Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid
De Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) of Adequaat niveau van inneming (AI) is een richtlijn voor de inname van vitaminen, vetten en andere voedingsstoffen dat vastgelegd is in de jaren '30.
Een veelgehoord misverstand is dat de ADH de minimumhoeveelheid is van een voedingsstof die nodig is om deficiëntie te voorkomen. De ADHs zijn ontworpen om voor verreweg de meeste mensen groter te zijn dan de fysiologische behoefte voor die voedingsstof. Ze zijn gebaseerd op schattingen van de behoeften van diverse leeftijdsgroepen, mannen en vrouwen, en gelden op groepsniveau.
Per definitie voorziet de ADH in de behoefte van 97,5% van de individuen in de gezonde bevolking. Er wordt rekening gehouden met verschillen in de stofwisseling tussen individuen. Eventuele polymorfismen die een hogere behoefte dan gebruikelijk veroorzaken zijn hierin dus uitdrukkelijk opgenomen.
Als er geen ADH bepaald kan worden schat men een adequate inneming (AI), hetgeen het laagste niveau van inneming is dat toereikend lijkt voor vrijwel de gehele populatie en daarom meestal hoger is dan de ADH.
In Nederland wordt de richtlijn opgesteld door de Gezondheidsraad, een adviescollege van de regering.
[bewerken] Tabel
De benodigde hoeveelheden vitaminen en mineralen is afhankelijk van geslacht, levensfase en leeftijd van de persoon. Zo heeft een volwassene een andere behoefte dan een kind. In de tabel hieronder wordt een voorbeeld gegeven van hoeveel een (niet-zwangere of zogende) vrouw of een man van rond de 30 jaar gemiddeld per dag nodig heeft. Naast de ADH wordt ook een maximum en een etiketwaarde gegeven.
De etiketwaarde geeft aan welke ADH-waarde leveranciers van voedingswaren en voedingssupplementen moeten aanhouden op het etiket, volgens het Warenwetbesluit Voedingswaarde-informatie levensmiddelen, het Warenwetbesluit toevoeging micro-voedingsstoffen aan levensmiddelen en de Europese etiketteringsrichtlijn. De hoeveelheid vitamines en mineralen in voedingsmidelen moet namelijk op het etiket worden uitgedrukt als percentage van de ADH. Zo kan bijvoorbeeld op het etiket vermeld staan: 30 mg vitamine C (50% ADH).
Deze waarde kan afwijken van de waarde in kolom "ADH", aangezien in die kolom een voorbeeld gegeven wordt van de ADH voor een (niet-zwangere of zogende) vrouw of een man met een leeftijd van ongeveer 30 jaar.
De in onderstaande kolom weergegeven maxima geven aan welke dosering nog veilig is bij langdurig gebruik en waarboven mogelijk schadelijke effecten kunnen optreden. Deze maxima zijn opgesteld door de Scientific Committee on Food, een wetenschappelijke commissie van de EU en zullen door de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (European Food Safety Authority, EFSA) worden gebruikt bij het opstellen van wetgeving. In 2006 heeft de EU een model van risk management voor nutriënten gepubliceerd. Op basis van dit model zal de Europese Commissie op zijn vroegst in de tweede helft van 2008 risk management uitvoeren en maxima vaststellen voor gebruik in voedingssupplementen en functional foods. De waardes zullen in nationale wetgeving kunnen worden geïmplementeerd na goedkeuring in de Council.
| Aanbevolen dagelijkse hoevelheden (ADH) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Voedingsstof | per geslacht en leeftijd | Voorbeeld ADH: volwassene van 30 jaar |
op etiket (huidig)[1] | op etiket (nieuw)[2]) | maximum[3] | eenheid |
| Vitamine A | Gespecificeerde ADHs | 800-1000 [4] | 800 [1] | 800 [2] | 3000 [5] | µg/dag[6] |
| Vitamine B1 | 1.1 | 1,4 [1] | 1,1 [2] | geen maximum[7] | mg/dag | |
| Vitamine B2 | 1.5 | 1,6 [1] | 1,4 [2] | geen maximum[7] | mg/dag | |
| Vitamine B3 (Niacine) | 17 | 18 [1] | 16 [2] | 35 [8] | mg/dag[9] | |
| Vitamine B5 (Pantotheenzuur) | 5 | 6 [1] | 6 [2] | geen maximum[7] | mg/dag | |
| Vitamine B6 | 1.5 | 2,0 [1] | 1,4 [2] | 25 | mg/dag | |
| Vitamine B8 (Biotine) | 150 | 150 [1] | 50 [2] | geen maximum[7] | µg/dag[10] | |
| Vitamine B11 (Foliumzuur) | Gespecificeerde ADHs | 300 | 200 [11] | 200 [2] | 1000 | µg/dag |
