Wit-Russische roebel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Roebel
Land Wit-Rusland
Verdeling 100 kopeken
ISO 4217-code BYN
Afkorting of valutateken Br
Wisselkoers 1 EUR = 2,22889 BYN
(3 juli 2016)
Actuele wisselkoers (en) XE.com
(en) Yahoo Finance
Лицевая сторона 20руб.jpg
Portaal  Portaalicoon   Economie

De Wit-Russische roebel (Wit-Russisch: Беларускі рубель; Russisch: Белорусский рубль) is het geld dat gebruikt wordt in Wit-Rusland. Het symbool van de Wit-Russische roebel is Br (ISO-code BYN). De Wit-Russische roebel is onderverdeeld in kopeken.

Geschiedenis[bewerken]

Toen de Sovjet-Unie uit elkaar viel werd er eerst een tijdelijk couponsysteem gebruikt in Wit-Rusland. In mei 1992 werden de coupons vervangen door de nieuwe munteenheid. De waarde van de Wit-Russische roebel werd bepaald op 10 Russische roebel

De banken in Wit-Rusland begonnen op 1 juni 1992 met de roebel te gebruiken bij niet-cashtransacties. Op het einde van juni 1993 begonnen ze de Russische roebel terug te trekken, en de Wit-Russische roebel werd de enige aanvaarde munteenheid van Wit-Rusland. Er werden enkel bankbriefjes uitgegeven met een waarde van 50 kapeek tot 50 miljoen Br. Er was wel een contract getekend met Kazachstan, Armenië, Wit-Rusland, Oezbekistan en Tadzjikistan om gezamenlijk een gezamenlijke post-Sovjet munteenheid in gebruik te nemen. Deze zou de Thaler moeten worden, maar aangezien in deze ex-Sovjet staten steeds een discussie was over het terug overschakelen naar de Russische roebel is er van deze gezamenlijke munteenheid niets gekomen.

De Wit-Russische centrale bank was eerst van plan om de Wit-Russische roebel te koppelen aan de Russische roebel, zodat deze gezamenlijk in de 2 landen konden worden gebruikt (zoals de oude Belgische frank en de Luxemburgse frank). Maar deze beslissing werd niet aanvaard door het parlement, waarvoor twee bankdirecteurs, Stanislav Bogdankevich en Tamara Vinnikova, hun ontslag hebben ingediend.

Bij het begin van de 1997 was de devaluatie van de Wit-Russische roebel 35,5% t.o.v. de Amerikaanse dollar. Het doel van de monetaire politiek was om de vrije prijsvorming op de nationale monetaire markt te beperken zodat de overheid zelf de wisselkoersen kon bepalen in plaats van de wet van vraag en aanbod. Verder werden grootschalige beperkingen voor bedrijven en individuele personen geïntroduceerd in de handel van vreemde valuta.

Tussen 1996 en 2000 is de staatsschuld 140 keer meer. Dit werd vooral veroorzaakt doordat de banken door de staat verplicht werden leningen aan te gaan aan de verlieslatende landbouw in het land. Tegen het einde van 2000 waren 10 van de 27 commerciële banken van Wit-Rusland naar het gerecht gestapt tegen de staat.

De hoeveelheid geld dat aangemaakt werd was 500 keer het bnp. De officiële wisselkoers daalde 30,2 keer t.o.v. de oorspronkelijke waarde tussen 1995 en 2000. Daardoor kwamen in september 1999 de eerste bankbiljetten ter waarde van 5 miljoen Br. De consumentenprijsindex steeg 74,2 keer en omdat de lonen niet in dezelfde mate volgden ging het besteedbare inkomen van de mensen naar beneden.

In 2000 werd er een nieuwe Wit-Russische roebel ingevoerd (ISO-code BYR), deze moest de eerste vervangen. De nieuwe roebel was gelijk aan 1000 oude roebels.

