Gelug
| Gelug | ||||
![]() |
||||
| Stichter Tsongkhapa | ||||
| Tibetaans | དགེ་ལུགས་པ་ | |||
| Tibetaanse pinyin | Gêlug | |||
| Wylie | Dge-lugs | |||
| Traditioneel Chinees | 格魯派 of 黃教 | |||
| Vereenvoudigd Chinees | 格鲁派 of 黄教 | |||
| Hanyu pinyin | Gélǔpài of huángjiào | |||
| Andere benamingen | Geluk | |||
|
||||
De gelug is een van de vijf hoofdscholen binnen het Tibetaans boeddhisme. De andere vier zijn nyingma, sakya, kagyü en jonang (de laatste sinds 2011[1]). De gelug werd gesticht door Tsongkhapa (1357-1419). Gelug betekent deugdzaam dat verwijst naar de strenge regels voor monniken en nonnen. Het hoofd van de gelug is de Ganden tripa, de abt van het klooster Ganden. De dalai lama en de pänchen lama zijn de bekendste lama's binnen de school.
[bewerken] Geschiedenis
|
Gelugmonniken, ook geelhoeden genaamd, in het klooster Tashilhunpo
|
De gelug is een sarmatraditie, dat betekent dat het nieuwe vertalingen opnam in het Tibetaans boeddhisme aan het begin van het 1e millennium.
Aan het einde van 17e eeuw werd gelug de belangrijkste school van het Tibetaans boeddhisme door de benoeming van de dalai lama als geestelijk en politiek leider van Tibet, dat zo bleef tot de Tibetaanse diaspora vanaf 1959.
[bewerken] Leer
Tsongkhapa was een groot bewonderaar van de kadamleer en combineerde het met inzicht in de leer van Sunyata (leegte) zoals het werd onderwezen door Nagarjuna.
Tsongkhapa onderwees dat de twee aspecten van het pad, compassie en wijsheid, verbonden moeten worden in een wens tot bevrijding en versterkt moet worden door een besef van afstand nemen. Hij noemde dit de "drie belangrijkste aspecten van het pad" en stelde dat men op basis van deze drie elementen op het pad van de Vajrayana moest beginnen.
De belangrijkste leer is "Stadia van het Pad naar de verlichting" Lamrim en is gebaseerd op het werk van Atisha en het systematisch cultiveren van het besef van compassie en leegte. Dit wordt gecombineerd met meditatie- en tantrapraktijk. Het is in vergelijking met de andere scholen de minst esoterische school en er wordt meer nadruk op de studie van soetra gelegd.
| Zie de categorie gelug van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
Bronnen, noten en/of referenties:
- ↑ (en) Phayul (28 september 2011) Buddhist conference confirms Jonang as a separate school
