Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) of Adequaat niveau van inneming (AI) is een richtlijn voor de inname van vitaminen, vetten en andere voedingsstoffen dat vastgelegd is in de jaren '30.

Een veelgehoord misverstand is dat de ADH de minimumhoeveelheid is van een voedingsstof die nodig is om deficiëntie te voorkomen. De ADHs zijn ontworpen om voor verreweg de meeste mensen groter te zijn dan de fysiologische behoefte voor die voedingsstof. Ze zijn gebaseerd op schattingen van de behoeften van diverse leeftijdsgroepen, mannen en vrouwen, en gelden op groepsniveau.

Per definitie voorziet de ADH in de behoefte van 97,5% van de individuen in de gezonde bevolking. Er wordt rekening gehouden met verschillen in de stofwisseling tussen individuen. Eventuele polymorfismen die een hogere behoefte dan gebruikelijk veroorzaken zijn hierin dus uitdrukkelijk opgenomen.

Als er geen ADH bepaald kan worden schat men een adequate inneming (AI), hetgeen het laagste niveau van inneming is dat toereikend lijkt voor vrijwel de gehele populatie en daarom meestal hoger is dan de ADH.

In Nederland wordt de richtlijn opgesteld door de Gezondheidsraad, een adviescollege van de regering. In België worden de aanbevolen dagelijkse hoeveelheden bepaald door de Commissie Voedingsnormen van de Hoge Gezondheidsraad.

Tabel[bewerken]

De benodigde hoeveelheden vitaminen en mineralen is afhankelijk van geslacht, levensfase en leeftijd van de persoon. Zo heeft een volwassene een andere behoefte dan een kind. In de tabel hieronder wordt een voorbeeld gegeven van hoeveel een (niet-zwangere of zogende) vrouw of een man van rond de 30 jaar gemiddeld per dag nodig heeft. Naast de ADH wordt ook een maximum en een etiketwaarde gegeven.

De etiketwaarde geeft aan welke ADH-waarde leveranciers van voedingswaren en voedingssupplementen moeten aanhouden op het etiket, volgens het Warenwetbesluit Voedingswaarde-informatie levensmiddelen, het Warenwetbesluit toevoeging micro-voedingsstoffen aan levensmiddelen en de Europese etiketteringsrichtlijn. De hoeveelheid vitamines en mineralen in voedingsmidelen moet namelijk op het etiket worden uitgedrukt als percentage van de ADH. Zo kan bijvoorbeeld op het etiket vermeld staan: 30 mg vitamine C (37,5% ADH).
Deze waarde kan afwijken van de waarde in kolom "ADH", aangezien in die kolom een voorbeeld gegeven wordt van de ADH voor een (niet-zwangere of zogende) vrouw of een man met een leeftijd van ongeveer 30 jaar.

De in onderstaande kolom weergegeven maxima geven aan welke dosering nog veilig is bij langdurig gebruik en waarboven mogelijk schadelijke effecten kunnen optreden. Deze maxima zijn opgesteld door de Scientific Committee on Food, een wetenschappelijke commissie van de EU en zullen door de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (European Food Safety Authority, EFSA) worden gebruikt bij het opstellen van wetgeving. In 2006 heeft de EU een model van risk management voor nutriënten gepubliceerd. Op basis van dit model zal de Europese Commissie nog maxima vaststellen voor gebruik in voedingssupplementen en functional foods. De waardes zullen in nationale wetgeving kunnen worden geïmplementeerd na goedkeuring in de Council.