| Vitamine B12 | 2.8 | 1,0 [1] | 2,5 [2] | geen maximum[7] | µg/dag | |
| Vitamine C | Gespecificeerde ADHs | 70 | 60 [1] | 80 [2] | open | mg/dag |
| Vitamine D | Gespecificeerde ADHs | 2,5 | 5,0 [1] | 5,0 [2] | 50 | µg/dag |
| Vitamine E | 9,3-11,8 | 10 [1] | 12 [2] | 300 | mg/dag[12] | |
| Vitamine K | 80 | 80 [11] | 75 [2] | geen maximum[7] | µg/dag | |
| Calcium | 1000 | 800 [1] | 800 [2] | 2500 | mg/dag | |
| Fosfor | 800 | 800 [1] | 700 [2] | - | mg/dag | |
| Magnesium | 300 | 300 [1] | 375 [2] | - | mg/dag | |
| Koper | 5 | - [13] | 1 [2] | - [14] | mg/dag | |
| Fluor | open | - [13] | 3,5 [2] | - [14] | mg/dag | |
| Chroom | 125 | 125 [11] | 40 [2] | geen maximum[7] | µg/dag | |
| Jodium | 150 | 150 [1] | 150 [2] | 600 | µg/dag | |
| IJzer | Gespecificeerde ADHs | 14 | 14 [1] | 14 [2] | open | mg/dag |
| Mangaan | 5 | 5 [11] | 2 [2] | geen maximum[7] | mg/dag | |
| Molybdeen | 160 | 160 [11] | 50 [2] | 600 | µg/dag | |
| Borium | - [14] | - [13] | - [15] | open | mg/dag | |
| Seleen | - [14] | - [13] | 55 [2] | 300 | µg/dag | |
| Zink | 15 | 15 [11] | 10 [2] | 25 | mg/dag | |
| Kalium | 3100 | 3100 [11] | 2000 [2] | open | mg/dag | |
| Natrium | 2000 | 2000 [11] | - [15] | - | mg/dag | |
| Chloride | 2000 | 2000 [11] | 800 [2] | - | mg/dag | |
Bronnen, noten en/of referenties:
Algemeen:
- Een oude versie van deze pagina is afkomstig van de site van het Voedingscentrum. Sommige tekstfragmenten kunnen daar nog van over zijn.
In de tekst:
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q ADH vastgelegd in EU richtlijn 90/496/EEG. Deze richtlijn is in Nederland geïmplementeerd in het Warenwetbesluit Voedingswaarde-informatie levensmiddelen en het Warenwetbesluit toevoeging micro-voedingsstoffen aan levensmiddelen. Alle ADHs zijn te vinden in de bijlagen bij dezxe regelingen.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ADH vastgelegd in EU richtlijn 2008/100/EG. Deze nieuwe Europese Richtlijn moet in Nederland en België nog in nationale wetgeving worden omgezet. De nieuwe ADH's zijn pas van toepassing nadat deze zijn geïmplementeerd in nationale wetgeving. Implementatie dient voor 31 oktober 2009 te gebeuren. Bedrijven hebben tot 31 oktober 2012 de tijd om etiketten aan te passen aan de nieuwe ADH's.
- ↑ Dit zijn de "Upper Safe Levels", opgesteld door de European Food Safety Authority (EFSA). Deze zijn (onder andere) gepubliceerd in het document "Tolerable upper intake levels for vitamins and minerals" - Scientific Committee on Food & Scientific Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies. (European Food Safety Authority, februari 2006, ISBN 92-9199-014-0)
- ↑ 800 microgram voor vrouwen, 1000 microgram voor mannen.
- ↑ Dit maximum geldt alleen voor retinol, voor bètacaroteen is geen maximum vastgesteld kunnen worden.
- ↑ Uitgedrukt in retinol-equivalenten (RE): 1 RE = 1 µg retinol = 12 µg beta-caroteen= 24 µg alfa-caroteen.
- ↑ a b c d e f g h Voor deze voedingsstof heeft EFSA/SCF na analyse van de wetenschappelijke gegevens geen veilig maximum vast kunnen stellen.
- ↑ Dit maximum geldt voor nicotinezuur. Voor nicotinamide, de andere vorm van vitamine B3 is geen maximum vastgesteld kunnen worden door EFSA/SCF
- ↑ Uitgedrukt in niacine-equivalenten (NE): 1 NE = 1 mg nicotinezuur
- ↑ Met ingang van EU richtlijn 2008/100/EG is eenheid voor biotine gewijzigd van milligram naar microgram.
- ↑ a b c d e f g h i ADH vastgesteld in Warenwetbesluit toevoeging micro-voedingsstoffen aan levensmiddelen, bijlage 2 en 3. Maar géén vermelding van ADH in EU richtlijn 90/496/EEG of in het Warenwetbesluit Voedingswaarde-informatie levensmiddelen.
- ↑ Uitgedrukt in tocoferol-equivalenten (TE): 1 TE = 1 mg alfa-tocoferol = 2,5 mg beta-tocoferol = 10 mg gamma-tocoferol = 100 mg delta-tocoferol
- ↑ a b c d Er is in Nederland of in de EU nog geen wetgeving voor vermelding van de ADH van deze voedingsstof op het etiket.
- ↑ a b c d Voor zover bekend is er in Nederland geen aanbevolen dagelijkse hoeveelheid voor deze voedingsstof.
- ↑ a b Geen ADH vastgesteld in EU richtlijn 2008/100/EG
