Doemdagklok

De doemdagklok (Engels: Doomsday Clock) is een symbolische klok die sinds 1947 wordt bijgehouden door Bulletin of the Atomic Scientists aan de universiteit van Chicago. De klok geeft aan hoe dicht de mensheid zich bij een kernoorlog bevindt. De klok geeft het aantal minuten voor middernacht weer, waarbij middernacht een kernoorlog voorstelt. De klok staat, sinds de introductie ervan, op de voorkant van Bulletin of the Atomic Scientists. Bij de introductie stond de klok op 7 minuten voor middernacht.

Het aantal minuten voor middernacht, de mate van nucleaire dreiging, wordt bijgewerkt wanneer gebeurtenissen op het wereldtoneel de dreiging versterken of verzwakken. De klok is voor het laatst verzet op 10 januari 2012. De klok staat nu op 5 minuten voor middernacht.

Veranderingen van de klok

1. 1947 - De doemdagklok wordt op zeven minuten voor middernacht gezet.
2. 1949 - De Sovjet-Unie test haar eerste atoombom. De klok wordt verzet naar drie minuten voor middernacht (vier minuten dichter bij middernacht).
3. 1953 - De Verenigde Staten en de Sovjet-Unie testen thermonucleaire apparaten binnen negen maanden van elkaar. De klok wordt verzet naar twee minuten voor middernacht (één minuut dichterbij, tevens het dichtst bij middernacht tot nu toe).
4. 1960 - Als reactie op de verhoogde wetenschappelijke samenwerking en een algemene bekendheid van de gevaren van nucleaire wapens wordt de klok verzet naar zeven minuten (een verandering van vijf minuten verder van middernacht).
5. 1963 - De Verenigde Staten en de Sovjet-Unie ondertekenen het Partial Test Ban Treaty om nucleaire testen te beperken. De klok wordt verzet naar twaalf minuten van middernacht (opnieuw vijf minuten verder van middernacht).
6. 1968 - Frankrijk en China verkrijgen en testen nucleaire wapens (respectievelijk in 1960 en 1964), oorlogen vinden plaats in het Midden-Oosten, het Indische subcontinent en Vietnam. De klok wordt verzet naar zeven minuten voor middernacht (vijf minuten dichterbij middernacht).
7. 1969 - De Amerikaanse Senaat ondertekent het non-proliferatieverdrag. De klok wordt verzet naar tien minuten voor middernacht (drie minuten verder van middernacht).
8. 1972 - De Verenigde Staten en Sovjet-Unie ondertekenen de SALT I (Strategic Arms Limitation verdrag) en het Anti-Ballistic Missile verdrag. De klok wordt verzet naar twaalf minuten voor middernacht (twee minuten verder).
9. 1974 - India voert een kernproef uit (Smiling Buddha) en onderhandelingen over SALT II lopen op niets uit. De klok wordt verzet naar negen minuten voor middernacht (drie minuten dichterbij middernacht).
10. 1980 - Verdere onderhandelingen tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie lopen ook op niets uit en een verhoging in nationalistische oorlogen en terroristische acties. De klok wordt verzet naar zeven minuten voor middernacht (twee minuten dichterbij).
11. 1981 - De wapenwedloop escaleert, conflicten in Afghanistan, Zuid-Afrika en Polen verhogen de spanning op het wereldtoneel. De klok wordt verzet naar vier minuten voor middernacht (drie minuten dichterbij).
12. 1984 - De wapenwedloop escaleert nog meer onder Ronald Reagan. De klok wordt verzet naar drie minuten voor middernacht (één minuut dichterbij).
13. 1988 - De Verenigde Staten en de Sovjet-Unie ondertekenen een vredesverdrag om nucleaire activiteiten op de middellange afstand te beëindigen; relaties tussen beide landen verbeteren. De klok wordt verzet naar zes minuten voor middernacht (drie minuten verder van middernacht).
14. 1990 - Val van de Berlijnse Muur, succes van anti-communistische bewegingen in Oost-Europa en de Koude Oorlog loopt op z'n eind. De klok wordt verzet naar tien minuten voor middernacht (vier minuten verder).
15. 1991 - De Verenigde Staten en de Sovjet-Unie ondertekenen het Strategic Arms Reduction Treaty. De klok wordt verzet naar zeventien minuten voor middernacht (zeven minuten verder van middernacht, het verst van middernacht tot nu toe).
16. 1995 - Militaire uitgaven zetten zich voort zoals in de Koude Oorlog en zorgen over de post-Sovjet proliferatie van nucleaire wapens en kennis. De klok wordt verzet naar veertien minuten voor middernacht (drie minuten dichterbij).
17. 1998 - Zowel India als Pakistan testen nucleaire wapens in een tit-for-that show van agressie; de Verenigde Staten en Rusland hebben problemen met het reduceren van hun voorraad. De klok wordt verzet naar negen minuten voor middernacht (vijf minuten dichterbij).
18. 2002 - Weinig verbetering bij het globale programma voor het ontmantelen van nucleaire wapens; de Verenigde Staten verwerpt een aantal verdragen met betrekking tot controle van wapens en kondigt aan om zich terug te trekken van het Anti-Ballistic Missile verdrag. Terroristen trachten nucleaire wapens in handen te krijgen. De klok wordt verzet naar zeven minuten voor middernacht (twee minuten dichterbij).
19. 2007 - Verhoogde zorgen over de nucleaire ambities van Iran en een nucleaire test door Noord-Korea. Klimaatverandering en nucleaire vernietiging worden gezien als de grootste bedreigingen voor de mensheid. De klok wordt verzet naar vijf minuten voor middernacht (twee minuten dichterbij).
20. 2010 - De klok wordt verzet naar zes minuten voor twaalf (één minuut verder) door de wereldwijde samenwerking om de voorraden van nucleaire wapens te verminderen evenals de samenwerking om de klimaatverandering tegen te gaan.
21. 2012 - De klok wordt verzet naar vijf minuten voor twaalf omdat men van mening is dat er niet genoeg vorderingen zijn gemaakt bij het tegengegaan van de verspreiding van nucleaire wapens.

