Vrouwenquotum

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Een vrouwenquotum is een (van overheidswege opgelegd) minimumaantal van door vrouwen te bekleden topfuncties in bedrijven of in de politiek.

Doelstelling[bewerken]

Met een quotumregeling in het algemeen wordt een doelstelling vastgelegd, alsmede de procedures die daarbij moeten helpen. Het doel kan bijvoorbeeld zijn minstens 30% vrouwen aan de top van een bedrijf. Bij het inzetten van zo een quotum is het doel om discriminatie, die in het verleden gegroeid is, recht te zetten.[1] Onderdeel van quotumregeling kan een voorkeursregeling zijn.[1] In het geval van een vrouwenquotum houdt dat bijvoorbeeld in dat bij gelijke geschiktheid de voorkeur wordt gegeven aan een vrouw. De voorkeursregeling is nodig omdat de gebruikelijke gang van zaken bij benoemingen is dat bij gelijke geschiktheid juist in veel gevallen een man wordt gekozen.[1]

Met een vrouwenquotum kan volgens voorstanders (eerder) worden bereikt dat vrouwen het glazen plafond, de onzichtbare barrière die vrouwen zou verhinderen om een topfunctie te bereiken, kunnen doorbreken.

Tegenstanders[bewerken]

Volgens tegenstanders wordt als gevolg van een vrouwenquotum niet de beste kandidaat op openstaande vacatures geplaatst, hetgeen verlaging van de kwaliteit van het bestuur met zich mee zou brengen. Een vrouwenquotum is een vorm van discriminatie, in dit geval positieve discriminatie van vrouwen.[2]

Situatie en uitvoering in verschillende landen en regio's[bewerken]

Europese Unie[bewerken]

De Europese Commissie, en met name commissaris Viviane Reding, deed in december 2012 een voorstel voor een vrouwenquotum in de top van bedrijven.[3] Het Europees Parlement streeft ook naar meer vrouwen in de top van bedrijven. Het EP in Straatsburg ging in november 2013 akkoord met een wetsvoorstel met dit als doel.[4] Deze voorstellen zijn in 2015 nog niet in een Europese richtlijn omgezet. Daarvoor is steun van de Raad van Ministers vereist.[5]

België[bewerken]

België kent sinds 2013 een vrouwenquotum voor de top van de overheid, met als doel dat een op de drie overheidsbestuurders in Brussel vrouw zal zijn.[6] Daarnaast moeten raden van bestuur van beursgenoteerde bedrijven tegen 2017 voor minstens een derde uit vrouwen bestaan.[7] Kleinere beursgenoteerde ondernemingen krijgen uitstel tot 2019.

Nederland[bewerken]

Het percentage vrouwelijke topbestuurders bedraagt in 2015 ca. 10%;[8] 6% van de bestuursleden en 19,5% van de commissarissen in Nederland is een vrouw.[9]

In afdeling 7 van het Nederlandse Burgerlijk wetboek staat dat vennootschappen moeten streven naar minimaal 30 procent aan vrouwelijke bestuurders en commissarissen.[10] Dat streven is echter nog geen formeel vrouwenquotum. De datum waarop het doel van 30% bereikt moet worden is 2020, althans, dit gold in 2018. Eerder werd een streefdatum van 2016 gehanteerd.[1]

Onderdeel van het Nederlandse beleid is de rapportageplicht. Bedrijven moeten in hun jaarverslag vermelden hoeveel vrouwen in hun bestuursraad zijn benoemd, en wat het bedrijf eraan doet om de achterstand van vrouwen te verminderen.[1]

Duitsland[bewerken]

In Duitsland geldt vanaf 2016 wetgeving voor een vrouwenquotum.[11] De wet eist van honderd grote bedrijven op de Duitse DAX-index dat zij vanaf 2016 ten minste 30% vrouwen op topposities benoemen.[12] Bedrijven die niet aan het quotum voldoen mogen geen mannen aannemen op hoge functies. Daarnaast verplicht de Duitse wetgeving 3.500 bedrijven om zelf doelstellingen te formuleren voor het aandeel vrouwen in de top van de bedrijven.[12]

De Duitse wet kwam na lange politieke strijd tot stand, die uiteindelijk is gewonnen door de Minister voor Familie- en Vrouwenzaken Manuela Schwesig en minister van Justitie Heiko Maas, beiden van de sociaaldemocratische SPD.[13]

Overige Europese landen[bewerken]

Noorwegen was het eerste Europese land dat vrouwenquota voor bestuurders verplicht stelde, gevolgd door Spanje, Frankrijk en IJsland, die allemaal een minimumquotum stelden van 40%. Italië heeft een quotum van 1/3.[14]

Door het vrouwenquotum in Noorwegen steeg het aandeel van vrouwen in de top van bedrijven van 22% naar 42%.[15]

Azië[bewerken]

In India bepaalde de Securities and Exchange Board in 2014 dat elk beursgenoteerd bedrijf ten minste één vrouw tot de Raad van bestuur moest toelaten. Bedrijven die zich hier niet aan hielden konden een straf van SEBI verwachten, bijvoorbeeld opschorting van de handel, bevriezing van aandelen of een boete van 250 miljoen roepies (3,7 miljoen euro). Volgens analisten zouden veel bedrijven kort voor de deadline vrouwelijke familieleden hebben aangesteld.[16] Zo'n 12% is de afspraak helemaal niet nagekomen.[17]

Zuid-Amerika[bewerken]

In Argentinië bestaat sinds 1991 een vrouwenquotum voor politieke partijen, met als doel meer vrouwen in de regering te krijgen. Sinds 1991 hebben elf andere Zuid-Amerikaanse landen dit voorbeeld gevolgd.

Icoontje WikiWoordenboek Zoek vrouwenquotum in het WikiWoordenboek op.