De Russische president Vladimir Poetin en zijn Wit-Russische ambtgenoot Aleksandr Loekasjenko kwamen overeen de Russische roebel vanaf 2006 tot gezamenlijke munteenheid van hun landen te maken. Volgens Prokopovitsj waren voor 1 januari echter niet alle noodzakelijke hervormingen doorgevoerd om Wit-Rusland klaar te maken voor de invoering van de Russische roebel. Er was ook onenigheid over waar het hoofdgebouw van de nieuwe nationale bank zou komen, Moskou, Minsk of beide. Volgens de bankdirecteur wil de Wit-Russische regering bovendien dat er eerst een nieuw constitutioneel verdrag wordt gesloten dat beide landen dichter bij elkaar brengt.

In 2016 werd opnieuw een nieuwe Wit-Russische roebel ingevoerd (ISO-code BYN). De huidige roebel is gelijk aan 10.000 oude roebels (van het jaar 2000).[1]

Munten[bewerken]

2016 Wit-Russische roebel munten
Afbeelding Waarde
Specificaties Omschrijving Uitgave
Voorzijde Achterzijde Diameter
(mm)
Dikte
(mm)
Gewicht
(g)
Samenstelling Rand Voorzijde Achterzijde Geslagen Uitgave
5 kapeykas of Belarus (obverse).png 1 kapeyka of Belarus (reverse).png 1 kopeke 15 1.25 1.55 Staal met een koperlaagje Glad Embleem van Wit-Rusland, naam van het land, jaartal Waarde, het ornament dat rijkdom en welvaart symboliseert 2009 1 juli 2016
5 kapeykas of Belarus (obverse).png 2 kapeykas of Belarus (reverse).png 2 kopeken 17.5 2.01
5 kapeykas of Belarus (obverse).png 5 kapeykas of Belarus (reverse).png 5 kopeken 19.8 2.7
50 kapeykas of Belarus (obverse).png 10 kapeykas of Belarus (reverse).png 10 kopeken 17.7 1.80 2.8 Messing verguld staal Getand Waarde, het ornament dat vruchtbaarheid en levenskracht symboliseert
50 kapeykas of Belarus (obverse).png 20 kapeykas of Belarus (reverse).png 20 kopeken 20.35 1.85 3.7
50 kapeykas of Belarus (obverse).png 50 kapeykas of Belarus (reverse).png 50 kopeken 22.25 1.55 3.95
1 rouble of Belarus (obverse).png 1 rouble of Belarus (reverse).png 1 roebel 21.25 2.3 5.6 Vernikkeld staal Waarde, het ornament dat het nastreven van geluk en vrijheid symboliseert
2 roubles of Belarus (obverse).png 2 roubles of Belarus (reverse).png 2 roebel 23.5 2.0 5.81 Ring van Nikkel-Messing
Centrum van Vernikkeld staal
Randschrift Embleem van Wit-Rusland, naam van het land, jaartal, ornamenten

Bankbiljetten[bewerken]

2016 serie
Afbeelding Waarde Afmetingen Kleur Omschrijving Jaar
Voorzijde Achterzijde Voorzijde Achterzijde Gedrukt Uitgave
Лицевая сторона 5руб.jpg Оборотнаая сторона 5р.jpg 5 roebel 135×72 mm Bruin Witte Toren in Kamenets De eerste Slavisch nederzettingen 2009 1 juli 2016
Лицевая сторона 10руб.jpg Оборотная сторона 10руб.jpg 10 roebel 139×72 mm Lichtblauw Kerk van de Gedaanteverandering van Jezus in Polatsk De Verlichting en boekdrukkunst
Лицевая сторона 20руб.jpg Оборотная сторона 20руб.jpg 20 roebel 143×72 mm Geel Paleis van Homel in Homel Spiritualiteit
Лицевая сторона 50руб.jpg Оборотная сторона 50руб.jpg 50 roebel 147×72 mm Groen Kasteel Mir in Mir Schone kunsten
Лицевая сторона 100руб.jpg Оборотная сторона 100руб.jpg 100 roebel 151×72 mm Turquoise Kasteel van Njasvizj in Njasvizj Theater en folklore
Лицевая сторона 200руб.jpg Оборотная сторона 200руб.jpg 200 roebel 155×72 mm Paars Maslennikov museum in Mahiljow Ambacht en dorpsplanologie
Лицевая сторона 500руб.jpg Оборотная сторона 500руб.jpg 500 roebel 159×72 mm Blauw/roze Nationale bibliotheek van Wit-Rusland in Minsk Literatuur