Aanbevolen dagelijkse hoeveelheden (ADH)
Voedingsstof per geslacht en leeftijd Voorbeeld ADH:
volwassene van 30 jaar
op etiket maximum[1] eenheid
Vitamine A Gespecificeerde ADHs 800-1000[2] 800[3] 3000[4] µg/dag[5]
Vitamine B1 1.1 1,1[3] geen maximum[6] mg/dag
Vitamine B2 1.5 1,4[3] geen maximum[6] mg/dag
Vitamine B3 (Niacine) 17 16[3] 35[7] mg/dag[8]
Vitamine B5 (Pantotheenzuur) 5 6[3] geen maximum[6] mg/dag
Vitamine B6 1.5 1,4[3] 25 mg/dag
Vitamine B8 (Biotine) 150 50[3] geen maximum[6] µg/dag[9]
Vitamine B11 (Foliumzuur) Gespecificeerde ADHs 300 200[3] 1000 µg/dag
Vitamine B12 2.8 2,5[3] geen maximum[6] µg/dag
Vitamine C Gespecificeerde ADHs 70 80[3] open mg/dag
Vitamine D Gespecificeerde ADHs 2,5 5,0[3] 50 µg/dag
Vitamine E 9,3-11,8 12[3] 300 mg/dag[10]
Vitamine K 80 75[3] geen maximum[6] µg/dag
Calcium 1000 800[3] 2500 mg/dag
Fosfor 800 700[3] - mg/dag
Magnesium 300 375[3] - mg/dag
Koper 5 1[3] -[11] mg/dag
Fluor open 3,5[3] -[11] mg/dag
Chroom 125 40[3] geen maximum[6] µg/dag
Jodium 150 150[3] 600 µg/dag
IJzer Gespecificeerde ADHs 14 14[3] open mg/dag
Mangaan 5 2[3] geen maximum[6] mg/dag
Molybdeen 160 50[3] 600 µg/dag
Boor -[12] -[12] open mg/dag
Seleen -[11] 55[3] 300 µg/dag
Zink 15 10[3] 25 mg/dag
Kalium 3100 2000[3] open mg/dag
Natrium 2000 -[12] - mg/dag
Chloride 2000 800[3] - mg/dag
Bronnen, noten en/of referenties

Algemeen:

  • Een oude versie van deze pagina is afkomstig van de site van het Voedingscentrum. Sommige tekstfragmenten kunnen daar nog van over zijn.

In de tekst:

  1. Dit zijn de "Upper Safe Levels", opgesteld door de European Food Safety Authority (EFSA). Deze zijn (onder andere) gepubliceerd in het document "Tolerable upper intake levels for vitamins and minerals" - Scientific Committee on Food & Scientific Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies. (European Food Safety Authority, februari 2006, ISBN 92-9199-014-0)
  2. 800 microgram voor vrouwen, 1000 microgram voor mannen.
  3. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ADH vastgelegd in EU richtlijn 2008/100/EG.
  4. Dit maximum geldt alleen voor retinol, voor bètacaroteen is geen maximum vastgesteld kunnen worden.
  5. Uitgedrukt in retinol-equivalenten (RE): 1 RE = 1 µg retinol = 12 µg beta-caroteen= 24 µg alfa-caroteen.
  6. a b c d e f g h Voor deze voedingsstof heeft EFSA/SCF na analyse van de wetenschappelijke gegevens geen veilig maximum vast kunnen stellen.
  7. Dit maximum geldt voor nicotinezuur. Voor nicotinamide, de andere vorm van vitamine B3 is geen maximum vastgesteld kunnen worden door EFSA/SCF
  8. Uitgedrukt in niacine-equivalenten (NE): 1 NE = 1 mg nicotinezuur
  9. Met ingang van EU richtlijn 2008/100/EG is eenheid voor biotine gewijzigd van milligram naar microgram.
  10. Uitgedrukt in tocoferol-equivalenten (TE): 1 TE = 1 mg alfa-tocoferol = 2,5 mg beta-tocoferol = 10 mg gamma-tocoferol = 100 mg delta-tocoferol
  11. a b c Er is in Nederland of in de EU nog geen wetgeving voor vermelding van de ADH van deze voedingsstof op het etiket.
  12. a b c Geen ADH vastgesteld in EU richtlijn 2008/100/EG