Çaykara (district)

**Çaykara**
	District in Turkije
	Situering
Regio	Karadeniz Bölgesi
Provincie	Trabzon
	Algemeen
Oppervlakte	573,1 km²
Inwoners (2007)	14.018 (24 inw/km²)
Burgemeester	Kemal Gedikoğlu (onafhankelijk)
	Foto's
	Een zomerdorp in Çaykara
	Uzungöl meer
	Een oud huis in Çaykara
	Een oud huis in Taşören
	Zicht over de hoogvlakte ten oosten van Çaykara
Portaal	Turkije

Çaykara is een Turks district in de provincie Trabzon en telt 14.018 inwoners (2007). Het district heeft een oppervlakte van 573,1 km². Hoofdplaats is Çaykara. Het district is onderverdeeld in 5 gemeenten; Çaykara, Taşkıran, Ataköy, Karaçam en Uzungöl. Çaykara is zeer bergachtig, de hoogste piek van het Pontisch Gebergte die zich binnen het district bevindt is 3000 meter hoog.

[bewerken] Geschiedenis

De bergen ten zuiden van de Zwarte Zee worden al millennia bewoond door Kaukasische, Griekse, Perzische en Turkse pastorale nomaden. In de tijd van de Griekse kolonisatie ontstond er echter een overheersing door Griekse kolonisten langs de volledige kust van de Zwarte Zee. De nazaten van deze oosterse Griekse kolonisten worden Pontische Grieken genoemd. De benaming voor dit volk is in Turkije Rum, wat zoveel betekent als Romein. Historici denken dat de Griekse kolonisten die Trabzon (Trebizonde) stichtten uit Ionië kwamen. Vanuit Trabzon hebben zij het gebied verder bevolkt op (semi)pastorale wijze.

De geschiedenis van het district is nauw verbonden met die van Trabzon. Het gebied maakte deel uit van het Romeinse en Byzantijnse rijk en werd voor de val van het laatstgenoemde deel van het Keizerrijk Trebizonde alvorens op te gaan in het Ottomaanse Rijk. De bevolking bestond sindsdien uit een mix van christelijke en islamitische Pontische Grieken en Lazen, en in toenemende mate Turken. In de 17e en 18e eeuw ging het grootste deel van de bevolking vrijwillig over op de islam, hoewel de lokale talen en culturen tot de dag van vandaag behouden zijn gebleven. In het gebied werd heftig gevochten tijdens de Kaukasusoorlogen tussen Turkije en Rusland. Na de Turkse onafhankelijkheidsoorlog werden de meeste christelijke Pontische Grieken met Griekenland uitgewisseld. De islamitische Pontische Grieken ten oosten van Trabzon (zoals in het district Çaykara) bleven echter in Turkije.

In de jaren 50-70 kende de regio een grote bevolkingsafname toen veel Turken hun heil gingen zoeken in de grote steden in het westen van het land of in West-Europa. Deze bevolkingsafname zet zich in de huidige tijd voort, hoewel de mensen relatief minder vaak de provincie of het land verlaten. Sinds de economie in Trabzon op gang is gekomen in de jaren 80 vertrekken veel jongeren nu naar deze dichtstbijgelegen stad.

[bewerken] Huidig leven

Een groot deel van de huidige (permanente) bevolking van het district leeft nog steeds op dezelfde wijze als de bewoners van het gebied duizenden jaren geleden al deden. Romeyka, het lokale Pontische dialect, waarvan men vermoedt dat er nog maar enkele duizenden sprekers zijn, heeft van alle Griekse varianten het meest behouden van het Oudgrieks uit hellenistische tijden. ^[2]^[3] Buiten Turkije zijn in Nederland en Duitsland in de Turkse diaspora ook enkele honderden sprekers van het Romeyka te vinden.

Elk dorp in het district bestaat uit een aantal subdorpen; voor elk seizoen is er een ander. Na de winter vertrekt men uit het daldorp naar het dorp waar men kan zaaien. Nog voor de zomer begint vertrekken veel mensen met hun vee naar het dorp op de zomerweide (yayla) op de hoogvlaktes. Veel Turken hebben een vakantiehuis op de yayla, maar dit gebied is elke winter een paar maanden ontoegankelijk. Na de zomer vertrekt men weer naar het tussendorp waar men oogst en zo lang mogelijk wacht tot de komst van de winter.

De hoofd-inkomstenbronnen van het district zijn landbouw en toerisme. De belangrijkste landbouwproducten zijn kleinschalige biologische groenten en fruit, thee, noten en honing. Er zijn ook enkele viskwekerijen te vinden. Plannen van de overheid om stuwdammen in het gebied te bouwen stuitten op fel verzet van de lokale bevolking. In vrijwel alle dorpen is inmiddels elektriciteit en water aangelegd en de wegen worden verbreed en geasfalteerd.

[bewerken] Bezienswaardigheden

Vooral de natuur, architectuur en het traditionele leven trekken toeristen naar het district. Uzungöl, een meer in het zuiden van het district, is de populairste bestemming van de toeristen, die meestal via Trabzon komen. Maar in het district liggen ook tientallen dorpen met houten woningen en moskeeën van vele honderden jaren oud. Veel mensen kiezen er dan ook voor om het gebied te voet te verkennen, hoewel er in de bosrijke gebieden van de bergen wel beren en wolven zijn. Boven de bossen (hoger dan 2000 meter) is de zomerweide. De meest bezochte hoogvlakte in het district is die van Sultanmurat, waar men enkele grote hotels vindt, maar ook de andere zomerweiden hebben kleine hotels en homestays. In de zomer worden festivals georganiseerd op de zomerweiden.

[bewerken] Hogesnelheidslijn

In 2011 werd bekend dat Trabzon op het Turkse hogesnelheidsnetwerk zal worden aangesloten via een aftakking bij Erzincan. De lijn zal via Bayburt naar de Of-vallei langs Çaykara richting de kust lopen, alwaar het bij de stad Of naar Trabzon in westelijke richting zal afbuigen. Het is nog niet bekend of de lijn ook een halte in Çaykara of Of zal krijgen. Omdat de route dwars door het Pontisch Gebergte gaat zal de langste treintunnel van Turkije (35km) worden aangelegd tussen Bayburt en Çaykara.^[4] De geplande snelheid op dit traject is 270km/u ^[5]

[bewerken] Bevolkingsontwikkeling

De bevolkingsontwikkeling van het district is weergegeven in onderstaande tabel.

1997	2000	2007	2010
27.591	35.435	14.018	16.939

[bewerken] Trivia

De internationaal bekroonde Turkse documentaire Ifakat van Orhan Tekeoglu vertelt het verhaal het zware leven van de vrouwen in het dorp Taşören. ^[6]^[7]
In 2011 kwam een documentaire uit over het district van HoronAga op YouTube^[8]