Waterlandse Zeedijk

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De situatie in Waterland in 1288: de Waterlandse Zeedijk omringt het Waterland, maar de binnenmeren ten noorden staan nog in open verbinding met de Zuiderzee

De Waterlandse Zeedijk is de dijk die in de middeleeuwen werd aangelegd om de regio Waterland te beschermen tegen het water van de Zuiderzee. Aan deze dijk, tegenwoordig gelegen langs het IJsselmeer en het IJ, liggen enkele dijkdorpen, zoals Uitdam, Durgerdam en Schellingwoude.

Geschiedenis[bewerken]

Na de ontginningsperiode vanaf de 10e eeuw klonk het oorspronkelijk boven het zeeniveau gelegen veenland steeds verder in, waardoor bescherming tegen het opdringende water van de Zuiderzee noodzakelijk werd. Vanaf de 12e eeuw begon men met het opwerpen van lage kades die langzamerhand werden uitgebreid en opgehoogd. Bij (dreigend) landverlies moesten ook vaak inlaagdijken gemaakt worden.

Nadat het gebied in 1288 definitief onder het gezag van de Graaf van Holland was gebracht, werd het dijkonderhoud meer centraal georganiseerd en inmiddels was er ook sprake van een gesloten dijkring rond Waterland. De aan de Zuiderzee en de inmiddels tot zeearm uitgegroeide IJ grenzende dijk werd de Waterlandse Zeedijk genoemd.[1]

Vele malen zou deze dijkring nog doorbreken, waarna het achterliggende land overstroomde, totdat de voltooiing van de Afsluitdijk de dijk in 1932 tot een secundaire dijk maakte. Maar sindsdien heeft de dijkring nog steeds als taak om het water van het niet meer rechtstreeks met de Noordzee in verbinding staande IJsselmeer te weren. Anno 2016 worden plannen opgesteld door het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier om de dijk toekomstbestendig te maken.[2]

Route Waterlandse Zeedijk[bewerken]

De dijkdelen hebben verschillende (straat)namen:

(van noord naar zuid):

(van oost naar west):

Gemeentegrens[bewerken]

De Waterlandse Zeedijk was van 1877 (na de aanleg van het Noordzeekanaal) tot de annexatie van de voormalige Waterlandse gemeenten Buiksloot, Nieuwendam en Ransdorp in 1921 de noordelijke gemeentegrens van Amsterdam.

Literatuur[bewerken]

  • José Lutgert (samensteller) De Waterlandse Zeedijk, de geschiedenis van een oude zeedijk in Amsterdam-Noord, Stichting Historisch Centrum Amsterdam-Noord, 1994, ISBN 9080118028
  • José Lutgert en Dick Reedijk (samenstellers) Als Amsterdam zich over ons ontfermt, de geschiedenis van de inlijving bij Amsterdam van de gemeenten Buiksloot, Nieuwendam en Ransdorp in 1921, Stichting Historisch Centrum Amsterdam-Noord, 1996, ISBN 9080118036
  • Gerrit van Zeggelaar et al Terugblikken op Waterland. Hoofdstukken uit de geschiedenis van Amsterdam-Noord, Stichting Historisch Centrum Amsterdam-Noord, 2000. ISBN 9080118044

Externe link[bewerken]