Elfdaals

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Elfdaals (övdalsk)
Gesproken in Zweden
Sprekers 3000
Taalfamilie

Indo-Europees

Alfabet Latijns
Officiële status
Officieel in

geen

Taalorganisatie Råðdjärum
Taalcodes
ISO 639-1 geen
ISO 639-2 geen
ISO 639-3 geen
Portaal  Portaalicoon   Taal
Ligging van Älvdalen

Het Elfdaals (Elfdaals: övdalsk of övdalską, Zweeds: älvdalska of älvdalsmål) is een regionale taal die gesproken wordt in de Zweedse gemeente Älvdalen. De taal wordt door ongeveer 3000 mensen gesproken. Traditioneel wordt het als een dialect van het Zweeds gezien, maar tegenwoordig wordt het door veel taalkundigen als een opzichzelfstaande taal beschouwd. In 2007 werd daarom een voorstel gedaan om het Elfdaals tot officiële minderheidstaal te benoemen, maar dit voorstel is nog steeds niet door het Zweedse parlement behandeld.

Geschiedenis[bewerken]

Het Elfdaals is uniek onder de Scandinavische talen, met een unieke historische ontwikkeling. Enkele voorbeelden:

  • Verlies van h: heim > iem (huis)
  • De lange klinkers zijn tweeklanken geworden: ís > ais (ijs), hús > aus (huis), mœta > myöta (treffen)
  • Ook de oude tweeklanken hebben een unieke ontwikkeling: ei > ie (heim > iem), øy > ä (røyk > räk; rook), au > o (auga > oga; oog).

Grammatica[bewerken]

Traditioneel heeft het Elfdaals vier naamvallen: nominatief, accusatief, datief en genitief. Tegenwoordig wordt er vaak geen verschil meer gemaakt tussen nominatief en accusatief. De genitief wordt gevormd door de datief met de uitgang -es.

warg 'wolf' enk.onbep. enk.bep. mv.onbep. mv.bep.
nominatief warg wargen warger wargär
accusatief warg wardjin warga wargą
datief wardje wardjem wargum wargum(e)
genitief (wardjes) wardjemes wargumes

De tabel is gebaseerd op het klassiek Elfdaals, zoals het door de taalkundige Lars Levander in het begin van de 20e eeuw werd beschreven.

Alfabet[bewerken]

Er is een gestandaardiseerd Elfdaals alfabet ontwikkeld door Råðdjärum. Het alfabet is gebaseerd op het Zweeds en op oude, niet-gestandaardiseerde spellingen van het Elfdaals. In maart 2005 werd dit alfabet geaccepteerd als het officiële Elfdaalse alfabet. Voordat het officiële alfabet bestond, was er geen gemeenschappelijke spelling voor de taal.

Het Elfdaalse alfabet luidt als volgt:
Aa Ąą Bb Cc Dd Đð Ee Ęę Ff Gg Hh Ii Įį Jj Kk Ll Mm Nn Oo Pp Qq Rr Ss Tt Uu Ųų Vv Ww Xx Yy Y̨y̨ Zz Åå Ą̊ą̊ Ää Öö

Het "staartje" aan sommige letters is een ogonek en markeert nasaliteit.

Externe links[bewerken]