Castraat

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Castraten waren in Europa volwassen mannelijke zangers die in hun jeugd (voordat ze 10 jaar oud waren) gecastreerd werden om hun hoge (sopraan-)stem te kunnen behouden. In de periode van de barok werd castraatzang hogelijk gewaardeerd, o.m. in kerkkoren en opera's. De traditie is Zuid-Europees en meer in het bijzonder Italiaans. In het protestantse Noord-Europa was castratie van jongens verboden en in de protestantse kerkmuziek speelden castraten geen rol.

Veel jongens overleden als gevolg van de castratie door het destijds ontbreken van hygiëne of antibiotica. Ook kreeg niet iedere castraat als volwassene een fraaie stem. De als zanger mislukte castraten waren dubbel te betreuren. Lichamelijk ongemakken als gevolg van de castratie zijn een onevenwichtig temperament, uitzonderlijk lange holle beenderen en urologische klachten. Op 18e eeuwse karikaturen zien we castraten met uit hun krachten gegroeide en mismaakte lichamen.Op de portretten hebben de schilders deze misvorming gecamoufleerd.

Van de luister van de stem van de beste castraten kan men zich nu moeilijk een voorstelling maken.Er is een opname bewaard van de bejaarde laatste castraat in het koor van de Sixtijnse kapel.De wasrol registreerde jammerlijk en ijl gekras. Deze opname kan geen juist beeld geven van de castraten die met hun vertolking van razend moeilijke arias het verwende operapubliek van de 18e eeuw aan hun voeten kregen. Men kan het bereik van hun stemmen wel beschrijven maar een lyrische beschrijving zegt misschien meer.

De Belg E. Michotte legde een gesprek tussen de componist Giacomo Rossini, in 1792 in Italië geboren als zoon van zangers en van jongs af aan bekend met castraten, en Richard Wagner vast. Rossini vertelde Wagner "te zijn gestopt met componeren omdat het theater in volle neergang was". dat kwam, zo vervolgde Rossini desgevraagd, door "het verdwijnen van de castrati. Men kan zich geen idee vormen van de bekoring van de stem en de volleerde virtuositeit die deze besten der besten, bij gebrek aan iets anders en uit gelukkige compensatie, bezaten". Rossini roemde hun gaven als leraar en zei toen dat "nu de castrati zijn uitgestorven en het in onbruik is geraakt om nieuwe te snijden de neergang van de zangkunst onomkeerbaar is. Zonder de castraten is de opera buffa in neergang en de opera seria is voor het grote publiek te moeilijk."

Een geromantiseerd beeld van een beroemde castraat is te vinden in de film Farinelli. De film handelt over de castraat Carlo Broschi, bekend als Farinelli (1705 - 1782).

Castratie werd aan de hoven van een aantal rijken ook om 'politieke' redenen - de machthebber wilde er zeker van zijn dat hij de vader was van kinderen van zijn vrouw(en) - wel toegepast, bijvoorbeeld in het Perzische Rijk van de Achaemeniden, het Byzantijnse Rijk en het Chinese Keizerrijk. Men spreekt dan eerder van een eunuch.