Demotisch

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Het Demotisch was een schriftsysteem in het Oude Egypte.

De Grieken verwezen er naar met δημοτικά / dēmotiká (van demotikos of "volks")[1] en de Egyptenaren met 'het schrijven van documenten' (sš n šˁ.t)[2]: het Demotisch. Het kwam op omstreeks 600 v.Chr. als vervanger van het hiëratisch schrift. Het is afgeleid van zowel het hiëratisch als van het hiërogliefenschrift, maar dat wordt verhuld door de vloeiende vorm van dit schrift. Eerst werd het vooral gebruikt voor juridische en bestuurlijke documenten en later ook voor literaire en religieuze teksten.

Demotisch kan verdeeld worden in Vroeg-Demotisch, Midden-Demotisch (Ptolemaeisch Demotisch), en Laat-Demotisch (Romeins-Demotisch).

Schrift[bewerken]

Ostracon met Demotische inscriptie. Ptolemaeën, c. 305-30 vChr. Waarschijnlijk uit Thebes. Het is een gebed aan de god Amon om een man van blindheid te genezen.

Vroeg-Demotisch[bewerken]

Vroeg-Demotisch is ontstaan in Beneden-Egypte, aan het eind van de 25e dynastie en wordt gevonden op stelae in Saqqara en Serapeum. Het schrift wordt gedateerd tussen 650 voor Chr. en 400 voor Chr, maar de meeste teksten komen uit de 26e en 27e dynastie. Demotisch werd gebruikt voor belangrijke administratieve en commerciële teksten, terwijl het hiërogliefenschrift voor de andere teksten behouden bleef.

Midden-Demotisch[bewerken]

Midden-Demotisch of Ptolemaeisch Demotisch is het Demotisch tussen 400 en 30 voor Chr. Rond 250 voor Chr. werd Grieks de officiële taal in Egypte.

Laat-Demotisch[bewerken]

Aan het begin van de Romeinse heerschappij werd het Demotisch haast niet gebruikt in het publieke leven. Toch zijn er een aantal teksten van tussen 30 v Chr en 452 n Chr. Het Demotisch verloor veel aan waarde, en de laatste inscriptie is van 11 december 452, op de muur van de tempel van Isis, te Philae.

Taal[bewerken]

De Demotische taal is een late variant van het Laat-Egyptisch en kan het best worden vergeleken met Koptisch. Naarmate de tijd vorderde, kwam er een steeds grotere breuk tussen de literaire en religieuze schrijftaal en de spreektaal.

Ontcijfering[bewerken]

Het Demotische schrift was het tweede schrift dat op de Steen van Rosetta staat, en werd ontcijferd voordat de hiërogliefen dat waren. Een belangrijk persoon bij de ontcijfering was Sylvestre de Sacy.

Noten[bewerken]

  1. Herodotos, Historiai II 36.
  2. Cf. ἐπιστολογραφική / epistolographikē. Clemens van Alexandrië, Stromata V § 20.