Antoninus Pius

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Antoninus Pius
Buste van Antoninus Pius
Buste van Antoninus Pius
Geboortedatum 86
Sterfdatum 161
Tijdvak Adoptiefkeizers
Antonijnse dynastie
Periode 138-161
Voorganger Hadrianus
Opvolger Marcus Aurelius &
Lucius Verus
Staatsvorm principaat
Caesar onder Hadrianus (138)
Persoonlijke gegevens
Naam bij geboorte Titus Aurelius Fulvus Boionius Arrius Antoninus
Naam als keizer Antoninus Augustus Pius
Zoon van Traianus Decius
Geadopteerde zoon van Hadrianus
Vader van Faustina de Jongere
Galerius Antoninus
Gehuwd met Faustina de Oudere
Romeinse keizers
Portaal  Portaalicoon   Romeinse Rijk

Antoninus Pius (19 september 867 maart 161) was keizer van Rome van 138 tot 161 en lid van de invloedrijke Gens Aurelia.

Hij was een van de bekwaamste keizers uit de geschiedenis van het Romeinse rijk en had eerbied voor andermans rechten. Bij rampen betaalde hij uit zijn eigen vermogen. Hij is de enige keizer die zich inzette voor de verbetering van de positie van de slaven. Zijn lange regeringsperiode van ruim 22 jaar valt in de periode van de adoptiefkeizers. Het was een tijd van vrede en welvaart en het keizerrijk kwam tot grote bloei.

Antoninus Pius werd in het jaar 86 geboren als Titus Aurelius Fulvus Boionius Arrius Antoninus. Hij kwam uit een gerenommeerde familie uit Nemausus (tegenwoordig Nîmes). Na de dood op 1 januari 138 van Lucius Aelius Verus Caesar, de beoogde opvolger, adopteerde Hadrianus op 25 februari de 51-jarige Antoninus als zijn zoon, zodat deze hem kon opvolgen. Voorwaarde was echter dat Antoninus de 16-jarige Marcus Aurelius en de 7-jarige Lucius Verus zou adopteren.

Antoninus heeft zijn titel Pius te danken aan zijn loyaliteit en zijn mildheid. Vlak na zijn benoeming tot keizer stond hij erop Hadrianus de eretitel Divus (god) toe te kennen. Aangezien de Senaat de laatste jaren niet op goede voet had gestaan met Hadrianus en dit voorstel oorspronkelijk afwees, dreigde een constitutionele crisis. Antoninus dreigde af te zullen treden als de Senaat zijn voorstel niet aanvaardde. Onder de indruk van zijn loyaliteit aan zijn voorganger en adoptieve vader gaf de Senaat uiteindelijk toe. Bovendien maakte hij indruk door hen die aan het eind van het bewind van Hadrianus ter dood waren veroordeeld, gratie te verlenen. Om deze redenen besloot de Senaat hem de titel Pius (de "Vrome") toe te kennen.

Beeld van Antoninus Pius in Nimes

Later stelde de Senaat voor de maand september naar Antoninus Pius te noemen (de maand juli was al genoemd naar Julius Caesar en de maand augustus naar keizer Augustus) vanwege zijn uitmuntend leiderschap. Hij weigerde deze eer echter pertinent en vanaf die tijd is dat soort voorstellen niet meer gedaan (op enkele tijdelijke pogingen na: zie bijvoorbeeld Commodus) en hebben alle maanden vanaf september hun oorspronkelijke namen behouden.

Antoninus Pius was gelukkig getrouwd met Faustina (Faustina de Oudere, om haar te onderscheiden van hun dochter Faustina de Jongere die later met Marcus Aurelius trouwde). Zij stierf echter vrij jong, reeds drie jaar nadat hij keizer was geworden en Antoninus eerde haar door onder andere een grote hoeveelheid munten te laten slaan met haar portret. Zij stond onder meer bekend om haar zorg voor de wezen. Op het pediment van de tempel die Antoninus na haar dood (141)voor haar liet bouwen, staat ze met weeskinderen afgebeeld.

Er is relatief weinig geschreven over deze periode omdat er vrijwel geen oorlogen waren, met uitzondering van enkele opstanden in Noord-Britannia. Naar aanleiding daarvan werd de muur van Antoninus gebouwd op zo'n 120 km ten noorden van de muur van Hadrianus. Er waren ook nog enkele problemen van kleinere omvang in onder andere Egypte, Judea en Mauretania.

De belangrijkste gebeurtenis uit deze periode is wel de viering van de 900e verjaardag van Rome. Deze wordt op grandioze wijze gevierd met activiteiten die plaatsvinden gedurende de jaren 147 en 148. Het hoogtepunt valt op 21 april 147. Er worden spektakels georganiseerd waarin veel wilde dieren voorkomen waaronder een aantal olifanten wel het meest indruk maken. Zij worden zelfs als symbool gebruikt voor de viering.

Reliëf op het voetstuk van de Zuil van Antoninus Pius dat de apotheose van Antoninus en Faustina laat zien, nu in de Giardino della Pigna in de Vaticaanse musea

In het jaar 161 stierf Antoninus Pius een natuurlijke dood op 74-jarige leeftijd in zijn paleis in Lorium in Etrurië. Sommige verhalen spreken over voedselvergiftiging door bedorven kaas, maar er is onvoldoende historisch bewijs voor deze bewering.

Antoninus werd opgevolgd door zijn adoptiefzonen Marcus Aurelius en Lucius Aurelius Commodus, die aanvankelijk samen regeerden.

Belangrijkste leden van de Gens Aurelia

Munten met afbeeldingen van Antoninus Pius zijn zover teruggevonden als Oc-Eo (Viëtnam).

Externe link[bewerken]