Himantoglossum

Bokkenorchis
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten) Stam: Embryophyta (Landplanten) Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten) Clade: Bedektzadigen Clade: Eenzaadlobbigen Orde: Asparagales Familie: Orchidaceae (Orchideeënfamilie) Onderfamilie: Orchidoideae Geslachtengroep: Orchideae Subtribus: Orchidinae
Geslacht
Himantoglossum Spreng. (1826)
Afbeeldingen Bokkenorchis Mediabestanden
Portaal    Biologie

Himantoglossum is een Europees geslacht met een achttal soorten terrestrische orchideeën, waarvan er één, de bokkenorchis, in België en Nederland voorkomt.

Naamgeving en etymologie

De botanische naam Himantoglossum is afgeleid van het Oudgriekse ίμάς himas = riem, Oudgrieks γλώσσα glossum = tong en slaat op de lange, tongvormige lip van onder meer de bokkenorchis.

Kenmerken

Himantoglossum is een geslacht van terrestrische, overblijvende planten (geofyten), die overwinteren met twee ondergrondse, langwerpig-eivormige wortelknollen. De bloemstengel heeft onderaan een bladrozet, en hogerop meerdere stengelomvattende bladeren die al tijdens de bloei beginnen te verwelken.

Habitat

Himantoglossum-soorten zijn typisch voor kalkrijke bodems, zoals kalkgraslanden en kalkrijke duinen.

Voorkomen

Het geslacht Himantoglossum heeft zijn verspreidingsgebied over zuidelijk Europa. Enkel de bokkenorchis komt noordelijker en tot in Nederland voor.

Taxonomie

Het geslacht Barlia werd steeds als nauw verwant aan Himantoglossum beschouwd. Recente DNA-analyse van heeft echter uitgemaakt dat beide geslachten samen een monofyletische groep vormen.

Sindsdien telt Himantoglossum acht soorten, die allemaal voorkomen in zuidelijk Europa. In België en Nederland komt enkel de bokkenorchis voor.

• Himantoglossum adriaticum
• Himantoglossum affine
• Himantoglossum caprinum
• Himantoglossum formosum
• Himantoglossum hircinum (bokkenorchis)
• Himantoglossum metlesicsianum (synoniem: Barlia metlesicsianum)
• Himantoglossum montis-tauri
• Himantoglossum robertianum (synoniem: Barlia robertiana) (reuzenorchis)

• 

  Bokkenorchis (Himantoglossum hircinum)

• 

  Reuzenorchis (Himantoglossum robertianum)

Referenties

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

• Ouvrage collectif sous l'Egide de la Société Français d'Orchidophilie, 1998.: Les Orchidées de France, Belgique et Luxembourg, Collection Parthenope, ISBN 2-9510379-1-0
• Pierre Delforge, 1994.:Guide des orchidées d'Europe, d'Afrique du Nord et du Proche-Orient, Delachaux et Niestlé, ISBN 2-603-01323-8
• GRIN Taxonomy for Plants: taxonomie