Het Lieverdje
Het Lieverdje is een beeld op het Spui in Amsterdam. Het beeld is gemaakt door de Amsterdamse beeldhouwer Carel Kneulman.
Inhoud |
[bewerken] Gipsen en bronzen beeldje
De benaming Lieverdje was door Henri Knap voor het eerst in 1947 gebruikt in zijn rubriek Amsterdams Dagboek in dagblad Het Parool. Hierin vertelde hij het verhaal van een kleine jongen van een jaar of tien, die een in de gracht gevallen hondje van de verdrinkingsdood had gered. Na dit eerste Lieverdje volgden er meer van dergelijke verhalen. Het Lieverdje symboliseerde hierin de straatjongens van Amsterdam, altijd op zoek naar kattenkwaad maar met een gouden hart.
Het Comité tot Activiteit in Amsterdam, ooit opgericht om de St. Nicolaasintocht te organiseren, nam het initiatief om de beeldhouwer Carel Kneulman opdracht te geven voor een beeldje van een straatschoffie. Het gipsen model werd op 2 mei 1959 onthuld door Jan en Nel Voortman. Maar na een paar dagen was het verdwenen. Henri Knap kwam in een gesprek met de organisator van festiviteiten en kinderspelen Sanny Hemerik tot de conclusie, dat er een bronzen beeldje moest komen. Hij benaderde een Rotaryrelatie, werkzaam bij sigarettenfabrikant Crescent uit Eindhoven en vond deze bereid het project te financieren. Op 10 september 1960 onthulde de echtgenote van burgemeester Van Hall het Lieverdje.
[bewerken] Provo
In de jaren zestig werd het door de sigarettenfabriek gesponsorde beeldje het trefpunt van de "anti-rookmagiër" Robert Jasper Grootveld en zijn aanhang. Koosje Koster deelde er krenten uit, wat de Amsterdamse politie zag als een provocatie. De onbeheerste reacties van de "kippen" leidden weer tot provocaties, en zo ontstond rond het Lieverdje de beweging Provo. Grootveld verklaarde later dat hij van de confrontaties met de politie soms een "manische euforie" over zich heenkreeg. Eind 1966 werd het stil rondom het lieverdje. [1]
Het beeldje werd regelmatig feestelijk aangekleed, maar ook beklad en zelfs een keer gekidnapt.
[bewerken] Canon van Amsterdam
- Het Lieverdje is venster nummer 45 van de Canon van Amsterdam.
[bewerken] Voetnoten
- ↑ VPRO, Plaats van Herinnering, 'Het lieverdje', gezien 25-02-2008 GeschiedenisTV