Aquacultuur

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Viskwekerij in Slovenië

Aquacultuur is het proces waarbij vissen, schaaldieren en schelpdieren kunstmatig in vijvers en bassins worden gehouden om deze vervolgens te kunnen verhandelen. Ook het kweken op zee van zeevis, mosselen, oesters in kweekinstallaties buiten de kust wordt tot de aquacultuur gerekend. Hierover gaat het onderstaande artikel.


Daarnaast wordt de term aquacultuur ook gebruikt voor de kweek van planten, meestal in serres onder gecontroleerde omstandigheden, waarbij de wortels in het water hangen in plaats van zich in de grond te ontwikkelen. Deze wortels voeden zich met het water vanuit de aquacultuur. Het water wordt zodoende gefilterd en voorzien van voedsel voor de vissen. Dit gesloten systeem staat ook bekend onder het overkoepelende begrip aquaponica: het samengaan van hydrocultuur met aquacultuur.


Er worden zowel vissen gekweekt voor de voedselvoorziening als voor de handel in siervis. Er zijn ruwweg twee methoden te onderscheiden, de extensieve visteelt en de intensieve visteelt.

Extensieve teelt[bewerken]

Bij extensieve teelt wordt gebruikgemaakt van grote vijvers en wordt het voedsel geleverd door de natuurlijke productie van het phytoplankton. Door bemesting en oxidatie van de bodem door drooglegging in de winter wordt deze productie gemaximaliseerd. Door optimale hoeveelheden vis uit te zetten blijft er voldoende zoöplankton en bodemfauna (benthos) beschikbaar. In feite wordt er een ecosysteem gecreëerd waarin zo veel mogelijk visgroei gerealiseerd kan worden. Tussen de extensieve en intensieve kweek in recirculatiesystemen bestaan veel overgangssystemen, vaak wordt er bijgevoederd en worden de vijvers belucht met zogenaamde "paddlewheels".

Intensieve visteelt[bewerken]

Onder intensieve kweek worden (veelal afgesloten) systemen verstaan waar veel wordt bijgevoerd. Bijvoeren resulteert in watervervuiling, waardoor filtersystemen, beluchting of doorstroming nodig zijn om de waterkwaliteit goed te houden. Aangezien de groei van een vis lineair toeneemt met de zuurstofverzadiging is deze beluchting essentieel. Visteelt in kooien is een intensieve teelt waarbij de waterkwaliteit goed gehouden wordt door doorstroming van de kooi.

Het doel van de filters in recirculatiesystemen is het verwijderen van de mest door het filteren van vaste bestanddelen (Suspended Solids) en het omzetten van het giftige ammoniak dat door de vissen wordt afgescheiden in het veel minder giftige nitraat (nitrificatie). Ook voor de werking van het laatstgenoemde (biologische) filter is een hoge zuurstofverzadiging noodzakelijk. Vaak wordt er dan ook belucht met pure zuurstof die onder druk aan het systeem wordt toegevoegd om 100% verzadiging te garanderen. Het is mogelijk ook het nitraat weer uit het water te verwijderen door denitrificatie, daarvoor moet in het systeem een zuurstofloos gedeelte worden gemaakt waar ook organische stof aanwezig is. In dit gedeelte kunnen bepaalde bacteriën nitraat gebruiken als oxydator bij de afbraak van de organische stof.

Gekweekte vissoorten[bewerken]

Enkele vissoorten die in Europa gekweekt of verkocht worden voor voedselvoorziening zijn:

Vissoort Kweekgebied(en) Kweekmethode(n)
Goudbrasem Middellandse Zee Zowel intensief als extensief
Heilbot Noord-Europa Open kooien in zee
Karper Centraal-Europa Vijvers, Recirculatiesysteem
Afrikaanse Meerval (Clarias gariepinus) Nederland Recirculatiesysteem
Paling o.a. Nederland Opkweken van wilde glasaal in recirculatiesystemen
Regenboogforel Scandinavië, Frankrijk, Italië Doorstroom of gesloten systeem
Steur Frankrijk, Duitsland, Belgë Gesloten systeem
Tarbot vooral Spanje Tanks met doorstromend zeewater
Tilapia Wereldwijd in de tropen Recirculatiesystemen in Nederland, open kooien en vijvers in veel tropische landen
Zalm Noorwegen, Schotland, Chili Open kooien in zee
Zeebaars Griekenland, Turkije, Israël Open kooien in zee, Recirculatiesystemen

Bron: De Goede Visgids, p. 55

Ongewervelde Kweekgebied(en) Kweekmethode(n)
Japanse oester Zeeland, Bretagne Bodemkweek
Kreeft Zeeland Gesloten systeem
Mossel Zeeland, Waddenzee, Noordzee Bodemkweek of hangcultuur
Oester Zeeland, Bretagne Bodemkweek
Chlamys farreri China Hangcultuur in zee

Bron: De Goede Visgids, p. 55

Daarnaast worden in tropische landen veel garnalen gekweekt. De kweek van deze garnalen is vaak omstreden omdat stukken mangrovewoud gekapt worden om plaats te maken voor kweekvijvers. Daarnaast wordt veel antibiotica en andere, soms giftige, middelen gebruikt om ziektes te bestrijden. De garnalenteelt heeft ook een bepaalde cyclus waarin aanvankelijk goede winsten gemaakt worden en later de opbrengst door de opkomst van virusziekten weer in elkaar zakt. Hierdoor heeft de garnalenteelt zich weer naar ander plaatsen verplaatst, resulterend in het kappen van nog meer mangrovewoud. Verantwoordelijk is de afnemende waterkwaliteit bij semi-intensieve systemen en de onmogelijkheid om door hygiënische maatregelen infecties te voorkomen zoals bij recirculatiesystemen.

Kweekmethoden[bewerken]

  • Intensieve gesloten systemen
  • Open kooien in zee of in een meer
  • Sea ranching met grote kooien in zee, (farming)
  • Bodemkweek of hangcultuur voor schelpdieren

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]