van Sneek: 1295, 1457
  • Stadsbrand van Steenwijk: 1523
  • Stadsbrand van Tiel: 1136, 1334, 1420
  • Stadsbrand van Utrecht: 1017, 1131, 1148, 1173, 1177, 1253, 1279
  • Stadsbrand van Vianen: 1540
  • Stadsbrand van Vlaardingen: 1574
  • Stadsbrand van Zierikzee: 1414, 1458, 1466, 1526, 1576
  • Stadsbrand van Zutphen: 1284, 1336
  • Stadsbrand van Zwolle: 1324, 1361

Stadsbranden in België[bewerken]

  • Stadsbrand van Leuven 1055, 1130, 1176
  • Stadsbrand van Gent 1120, 1128
  • Stadsbrand van Bergen 1136
  • Stadsbrand van Luik 1142
  • Stadsbrand van Brugge 1184, 1415
  • Stadsbrand van Brussel 1236, 1276
  • Stadsbrand van Ieper 1241
  • Stadsbrand van Kortrijk 1331
  • Stadsbrand van Diksmuide 1333
  • Stadsbrand van Mechelen 1342
  • Stadsbrand van Aalst 1361
  • Stadsbrand van Hamont 1493
  • Stadsbrand van Ronse 1513, 1553, 1559
  • Stadsbrand van Antwerpen 1546
  • Stadsbrand van Aarschot 1578
  • Stadsbrand van Tienen 1635
  • Stadsbrand van Tongeren 1677
  • Stadsbrand van Maaseik 1684
  • Stadsbrand van Gembloers 1756
  • Stadsbrand van Spa 1807

Stadsbranden in Duitsland[bewerken]

Grote brand van Hamburg in 1842
  • Stadsbrand van Bremen 1041, 1258, 1285, 1340
  • Stadsbrand van Paderborn 1058, 1133
  • Stadsbrand van Osnabrück 1100
  • Stadsbrand van Keulen 1150
  • Stadsbrand van Lübeck 1157, 1251, 1276
  • Stadsbrand van Münster 1127, 1197, 1383
  • Stadsbrand van Aken 1225, 1236, 1656
  • Stadsbrand van München 1327
  • Stadsbrand van Limburg aan de Lahn 1342
  • Stadsbrand van Höchst am Main 1586, 1778
  • Stadsbrand van Neuss 1586
  • Stadsbrand van Stadtlohn 1611
  • Stadsbrand van Stade 1659
  • Stadsbrand van Rostock 1677
  • Stadsbrand van Griethausen 1735, 1798, 1873
  • Stadsbrand van Hamburg 1842

Stadsbranden in Zwitserland[bewerken]

  • Stadsbrand van Bern 1405
  • Stadsbrand van Bazel 1417

Stadsbranden in Engeland[bewerken]

  • Stadsbrand van Londen 675, 989, 1087, 1135, 1212, 1666
  • Stadsbrand van Rochester 1130,
  • Stadsbrand van Lincoln 1123,
  • Stadsbrand van Norwich 1171
  • Stadsbrand van Canterbury 1178, 1276
  • Stadsbrand van Bury St-Edmunds 1288
  • Stadsbrand van Cambridge 1293
  • Stadsbrand van Northampton 1675
  • Stadsbrand van Warwick 1694
  • Stadsbrand van Newcastle 1854

Stadsbranden in Schotland[bewerken]

  • Stadsbrand van Edinburgh 1544

Stadsbranden in Frankrijk[bewerken]

  • Stadsbrand van Atrecht 1136, 1189
  • Stadsbrand van Kamerijk 1123, 1129, 1145, 1148
  • Stadsbrand van Valenciennes 1171
  • Stadsbrand van Chartres 1178
  • Stadsbrand van Reims 1210
  • Stadsbrand van Noyon 1293
  • Stadsbrand van Armentiers 1518

Stadsbranden in Scandinavië[bewerken]

  • Stadsbrand van Oslo 1624
  • Stadsbrand van Stockholm 1625
  • Stadsbrand van Oulu 1652, 1882
  • Stadsbrand van Bergen 1702
  • Stadsbrand van Kopenhagen 1728, 1795
  • Stadsbrand van Turku 1827
  • Stadsbrand van Alesund 1904

Stadsbranden in Oost-Europa[bewerken]

  • Stadsbrand van Moskou 1547, 1571, 1812
  • Stadsbrand van Skopje 1689
  • Stadsbrand van Kiev 1811

Stadsbranden in Noord-Amerika[bewerken]

Stadsbranden in Azië[bewerken]

  • Stadsbrand van Hangzhou 1132, 1137, 1208, 1229, 1237 en 1275
  • Stadsbrand van Edo 1657

Stadsbranden in andere landen[bewerken]

Stadsbranden in de oudheid[bewerken]

  • Stadsbrand van Rome 64
  • Stadsbrand van Nijmegen 180
  • Stadsbrand van Constantinopel 532

Literatuur[bewerken]

  • J. Buisman en A.F.V. van Engelen, "Duizend jaar weer, wind en water in de lage landen, deel 1 tot 1300" zie hier, 2000, Uitgeverij Van Wijnen, ISBN 90-5194-075-0
  • J. Buisman en A.F.V. van Engelen, "Duizend jaar weer, wind en water in de lage landen, deel 2 1300-1450", 2000, Uitgeverij Van Wijnen, ISBN 90-5194-141-2
  • (de) Marie Luisa Allemeyer, Fewersnoth und Flammenschwert: Stadtbrände in der Frühen Neuzeit. Vandenhoeck & Ruprecht, 2007, ISBN 3525360371