De Schoolmeester

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Gerrit van de Linde
Van de Linde tijdens zijn Leidse studententijd, ca. 1833 (Collectie Letterkundig Museum, Den Haag)
Van de Linde tijdens zijn Leidse studententijd, ca. 1833 (Collectie Letterkundig Museum, Den Haag)
Algemene informatie
Bijnaam geboren = 12 maart 1808
Volledige naam Gerrit van de Linde Janszoon
Pseudoniemen De Schoolmeester
Geboren Rotterdam
Overleden 27 januari 1858, Londen
Land Nederland
Beroep dichter, schooldirecteur
Werk
Bekende werken Gedichten van den Schoomeester
Dbnl-profiel
Portaal  Portaalicoon   Literatuur
Studenten Sociëteit Minerva rond 1830.
Geheel rechts, achter de man op de stoel (Willem Veder) staat Gerrit van de Linde met snuifdoos in de hand.
De gedichten van den Schoolmeester

Gerrit van de Linde, pseudoniem De Schoolmeester, (Rotterdam, 12 maart 1808Londen, 27 januari 1858) was een Nederlandse dichter.

Leven en werk[bewerken]

Van de Linde studeerde enige tijd theologie in Leiden. Echter, door schulden kon zijn vader hem al gauw niet meer financieel steunen, daarnaast had hij een buitenechtelijk kind en ging hij een verhouding aan met een hoogleraarsvrouw, waardoor zijn positie onmogelijk werd en een predikantschap al helemaal.

Door de omstandigheden gedwongen vertrok hij in 1834 naar Engeland. Hij slaagde erin een kostschool in Londen over te nemen en er een succesvol instituut van te maken.

Van de Linde excelleerde in het schrijven van veelal lichtvoetige en quasi-didactische gedichten. Zijn verzen werden in Nederland alom bekend dankzij de inspanningen van zijn vriend Jacob van Lennep, die vanaf 1851 gedichten van hem opnam in zijn almanak Holland. Van Lennep verzorgde ook de uitgave van zijn verzameld werk onder de titel Gedichten van den Schoolmeester (1859).

Gepubliceerd werk[bewerken]

Gedichten

  • Gedichten van den Schoolmeester (1859)
  • Gedichten van den Schoolmeester (1942)
  • De Gedichten van den Schoolmeester (fac-simile editie van de zesde druk uit 1872, met de geestige illustraties van Anth. de Vries; voorzien van een uitvoerige inleiding door Tom van Deel en Marita Mathijsen; derde, herziene en uitgebreide druk, Kruseman, Den Haag 1979)

Brieven

  • Waarde van Lennep, brieven van de Schoolmeester (bloemlezing; 1977)
  • De brieven van De Schoolmeester (volledige uitgave met uitvoerige toelichtingen en commentaar door Marita Mathijsen, 2 dln., 1987. Standaarduitgave.)

Enkele bekende fragmenten[bewerken]

Een hond is vermaard
Om zijn gezellige aard
En 't kwispelen van zijn staart.
Zijn neus, doorgaans rond,
staat gewoonlijk in 't front,
En zo lang die maar nat en fris is,
Is 't een bewijs, dat meneer zo gezond als een vis is.
(uit: 'De hond')

Hier ligt Poot:
Hij is dood.
(Grafschriften. Op Poot).

Een leeuw is eigenlijk iemand,
Die bang is voor niemand...
(uit: 'De leeuw')

Hij die, uit vrije keus,
En in zijn achter kamer,
Met hoofdpijn als een hamer,
En volgestopten neus,
Met klemming op zijn water,
En lusten als een kater,
En met een stijven nek,
En vijf gebroken ruiten,
En deuren, die niet sluiten,
En 't Pootjen in zijn kuiten,
Er uitziet als een gek;
Is min nog te beklagen
Dan hy, die drie paar dagen,
In 't woelziek schoolvertrek,
De veestlucht en den drek,
De snotneus, d'Ezelsvragen,
't Afzichtlijk nagelknagen,
Het krabblend luis-verjagen,
De vuile witte kragen,
En 't hartverduiv'lend plagen
Der Jonkheid moet verdragen.
(Schoolmeesters)

In populaire cultuur[bewerken]

In Godfried Bomans' sprookje "Jan de Zebra" (1953) stelt de leeuw zich voor met de volgende woorden: "Ik ben iemand die bang is voor niemand", wat een verwijzing is naar de openingsregels van het gedicht "De Leeuw" door De Schoolmeester.

Over De Schoolmeester[bewerken]

  • M. Mathijsen, H. Eijssens en D. Welsink, Schandaal in Leiden (1978)
  • De Schoolmeester. Speciaal nummer van het literaire tijdschrift Bzzlletin (nr. 64, maart 1979)

Externe links[bewerken]