Dáil Éireann
| Dáil Éireann | ||||
Wetgevend orgaan van  Ierland |
||||
 |
||||
| Logo van de Oireachtas | ||||
| Algemene informatie | ||||
| Aantal leden | 166 | |||
| Voorzitter | Seán Barrett | |||
| Ontmoetingsplaats | Leinster House, Dublin | |||
| Zetelverdeling |  |
|||
|
||||
Dáil Éireann (uitgesproken als "dool" of "doil" "eer-rinn") is het lagerhuis van de Oireachtas, het parlement van Ierland. Het houdt zijn vergaderingen sinds 1922 in Leinster House in Dublin.
Inhoud |
Verkiezing [bewerken]
Bij de verkiezingen voor de Dáil hebben Ierse en Britse burgers die 18 jaar of ouder zijn en in de Republiek wonen stemrecht. De verkiezingen worden ten minste eens per vijf jaar gehouden. In de praktijk bepaalt de Taoiseach (de premier) wanneer er verkiezingen zijn door de president te verzoeken de Dáil te ontbinden. In dat geval dienen er binnen dertig dagen verkiezingen plaats te vinden.
Het Ierse kiessysteem is een combinatie van evenredige vertegenwoordiging en een districtenstelsel. Het gehele land is opgedeeld in districten, waarbij per district meerdere kandidaten worden gekozen. Bijzonder aan het systeem is het principe van de simple transferable vote. Dit principe houdt in dat de kiezer op de kieslijst zelf een volgorde aanbrengt. De kandidaat die hem/haar het meeste aanspreekt wordt dan bovenaan gezet, en vervolgens kan worden aangegeven wat de tweede en verdere voorkeur van de kiezer is.
Bij het tellen van de stemmen worden eerst van alle kandidaten het aantal eerste voorkeursstemmen geteld. Als een of meer van de kandidaten voldoende eerste voorkeursstemmen heeft gehaald dan worden zij verkozen verklaard. Meestal zijn dan nog niet alle zetels in het district vergeven. De kandidaat met de minste eerste voorkeursstemmen valt dan af. Zijn stemmen worden dan verdeeld naar de tweede voorkeur die zijn kiezers hadden aangegeven. Zijn er na de tweede telronde nog steeds zetels open dan valt vervolgens de kandidaat af die dan de minste stemmen (eigen eerste voorkeur+tweede voorkeur van de al afgevallen kandidaat) heeft. Dit proces gaat net zo lang door tot alle zetels zijn gevuld.
Een opmerkelijk effect van dit systeem is dat kandidaten van dezelfde partij in de praktijk elkaars grootste concurrenten zijn.
Samenstelling [bewerken]
De huidige (2011) 31e Dáil heeft 166 leden. Lidmaatschap van de Dáil is open voor burgers van 21 jaar en ouder. Een lid van de Dáil staat bekend als een Teachta Dála (TD). De verdeling over de partijen bij de laatste verkiezingen was:
| partij | 2011 | 2007 | 2002 |
|---|---|---|---|
| Fine Gael | 76 | 51 | 32 |
| Labour | 37 | 20 | 21 |
| Fianna Fáil | 20 | 77 | 78 |
| Progressive Democrats | - | 2 | 8 |
| Green Party | - | 6 | 6 |
| Sinn Féin | 14 | 4 | 5 |
| Socialist Party | - | 0 | 1 |
| Onafhankelijke leden | 13 | 5 | 14 |
| United Left Alliance | 5 | - | - |
| New Vision | 1 | - | - |
Ceann Comhairle [bewerken]
De ceann comhairle is de voorzitter, the chairman of the speaker van de Dáil Éireann.
| Ceann Comhairle | van | tot | partij | ||
|---|---|---|---|---|---|
| 1. | Cathal Brugha | 21 januari 1919 | 22 januari 1919 | Sinn Féin | |
| 2. | Count Plunkett | 22 januari 1919 | 22 januari 1919 | Sinn Féin | |
| 3. | Seán T. O'Kelly | 22 januari 1919 | 16 August 1921 | Sinn Féin | |
| 4. | Eoin MacNeill | 16 augustus 1921 | 9 september 1922 | Pro-Treaty Sinn Féin | |
| 5. | Michael Hayes | 9 september 1922 | 9 maart 1932 | Cumann na nGaedheal | |
| 6. | Frank Fahy | 9 maart 1932 | 13 juni 1951 | Fianna Fáil | |
| 7. | Patrick Hogan | 13 juni 1951 | 14 november 1967 | Irish Labour Party | |
| 8. | Cormac Breslin | 14 november 1967 | 14 maart 1973 | Fianna Fáil | |
| 9. | Seán Treacy (eerste maal) | 14 maart 1973 | 5 juli 1977 | Irish Labour Party | |
| 10. | Joseph Brennan | 5 juli 1977 | 13 juli 1980 | Fianna Fáil | |
| 11. | Pádraig Faulkner | 15 oktober 1980 | 30 juni 1981 | Fianna Fáil | |
| 12. | John O'Connell | 30 juni 1981 | 14 december 1982 | Onafhankelijk | |
| 13. | Tom Fitzpatrick | 14 december 1982 | 10 maart 1987 | Fine Gael | |
| Seán Treacy (tweede maal) | 10 maart 1987 | 26 juni 1997 | Onafhankelijk | ||
| 14. | Séamus Pattison | 26 juni 1997 | 6 juni 2002 | Irish Labour Party | |
| 15. | Rory O'Hanlon | 6 juni 2002 | 14 juni 2007 | Fianna Fáil | |
| 16. | John O'Donoghue | 14 juni 2007 | 13 oktober 2009 | Fianna Fáil | |
| 17. | Séamus Kirk | 13 oktober 2009 | 9 maart 2011 | Fianna Fáil | |
| 18. | Seán Barrett | 9 maart 2011 | heden | Fine Gael | |
Zie ook [bewerken]
Lijst van kiesdistricten in Ierland
