John Wayne

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
John Wayne
Wayne in Rio Bravo (1959)
Wayne in Rio Bravo (1959)
Algemene informatie
Geboortenaam Marion Robert Morrison
Geboren 26 mei 1907
Overleden 11 juni 1979
Land Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten
Officiële website
(en) IMDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film

John Wayne, geboren als Marion Robert Morrison (Winterset, 26 mei 1907Los Angeles, 11 juni 1979) was een legendarisch Amerikaans acteur uit het begin van de geschiedenis van de film. Hij verscheen zowel in stomme films, als films met geluid.

Zijn tweede voornaam Robert werd tijdens zijn jeugd in Mitchell gewijzigd. Ook kreeg hij de bijnaam Duke — naar zijn hond.

In 1930 speelde hij de hoofdrol in The Big Trail. De film werd een fiasco, waarna Wayne negen jaar lang in 38 B-westerns speelde. In 1939 brak hij door met Stagecoach van regisseur Ford. Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog was Wayne, door zijn leeftijd geklasseerd als derde klas-reserve, een van de weinige Hollywood-acteurs die niet het leger inging. Bij gebrek aan concurrentie kreeg hij alle kansen om aan zijn carrière op het witte doek te werken. Voor critici werd hij zo tot iemand die van anderen offers eiste die hij zelf nooit bracht. Tijdens en na de oorlog speelde hij vele veldslagen na in films.

Wayne verscheen in veel mannelijke "macho"-rollen in voornamelijk westerns en oorlogsfilms. Hij werkte regelmatig samen met regisseur John Ford Met regisseur Howard Hawks maakte hij de beroemde trilogie: Rio Bravo, El Dorado en Rio Lobo. Alhoewel hij veel films heeft gemaakt, won hij maar één Oscar voor beste mannelijke hoofdrol: voor zijn rol in True Grit (1969). Hij kreeg een nominatie in dezelfde categorie voor de film Sands of Iwo Jima, en als producent kreeg hij een nominatie voor The Alamo.

Wayne was politiek gezien rechts en steunde de Amerikaanse deelname aan de Vietnamoorlog. Volgens vele mede-acteurs was hij aangenaam en tolerant van karakter. Hij hield van zijn vak en zei tegen een interviewster enkele jaren voor zijn dood, dat hij in zijn films gewoon zichzelf speelde. Deze twee woorden geven de kern weer van zijn meer dan 200 films die hij maakte. De rode lijn is steeds weer een goede vent met kleine gebreken, met af en toe een vrouw die voorbij komt en hem op het rechte pad houdt.

Zoals vele acteurs droeg hij in zijn films een pruik. Voor een documentaire tijdens zijn bezoek aan Vietnam ging hij gekleed in een gevechtspak en droeg hij geen pruik - mede vanwege de vochtige tropische hitte - maar deed er verder ook niet moeilijk over, ofschoon bijna iedereen zei niet te weten dat hij kaal was.[bron?]

Wayne speelde zijn laatste rol in 1976 in The Shootist. Tijdens de repetitie kreeg hij te horen dat hij maagkanker had. Hij verscheen voor het laatst in de openbaarheid bij de Oscar-uitreikingen in 1979, toen hij wist dat hij nog kort te leven had. Wayne was broodmager en breekbaar, en droeg een witte pruik, maar had mede op verzoek van zijn kinderen[bron?], laten zien dat hij tot het eind bleef vechten om langer te leven. Wayne overleed in het Ronald Reagan UCLA Medical Center op 72-jarige leeftijd aan maagkanker. Hij is begraven met een eenvoudige steen in het Pacific View Memorial Park in Corona del Mar in Californië.

Er is een vliegveld naar hem vernoemd: John Wayne Airport in Orange County in Californië.

Filmografie (selectie)[bewerken]

Biografie[bewerken]

  • Scott Eyman, John Wayne: the life and legend, Uitgever Simon & Schuster, 2014, ISBN 978-1439199589

Externe links[bewerken]

Voorganger:
Cliff Robertson
voor Charly
Academy Award voor Beste Acteur
1969
voor True Grit
Opvolger:
George C. Scott
voor Patton