Dharma

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Een dharmawiel, een boeddhistisch symbool van dharma

Dharma (Sanskriet:"धर्म" in het Devanagari schrift) is een Indiaas begrip dat de wezenlijke natuur van iets of de natuurlijke wetmatigheid die eraan ten grondslag ligt betekent. Het volgen van de dharma heeft betrekking op het pad van het menselijke welzijn in de ruimste zin.

Herkomst[bewerken]

Dharma is een woord dat geen equivalent kent in de westerse talen. Het woord dharma is afgeleid van de stam dhr, wat houden of ondersteunen betekent, plus het achtervoegsel ma-n, waarmee van dat werkwoord een zelfstandig naamwoord wordt gemaakt. De oudste vorm van het woord, de Vedische vorm, is dharmán, de klassieke vorm dharma, en in het Middenindisch (pâli, prâkrit) dhamma.

Het concept komt voor bij alle religies die hun oorsprong hebben in India: de hindoe religies, het boeddhisme, jaïnisme en sikhisme. In het boeddhisme wordt voor de boeddhistische dharma ook wel het woord Dhamma (uit de taal Pali) gebruikt. Elke religie heeft zijn eigen religieuze upa-dharma of sub-dharma (in de betekenis van religieuze leer), welke onderling zowel overeenkomsten als verschillen vertonen en die niet verward moeten worden met de filosofische oorsprong van het begrip Dharma, zoals gebruikt in de religie-overstijgende yoga.

Betekenis[bewerken]

Dharma kan gebruikt worden in de betekenis van spiritualiteit, spirituele leer, psycho-spiritueel verlangen, essentie (kwintessens) van het bestaan, innerlijke eigenschap, opgaan in de eigen oorspronkelijke staat of de weg van sociale rechtvaardigheid. Over het algemeen gelooft men dat iemand die in overeenstemming leeft met de dharma, het doel van zijn bestaan heeft bereikt of zal bereiken.

Er zijn veel betekenissen of nuances mogelijk die samen het concept trachten te omschrijven: dat wat vaststaat, vast decreet, statuut, ordonantie of wet, gebruik, gebruikelijke inachtneming of voorgeschreven gedrag, plicht, recht, rechtvaardigheid, deugd, moraliteit, religie, religieuze verdienste...[1] Alles wat er gebeurt is met regelmaat volgens de oosterse religies, zo kun je Dharma ook omschrijven Dharme sthita betekent: "vasthoudend aan de wet", "doen wat men moet doen"[bron?].

Wetenswaardigheden[bewerken]

Egypte[bewerken]

Als concept lijkt dharma in andere culturen overeen te komen met het Oud-Egyptische Maät en het Sumerische begrip Me.

Chinees boeddhisme[bewerken]

De beschermers van de dharma zijn volgens het Chinees boeddhisme Skanda en Sangharama.

Westers boeddhisme[bewerken]

In Nederlands-boeddhistische kring is de term Dharmist ontstaan, iemand die een eigen interpretatie van de dharma volgt.

Zie ook[bewerken]

De volgende Dharmas kunnen onderscheiden worden:

Referentie[bewerken]

  1. Monier-Williams, Sanskrit-English Dictionary p. 510