Doemdagklok in cultuur en media

In fictie

• In het boek Wielding A Red Sword van Piers Anthony wordt verwezen naar de doemdagklok. In het boek kan de incarnatie van de oorlog de positie van de wijzers veranderen en veroorzaakt daarmee de Derde Wereldoorlog.
• De illustraties van de klok in de Watchmen serie is een verwijzing naar de doemdagklok. Op pagina 18 van de eerste editie is een krant op het bureau van Adrian Veidt te zien met de titel "Nuclear Doomsday Clock Stands At Five To Twelve, Warn Experts".
• De doemdagklok wordt in het computerspel Empire Earth II gebruikt in een missie van de Verenigde Staten tijdens een gevecht op de Beringzee. De Sovjet-Unie provoceerde Amerika door Alaska aan te vallen terwijl de Verenigde Staten alles deed om te voorkomen dat de klok middernacht zou bereiken.
• Een ander computerspel, Rise of Nations, bezit een Armageddon teller die omlaag gaat met elke nucleaire lancering. Alle spelers verliezen automatisch als de teller nul bereikt.

In muziek

• Er wordt verwezen naar de doemdagklok in 2 Minutes to Midnight, een single van Iron Maiden van hun album Powerslave.
• Het nummer Why Did I Fall For That van The Who bevat de regels "Four minutes to midnight on a sunny day / Maybe if we smile the clock'll fade away / Maybe we can force the hands to just reverse / 'Maybe' is a word, maybe 'maybe's' a curse... We simply believe that we'd remain intact / But history is asking why did you fall for that.".
• Het nummer Easy/Lucky/Free van de Amerikaanse band Bright Eyes bevat de regels "I set my watch to the atomic clock. I hear the crowd count down 'til the bomb gets dropped. I always figured there'd be time enough; I never let it get me down.".
• De doemdagklok wordt letterlijk vermeld in het nummer Thank God for the Bomb van Ozzy Osbourne op het album The Ultimate Sin. Het doel van de klok in het nummer komt echter niet overeen met het doel van de bestaande klok: "The face of the doomsday clock / Has launched a thousand wars / As we near the final hour / Time is the only foe we have.".
• De Australische rockband Midnight Oil vermeldt de doemdagklok en de dreiging van nucleaire oorlogsvoering in het nummer Minutes to Midnight van het album Red Sails in the Sunset. De voorkant van het album toont de stad Sydney na een fictionele nucleaire aanval.
• Midnight in a Perfect World van DJ Shadow, met Gift of Gab (van de groep Blackalicious, verwijst naar een nucleaire oorlog en dat middernacht nabij is, met name "Gab Mix" van de "Entroducing..." heruitgave in 2005.
• Op de voorkant van het album 11:59 van de Amerikaanse band Alive is de ontploffing van de Trinity atoombom te zien met daaronder de tekst "It's later than we thought...".
• Chaos Theory van Jumpsteady vermeldt de doemdagklok in het eerste nummer, Outcha Mouth, met "I'm the last second, sound of doomsday clock, like an open box of anthrax...".
• De band Funker Vogt verwijst veelvuldig naar de doemdagklok tijdens het refrein van het nummer History op het album Survivor wat apocalyptische oorlogsvoering als thema heeft. Meer in het bijzonder verwijzen de regels "The war will soon begin. It's already ten to twelve" naar de doemdagklok.
• In de video voor Russians van Sting wordt met een klok verwezen naar de doemdagklok.
• In de video voor S.O.S. van ABC wordt de doemdagklok als thema gebruikt in de gehele video.
• In de clip van What I've done komt dit nog beter naar voren.
• De Smashing Pumpkins hebben met hun nummer Doomsday Clock een directe verwijzing naar de doemdagklok.
• Het Franse electro/house-duo Justice heeft op hun album A Cross The Universe een nummer genaamd One Minute To Midnight
• De band Linkin Park heeft in mei 2007 een album uitgebracht genaamd "Minutes to Midnight". Ze zijn op het idee gekomen omdat één van de bandleden (Chester Bennington) de avond voor het bedenken van de titel naar een documentaire heeft gekeken die ging over de "doemdagklok".
• De band Boys Like Girls heeft een nummer genaamd "Five Minutes To Midnight"
• De Engelse groep Enter Shikari heeft in hun nummer "Constellations" verwijzingen naar de "doemdagklok" (hier als het uurrooster in een station) in de regels "There's a train at 12; destination disaster / It's running on time as time runs faster / On platform two, it's destination sustainability / It's delayed though, it was supposed to arrive at 11:50". 12 uur staat hier niet voor een kernoorlog, maar voor de vernietiging van de Aarde en de natuur door onder andere de opwarming van de Aarde.

Op televisie

• In aflevering 4, seizoen 4 (A Knight to Remember) van de Gummiberen wordt Cubbi geholpen door de geest van een Gummi ridder om de mysterieuze doemdagklok te vernietigen.
• Glenn Beck had een doemdagklok in CNN Headline News die hij af en toe verzet op basis van het nieuws van die dag.
• De titel van de aflevering Twenty Years to Midnight van Venture Brothers is een verwijzing naar de doemdagklok.
• De achtste aflevering van de serie Heroes heet Seven Minutes to Midnight. Dit was de tijd op de klok toen de aflevering werd uitgezonden.

Externe links

• (en) The Bulletin Online

Mediabestanden

Zie de categorie Doomsday Clock van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.