Ganzenvoet
| Ganzenvoet | |||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Quinoa (Chenopodium quinoa) | |||||||||||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
| Geslacht | |||||||||||||||||
| Chenopodium L. (1753) |
|||||||||||||||||
| Quinoa (Chenopodium quinoa) | |||||||||||||||||
| Quinoa (Chenopodium quinoa) in Ecuador | |||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
Ganzenvoet (Chenopodium) is een geslacht uit de amarantenfamilie (Amaranthaceae). Het geslacht telt zo'n honderd soorten, die voornamelijk in gematigde streken voorkomen. De naam ganzenvoet refereert aan de bladvorm van sommige soorten, Chenopodium is afgeleid van 'chenos' (= van de gans) en 'podion' (= voetje).
Toepassingen [bewerken]
Quinoa (Chenopodium quinoa) is al duizenden jaren in gebruik in de Andes. De zaden worden gemalen tot meel en gebakken als brood of gefermenteerd tot een zure pap. Andere ganzenvoetsoorten, zoals met name spinazie (Spinacia oleracea), worden gebruikt als bladgroente. Quinoa-zaden worden ook als bestanddeel gebruikt in shampoos en conditioners. Daarnaast is quinoa gekookt of gestoomd zeer goed te eten als vervanger van graan.
De zeer algemeen voorkomende melganzenvoet (Chenopodium album) wordt vaak als onkruid beschouwd, maar de bladeren zijn eetbaar, evenals de met de quinoa verwante zaden. Deze hebben een hoog gehalte aan eiwitten, caroteen, calcium, kalium en ijzer.
Welriekende ganzenvoet (Dysphania ambrosioides, synoniem: Chenopodium ambrosioides) levert chenopodiumolie, die als wormmiddel wordt ingezet. Ook thee getrokken van deze soort werd als geneesmiddel tegen wormen gebruikt.
De pollen van deze plant kunnen leiden tot allergische reacties, verwant aan hooikoorts.
Soorten in de Benelux [bewerken]
- Beursjesganzenvoet (Chenopodium chenopodioides)
- Brave hendrik (Chenopodium bonus-henricus)
- Druifkruid (Chenopodium botrys)
- Esdoornganzenvoet (Chenopodium hybridum)
- Korrelganzenvoet (Chenopodium polyspermum)
- Liggende ganzenvoet (Chenopodium pumilio)
- Melganzenvoet (Chenopodium album)
- Muurganzenvoet (Chenopodium murale)
- Rode aardbeispinazie (Chenopodium foliosum)
- Rode ganzenvoet (Chenopodium rubrum)
- Stinkende ganzenvoet (Chenopodium vulvaria)
- Stippelganzenvoet (Chenopodium ficifolium)
- Welriekende ganzenvoet (Dysphania ambrosioides, synoniem: Chenopodium ambrosioides)
- Zeegroene ganzenvoet (Chenopodium glaucum)
Externe referenties [bewerken]
- Geerts S, Raes D (2009). Deficit irrigation as an on-farm strategy to maximize crop water productivity in dry areas. Agric. Water Manage 96: 1275–84. DOI:10.1016/j.agwat.2009.04.009.
- Geerts S, Raes D, Garcia M, Vacher J, Mamani R, Mendoza J, Huanca R, Morales B, Miranda R, Cusicanqui J, Taboada C (2008). Introducing deficit irrigation to stablize yields of quinoa (Chenopodium quinoa Willd.). Eur. J. Agron. 28: 427–436. DOI:10.1016/j.eja.2007.11.008.
- Geerts S, Raes D, Garcia M, Mendoza J, Huanca R (2008). Indicators to quantify the flexible phenology of quinoa (Chenopodium quinoa Willd.) in response to drought stress. Field Crop. Res. 108: 150–6. DOI:10.1016/j.fcr.2008.04.008.
- Geerts S, Raes D, Garcia M, Condori O, Mamani J, Miranda R, Cusicanqui J, Taboada C, Vacher J (2008). Could deficit irrigation be a sustainable practice for quinoa (Chenopodium quinoa Willd.) in the Southern Bolivian Altiplano?. Agric. Water Manage 95: 909–917. DOI:10.1016/j.agwat.2008.02.012.
- Geerts S, Raes D, Garcia M, Taboada C, Miranda R, Cusicanqui J, Mhizha T, Vacher J (2009). Modeling the potential for closing quinoa yield gaps under varying water availability in the Bolivian Altiplano.. Agric. Water Manage 96: 1652-1658. DOI:10.1016/j.agwat.2009.06.020.
- Geerts S, Raes D, Garcia M, Miranda R, Cusicanqui J, Taboada C, Mendoza J, Huanca R, Mamani A, Condori O, Mamani J, Morales B, Osco V, Steduto P (2009). Simulating Yield Response of Quinoa (Chenopodium quinoa Willd.) to Water Availability with AquaCrop.. Agron. J. 101: 499-508. DOI:10.2134/agronj2008.0137s.
- AquaCrop: the new crop water productivity model from FAO
| Zie de categorie Chenopodium van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |