André Vandenbunder
Professor André Vandenbunder (Geel, 23 mei 1918 - Deurne, 25 juni 2002) was een vooraanstaand Belgisch filmtheoreticus. Hij belichtte vooral het belang van de semiotiek, de leer van de tekens, met name via het werk van de filosoof Charles Peirce voor de analyse van de filmtaal.
Inhoud |
Biografie [bewerken]
Vandenbunder studeerde theologie en klassieke talen in Leuven en Rome, was toegetreden tot de orde der Jezuïeten, maar verliet die later weer en huwde.
Vandenbunder was hoogleraar aan de UIA te Antwerpen. Aan deze instelling zette hij binnen de faculteit Germaanse talen een cursus semiotiek op. Hij was de eerste die de Angelsaksische richting in de semiotiek (vooral de Amerikaan Charles Peirce) in België introduceerde. Bovenal was hij een befaamd filmpedagoog die als mentor en professor talloze studenten en onderzoekers begeleidde en beïnvloedde. Hijzelf was sterk geboeid door theologie, filosofie en semiotiek. Deze drie kwamen samen in de persoon van Charles Peirce. Vandenbunder was ook jurylid van de l'Age d'Or-prijs.
Vanaf 1980 was hij docent van de COFIB-studieweekends in het Dommelhof te Neerpelt en van het Zomerfilmcollege te Neerpelt en later te Brugge. Vandenbunder was tot 1994 docent aan de filmschool Rits en het Koninklijk Belgisch Filmarchief. Zijn lezingen aldaar werden drukbezocht door begeesterde cinefielen. Karel Deburchgrave, één van de studenten, getuigt als volgt: "Met zijn kleurrijke notities gidste André Vandenbunder ons vakkundig doorheen de semiotiek van Peirce, de Sovjet-films van Sergej Eisenstein en het surrealisme van Luis Buñuel. Helder en klaar uitgelegd door deze "homo universalis", leek deze moeilijke materie plots erg bevattelijk. Maar wat mij het meest bijblijft, is de passionele manier waarop de prof de film beleefde!" Bij de professor viel vooral zijn grote liefde voor het medium op, alsook zijn aparte manier van lesgeven: elk college was een ware onderdompeling in een andere manier van denken en vooral kijken."
Vandenbunder was een uitmuntend kenner van het werk van Sergei Eisenstein, wiens oeuvre hij mateloos bewonderde en waarvoor hij zelfs om het te kunnen bestuderen aan de bron eerst Russisch heeft geleerd. Hij was ook de auteur van het werk Brecht en de Film. De hoogleraar was een bijzonder erudiet persoon die tot op het laatst helder van geest is geweest en goed op de hoogte is gebleven van de jongste ontwikkelingen.
Nalatenschap [bewerken]
Begin december 2005 greep in het Dommelhof een hommage aan de overleden professor plaats onder de vorm van een symposium. [1] Het programma werd opgebouwd rond de favoriete auteurs en regisseurs, kortom "de bouwstenen" van de professor: Jean Cocteau, Samuel Beckett, Pier Paolo Pasolini, de semiotiek van Charles Peirce, het surrealisme van Buñuel, het belang van Jean-Luc Godard en van Eisenstein. Meteen de inspiratiebron van Vandenbunders vernieuwende kijk op het medium film. Rond contextualiteit, gegrepenheid en ultieme onvatbaarheid bouwde hij een nieuwe filmlogica op.
Op 28 november 2006 werd de bibliotheek van de hoogleraar door zijn weduwe plechtig overgedragen aan het departement Communicatiewetenschappen de UIA te Antwerpen. [2] De weduwe schonk ook het cursusmateriaal van de filmpedagoog aan de faculteit PSW van de Universiteit Antwerpen met de bedoeling het te onstluiten voor belangstellenden. Eind 2011 werd het geheel in zijn oorspronkelijke vorm op een website (André Vandenbunder -filmstudies 1966-1995- het wetenschappelijk archief van een pionier van de filmtheorie en -semiotiek in Vlaanderen) geplaatst met inbegrip van de handouts.
Publicaties [bewerken]
- Naar een Formalisering van het Oeuvre van Robbe-Grillet, Bouwstenen, Restant, herfst 1982.
- S.M. Eisenstein: Hoe ik mijn films schrijf, Antwerpen, Centrum voor Beeldkultuur 1995.
- Die Begegnung Deleuze und Peirce, in: O. Fahle & L. Engell (eds.): Der Film bei Deleuze/Le Cinéma selon Deleuze, Weimar, Bauhaus Univ./Parijs, Presses de la Sorbonne Nouvelle 1998: 99-112.
Literatuur [bewerken]
- Lukas De Vos, Je est un Nôtre. Het Verscheiden van Vlaanderens Almodovar, André Vandenbunder (1918-2002). Film, september-november 2002.
- Lukas De Vos, 'Doek. Erflaters van de Film in Vlaanderen'. Kapellen, Pelckmans 2009, blz. 67-92.
