Constipatie

Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht. Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.

Constipatie
ICD-10	K59.0
ICD-9	564.0
DiseasesDB	3080
MedlinePlus	003125
eMedicine	med/2833
Portaal    Geneeskunde

Constipatie (of obstipatie), in de spreektaal ook wel verstopping genoemd, is de medische term voor een vertraagde of moeizame defecatie (stoelgang). Gemiddeld heeft zo'n 15% van de bevolking er last van. Constipatie komt vaak voor bij het prikkelbaredarmsyndroom.

Oorzaken

• Een vernauwing in de darm.
• Verlamming van de darmspieren.
• Uitdroging van de ontlasting in de dikke darm, waardoor het te droog of te hard is geworden.
• Onvoldoende vezelrijk voedsel.
• Een psychosomatische oorzaak.
• Gebruik van opiaten (zoals Morfine)
• Parasitaire infectie.
• Zwangerschap (door het zwangerschaphormoon progesteron)
• Anorexia nervosa/Boulimia nervosa (kaliumtekort door overmatig gebruik van laxantia)

Gunstige voedingsgewoonten

• Elke dag een of twee glazen lauwwarm water drinken. Daarnaast is het belangrijk elke dag voldoende vocht te drinken: minimaal 1,5 liter per dag.
• Op vaste tijden naar het toilet gaan. De darmen houden van regelmaat.
• Voldoende lichaamsbeweging.
• Geen chocolade, snoep, kaas, eieren en producten bereid uit witmeel eten.
• Rauwe, verse groente, bonen, linzen, erwten en sojabonen eten.
• Meer vezels eten: uit vers fruit, zilvervliesrijst, muesli, volkorenproducten, gedroogde abrikozen, vijgen, dadels, pruimen, ongezouten noten, enz. Ook kan het helpen aan de maaltijd een eetlepel tarwezemelen toevoegen, bijvoorbeeld door het dessert heen. Eventueel kan bij een broodmaaltijd extra enzymen worden geslikt (verkrijgbaar als voedingssupplement).
• Inname dierlijke vetten beperken.

Bij obstipatie is het goed de bovenstaande factoren door te nemen: is er iets dat men kan veranderen zodat de klachten afnemen? Tegen constipatie kan men ook een laxeermiddel voorgeschreven krijgen, dit moet echter op beperkte schaal gebeuren, zodat de darmen niet beschadigd raken. Zeker bij kleine kinderen moet het gebruik van laxeermiddelen zo lang mogelijk uitgesteld worden. Bij hen kan het helpen om gedurende enkele dagen op twee vaste momenten van de dag gedurende 5 minuten op het toilet te persen. In sommige gevallen zullen ook probiotica kunnen helpen.

Medicamenteuze behandeling

In het algemeen geldt dat men laxeermiddelen niet gedurende een lange tijd dient te gebruiken. Langdurig gebruik kan juist aanleiding geven tot het ontstaan van constipatie. Bulkvormers en osmotisch werkende middelen kunnen sommige vormen van constipatie (bijvoorbeeld in geval van een megacolon) verslechteren.

• Bulkvormers: door vergroting van de hoeveelheid vezels in de darmen, worden de darmen gestimuleerd.
  • Psyllium (Metamucil, Volcolon)
  • Methylcellulose
  • Calcium polycarbofil
• Osmotisch werkende middelen. Sorbitol en lactulose worden door bacteriën omgezet in stoffen (melkzuur en azijnzuur) die pH en osmolariteit veranderen, waardoor de darmen meer vocht vasthouden. De consistentie (stofeigenschap) van de ontlasting verbetert en de peristaltiek van de darmen wordt genormaliseerd. Bepaalde vruchten, PEG, macrogol en magnesium bevattende middelen werken eveneens osmotisch.
  • Vruchtenextracten zoals jujubes (Wapiti DarmMild)
  • Polyethyleenglycol (PEG)
  • Macrogol met elektrolyten (Movicolon)
  • Sorbitol (onderdeel van Klyx en Microlax)
  • Lactulose (Duphalac, Legendal)
  • Glycerine
  • Magnesiumcitraat, magnesiumoxide
• Stimulerende laxeermiddelen, bevorderen de vochtophoping in de darmen en stimuleren rechtstreeks bepaalde zenuwuiteinden in de darmen. Hierdoor verbetert de darmfunctie.
  • Bisacodyl (Dulcolax, Nourilax)
  • Senna (Wapiti Darmfunctie)
• Overige
  • Tegaserod
  • Lubiproston
  • Distigmine (Ubretid)

Medische behandeling

Sacrale neuromodulatie heeft bewezen een veilige en mogelijk effectieve therapie te zijn voor idiopathische obstipatie als conservatieve behandelingen niet werken of moeilijk te verdragen zijn.

Bronnen, noten en/of referenties