Zwarte sidderrog

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zwarte sidderrog
IUCN-status: Onzeker[1] (2003)
Zwarte sidderrog
Zwarte sidderrog
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Chondrichthyes (Kraakbeenvissen)
Onderklasse: Elasmobranchii (Haaien en roggen)
Superorde: Batoidea (Roggen)
Orde: Torpediniformes
Familie: Torpedinidae
Geslacht: Torpedo
Soort
Torpedo nobiliana
Bonaparte, 1835
Verspreiding zwarte sidderrog
Verspreiding zwarte sidderrog
Portaal  Portaalicoon   Biologie

De zwarte sidderrog is een soort uit het geslacht en de familie van de sidderroggen (Torpedinidae) die wijd verspreid voorkomt in de kustwateren van de Atlantische Oceaan van Noord-Brazilië en Kaap de Goede Hoop tot het noorden van de Britse Eilanden en Nova Scotia en in de Middellandse Zee (zie kaartje).

Langs de Nederlandse kust is de zwarte sidderrog een zeldzame verschijning. Er zijn twee gedocumenteerde vangsten tussen 1964 en 1977.[2]

Beschrijving[bewerken]

De zwarte sidderrog kan een lengte van 1,8 meter bereiken. Deze sidderrog is van boven roodbruin tot bruinzwart en de buik is wit. Net als andere haaien en roggen heeft deze rog een elektrische orgaan (ampullen van Lorenzini) waarmee prooien kunnen worden opgespoord.[2]
De zwarte sidderrog is een bodembewoner die leeft op diepten tussen de 10 en 800 m, meestal van 200 tot 500 m. Het elektrische orgaan is qua gewicht 16% van het totale lichaamsgewicht en bevat ongeveer een half miljoen "elektrische plaatjes" gevuld met een gelei-achtige vloeistof; die plaatjes staan gegroepeerd in zeshoekige staafjes onder de huid van de vis. Hiermee kan hij stroomstoten afgeven van 170 tot 220 volt (met een vermogen tot 1000 watt). Zo kan hij prooien verlammen of zich verdedigen. Het voedsel van de zwarte sidderrog bestaat uit bodembewonende beenvissen, haaien en macrofauna.[3]

Status als beschermd dier[bewerken]

Bijvangst van een grote zwarte sidderrog

Net als alle andere bodembewonende soorten haaien en roggen vormt de visserij met bodemsleepnetten en de langelijnvisserij (met lijnen op de zeebodem) een bedreiging. Voor de beroepsvisserij is de zwarte sidderrog van geen enkel belang. Vroeger werd leverolie gewonnen als lampolie uit deze rog. Nu is zijn marktwaarde nihil en wordt hij als bijvangst meestal overboord gegooid. Verder is weinig bekend over de toe- of afname van deze soort. De zwarte sidderrog staat daarom als onzeker (data deficient)op de internationale rode lijst van de IUCN.[1][3]

Trivia[bewerken]

De zwarte sidderrog is emblematisch voor de torpedo als aanvalswapen van de marine. Het woord torpedo werd in 1800 voor elk explosief gebruikt dat op of in het water werd gebruikt. Dit waren toen geen voorwerpen met een torpedovorm, die kwam later. Zo verschenen halverwege de 19e eeuw torpedoboten, die een explosief aan een lange boegspriet voerden, met als doel andere schepen te rammen. Dit wapen leek toen qua vorm op de zwarte sidderrog.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b (en) Zwarte sidderrog op de IUCN Red List of Threatened Species.
  2. a b H.Nijssen & S.J. de Groot, 1987. De vissen van Nederland. KNNV uitgeverij Utrecht
  3. a b Notarbartolo di Sciara, G., Serena, F., Ungaro, N., Ferretti, F., Holtzhausen, H.A. & Smale, M.J. 2004. Torpedo nobiliana. In: IUCN 2010. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2010.1. <www.iucnredlist.org>. Downloaded on 15 March 2010.