Gebandeerde reuzenteju

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Gebandeerde reuzenteju
IUCN-status: Niet bedreigd[1] (2010)
Goldteju Tupinambis teguixin.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Reptilia (Reptielen)
Orde: Squamata (Schubreptielen)
Onderorde: Lacertilia (Hagedissen)
Infraorde: (Scincomorpha) (Skinkachtigen)
Familie: Teiidae (Tejuhagedissen)
Geslacht: Tupinambis
Soort
Tupinambis teguixin
Linnaeus, 1758
Verspreidingsgebied van de gebandeerde reuzenteju
Verspreidingsgebied van de gebandeerde reuzenteju
Tupinambis teguixin (Linnaeus, 1758) (8184670644).jpg
Afbeeldingen Gebandeerde reuzenteju op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Gebandeerde reuzenteju op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Reptielen

De gebandeerde reuzenteju[2] (Tupinambis teguixin) is een hagedis uit de familie tejuhagedissen (Teiidae).[3]

Uiterlijke kenmerken[bewerken]

De reuzenteju wordt inclusief staart ongeveer 120 lang met uitschieters tot 150 centimeter, met name oudere dieren kunnen erg log en zwaar worden. De reuzenteju heeft een wat langere en spitsere kop, de staart is ongeveer even lang als het lichaam. De soort heeft een enigszins gebandeerd patroon van witte of gelige dorsale banden over het hele lichaam, op de staart zijn deze meer geprononceerd. Het hele lijf is bedekt met kleine witte of gele vlekjes die het dorsale patroon wat verstoren. In de paartijd kleuren de dieren nauwelijks, het geslachtsonderscheid is meestal te maken doordat mannetjes forser zijn en een iets heldere tekening hebben. Juveniele dieren hebben vaak duidelijke dorsale banden, vooral op de staart, en ze hebben een meestal groene kop. Het grootste verschil met een varaan is de afwezigheid van de lange nek.

Levenswijze[bewerken]

De hagedis is omnivoor en de jonge dieren eten voornamelijk insecten, de volwassen dieren eten kleine zoogdieren en grotere insecten, maar ook vogeleieren en vogels zoals kippen en eenden worden verschalkt. Deze worden soms uit fokkerijen geroofd, wat de hagedis niet geliefd maakt bij de boeren. Ook is bekend dat soms padden worden gegeten. Naast dieren worden ook wel plantendelen gegeten, zoals vruchten en bladeren.

De hagedissen worden vooral gegeten door roofvogels en zoogdieren. De reuzenteju zal bij verstoring proberen te vluchten, de jongere dieren kunnen hierbij op hun achterpoten wegrennen maar oudere dieren zijn hier te zwaar voor. Als de hagedis in het nauw wordt gedreven is het erg agressief tegen verstoorders en bijt snel. Ook kan met de krachtige en grote staart naar een belager worden geslagen. Deze soort wordt niet vaak in gevangenschap gehouden en er is niet veel bekend over de levenswijze. Hij kan ook goed zwemmen.

Voortplanting[bewerken]

De vrouwtjes gebruiken de nesten van termieten die in bomen leven om hun eieren in af te zetten. Deze nesten hebben een zeer harde buitenlaag die door de krachtige klauwen wordt opengebroken. Na de afzet van de 7 tot 12 eitjes herstellen de termieten de schade zodat de eieren worden ingemetseld. Als de jongen 3 maanden later uitkomen moeten ze zich eerst een weg naar buiten breken. De reuzenteju kan meer dan 10 jaar oud worden.

Verspreiding en leefgebied[bewerken]

De gebandeerde reuzenteju komt voor in grote delen van noordelijk Zuid-Amerika en leeft in droge loofbossen en langs rivieroevers.

Taxonomie en naamgeving[bewerken]

De gebandeerde reuzenteju werd voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Carolus Linnaeus in 1758 als Lacerta Teguixin. Het geslacht Lacerta wordt tegenwoordig echter aan de familie echte hagedissen toegekend. De teju werd onder andere aan de geslachten Seps, Teius, Moniotor en Podinema toegekend door verschillende auteurs. In de literatuur worden hierdoor verschillende namen gebruikt voor de soort.

Er zijn ook verschillende Nederlandstalige namen voor deze soort, zoals reuzentegu, salompenter, zwarte tegu, tupinambis of reuzenmonitor. Dergelijke namen zijn Engelse verbasteringen en lokale benamingen, en monitor wordt in de Engelse taal gebruikt voor varanen en dat zijn deze dieren zeker niet.

Er worden twee ondersoorten erkend:

Bronvermelding[bewerken]

Referenties
  1. (en) Gebandeerde reuzenteju op de IUCN Red List of Threatened Species.
  2. Bernhard Grzimek, Het Leven Der Dieren Deel VI: Reptielen, Kindler Verlag AG, 1971, Pagina 323, 324, 327 ISBN 90 274 8626 3.
  3. Peter Uetz & Jakob Hallermann. The Reptile Database - Tupinambis teguixin
Bronnen
  • (en) Peter Uetz & Jakob Hallermann - The Reptile Database – Tupinambis teguixin - Website Geconsulteerd 16 maart 2012
  • (nl) Bernhard Grzimek - Het leven der dieren deel VI: Reptielen - Pagina 323, 324, 327 - ISBN 90 274 8626 3 - Kindler Verlag AG - 1971
  • David Burnie (2001) - Animals, Dorling Kindersley Limited, London. ISBN 90-18-01564-4 (naar het Nederlands vertaald door Jaap Bouwman en Henk J. Nieuwenkamp).