Kīlauea

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kīlauea
3D-beeld Kīlauea
3D-beeld Kīlauea
Hoogte 1247 m m
Coördinaten 19° 25′ NB, 155° 17′ WL
Ligging Hawaï
Gebergte Hawaï-eilanden
Ouderdom gesteente <23000
Type Schildvulkaan
Laatste uitbarsting 1983 - heden
Kīlauea
Kīlauea
Portaal  Portaalicoon   Aardwetenschappen
Schematische tekening van de uitbarsting van Kilauea via de Puʻu ʻŌʻō-krater in de oostelijke riftzone
De Puʻu ʻŌʻō is een van de vulkaankegels op de Kīlauea. De afbeelding toont een uitbarsting van deze kegel in 1983. De lavafontein reikt ca. 40 m hoog.
Kilauea Iki-krater

Kīlauea is een actieve vulkaan op het eiland Hawaï in het Hawaii Volcanoes National Park in de staat Hawaï. Het is een van de vijf schildvulkanen die samen het grootste eiland van Hawaï vormen. In het Hawaïaans betekent kīlauea "spuwen", wat refereert aan de vele lava die de vulkaan voortbrengt. Momenteel is de vulkaan een van de actiefste en meest bezochte ter wereld. Kīlauea is de recentste van een lange lijn vulkanen die zijn ontstaan door de Hawaïaanse archipel, waar de Pacifische plaat over een hotspot schuift.

Beschrijving[bewerken]

De vulkaan ligt tegen de zuidelijke flank van een veel grotere vulkaan, de Mauna Loa. Mauna Loa's massieve omvang (4169 meter) is in sterk contrast met die van Kīlauea, die maar 1247 meter hoog is.

De vulkaan is opgebouwd door frequente lavastromen. Op de top van de vulkaan is een grote caldera met een diameter van ongeveer vijf kilometer. In deze caldera bevindt zich de Halemaumau-krater, waarin op dit moment een lavameer is. Naast de caldera zijn er een groot aantal kraters, waarvan Puʻu ʻŌʻō sinds 1983 actief is.

Bezoekers die Kīlauea voor het eerst bezoeken zijn vaak niet op de hoogte hoe een schildvulkaan eruitziet in vergelijking met een stratovulkaan. Ze zijn dan ook vaak niet op de hoogte van wat ze kunnen verwachten.

Uitbarstingen Kīlauea[bewerken]

Al sinds 1983 is de Kīlauea voortdurend actief geweest vanuit de Puʻu ʻŌʻō-krater. De vulkaankegel staat op de oostelijke riftzone van de vulkaan. De kegel spuwt sinds de uitbarsting op 3 januari 1983 continu lava, waardoor het de langst levende riftzone-uitbarsting van de laatste twee eeuwen is. Deze uitbarsting produceert lavastromen van elf tot twaalf kilometer en bestrijkt een gebied van 117 vierkante kilometer aan land. In de zee is door afkoelende lava al twee vierkante kilometer nieuw land ontstaan. De meeste lavastromen bereiken de kust van de Grote Oceaan. Ongeveer negentig procent van het oppervlak van de Kīlauea bestaat uit lavastromen van minder dan 1100 jaar oud en zeventig procent van het oppervlak is jonger dan zeshonderd jaar.

Er waren 45 uitbarstingen van Kīlauea in de 20e eeuw. De Mauna Ulu-uitbarsting begon op 24 mei 1969 en eindigde op 22 juli 1974. Dit was de tot dan toe langste uitbarsting ooit van een Hawaïaanse vulkaan.

In maart 2008 was er een explosie in de Halemaumau-krater - voor het eerst sinds 1924 - en sindsdien stoot de krater een grote hoeveelheid zwavelhoudend gas uit, die afhankelijk van de windrichting, sterke vog (smog door vulkaan) veroorzaakt op verschillende plaatsen op het eiland.

Legende[bewerken]

Kīlauea wordt gezien als het huidige thuis van Pele, de vulkaangodin uit Hawaïaanse legendes. Verschillende lavaformaties zijn naar haar vernoemd (peleharen en peletranen)

Externe links[bewerken]