Bathyergidae

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Bathyergidae
Naakte molrat (Heterocephalus glaber)
Naakte molrat (Heterocephalus glaber)
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Mammalia (Zoogdieren)
Orde: Rodentia (Knaagdieren)
Familie
Bathyergidae
Waterhouse, 1841
Afbeeldingen Bathyergidae op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Bathyergidae op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Zoogdieren

De molratten (Bathyergidae) vormen een familie van gravende knaagdieren uit de Hystricognathi die voorkomt in Afrika ten zuiden van de Sahara. Ze vormen één van de groepen ondergronds levende knaagdieren, samen met de goffers van Noord- en Midden-Amerika, de kamratten van Zuid-Amerika en de Spalacidae van grote delen van de Oude Wereld.

Kenmerken[bewerken]

Molratten hebben een unieke schedelmorfologie. Hoewel hun kaken hystricognath zijn, zijn ze ook protrogomorf, zodat ze enige protrogomorfe Hystricognathi zijn. De leden van deze familie graven met hun klauwen en vooral met hun snijtanden. Sommige soorten kunnen zelfs in beton graven. Hun schedel is speciaal gebouwd om zo krachtig mogelijk te kunnen graven. Zelfs met hun mond gesloten steken de snijtanden naar buiten, zodat ze met hun mond dicht kunnen graven om te voorkomen dat de aarde in hun mond komt. Zoals veel ondergronds levende zoogdieren hebben molratten kleine ogen en een beperkt zicht[1], kleine oren, een korte staart en een fluweelachtige vacht. Ze worden 8 tot 33 cm lang.

Levenswijze[bewerken]

Molratten leven in zelfgegraven tunnelsystemen. De meeste soorten zijn solitair, maar twee soorten, Fukomys damarensis en de naakte molrat (Heterocephalus glaber), worden beschouwd als de enige twee eusociale zoogdieren. Deze soorten hebben enkele mannetjes en een vrouwtje in een kolonie die zich voortplanten. Alle anderen zijn onvruchtbaar. Een kolonie van naakte molratten kan tot 300 exemplaren bevatten.

Molratten leven voornamelijk in woestijnachtige gebieden, met losse, zandige bodems. Ze eten voornamelijk ondergrondse wortels en knollen, die ze in hun holen opslaan. Ze komen nauwelijks bovengronds.

Taxonomie[bewerken]

Extern[bewerken]

Molratten zijn waarschijnlijk het nauwste verwant aan de Afrikaanse rotsratten (Petromuridae), rietratten (Thryonomyidae) en mogelijk de Laotiaanse rotsrat (Laonastes aenigmamus), waarmee ze de Phiomorpha vormen. Hun nauwste verwant is het fossiele geslacht Bathyergoides.

Intern[bewerken]

Hoewel de levende Bathyergidae alleen bekend zijn van Afrika ten zuiden van de Sahara, zijn er fossielen bekend uit Mongolië (Gypsorhynchus) en Israël.

Er zijn nu 22 soorten in 6 geslachten, maar dat aantal ligt waarschijnlijk hoger. Net als andere ondergronds levende knaagdieren als goffers en kamratten ontwikkelen molratten snel nieuwe soorten, doordat ze snel geografisch geïsoleerd worden. Binnen de verwante geslachten Coetomys en Cryptomys, die recent (Ingram et al. (2004)) van elkaar gesplitst zijn, zijn vele genetische en karyotypische vormen bekend waarvan de taxonomie onduidelijk is. De naakte molrat (Heterocephalus) is waarschijnlijk niet al te nauw verwant aan de andere soorten, in zoverre dat hij mogelijk tot een aparte familie gerekend moet worden.

Soorten:

Andere namen[bewerken]

Vlag van Zuid-Afrika Zuid-Afrika: Duinmol

Literatuur

  • Ingram, C.M., Burda, H. & Honeycutt, R.L., 2004. Molecular phylogenetics and taxonomy of the African mole-rats, genus Cryptomys and the new genus Coetomys Gray, 1864. Molecular Phylogenetics and Evolution 31: 997-1014.

Referenties

  1. 'Blind' Mole Rats Can See, Study Confirms. LiveScience (10 augustus 2010) Geraadpleegd op 15 augustus 2010
  2. UGent-bioloog ontdekt nieuwe soort Afrikaanse molrat