Kīlauea
| Kīlauea | ||||
| 3-D beeld Kīlauea | ||||
| Hoogte | 1247 m m | |||
| Coördinaten | 19°25′N 155°17′W | |||
| Ligging | Hawaï | |||
| Gebergte | Hawaï-eilanden | |||
| Ouderdom gesteente | <23000 | |||
| Type | Schildvulkaan | |||
| Laatste uitbarsting | 1983 - heden | |||
|
|
||||
|
||||
Kīlauea is een actieve vulkaan op het eiland Hawaï in het Nationaal park Hawaii Volcanoes in de staat Hawaï. Het is een van de vijf schildvulkanen die samen het grootste eiland van Hawaï vormen. In het Hawaïaans betekent kīlauea "spuwen", wat refereert aan de vele lava die de vulkaan voortbrengt. Momenteel is de vulkaan een van de meest actieve en meest bezochte ter wereld. Kīlauea is de meest recente van een lange lijn vulkanen die zijn ontstaan door de Hawaïaanse archipel, waar de Pacifische plaat over een hotspot schuift.
Inhoud |
Beschrijving [bewerken]
De vulkaan ligt tegen de zuidelijke flank van de veel grotere Mauna Loa vulkaan. Mauna Loa's massieve omvang (4169 meter) is in sterk contrast met die van Kīlauea, die maar 1247 meter hoog is.
De vulkaan is opgebouwd door frequente lavastromen. Op de top van de vulkaan is een grote caldera met een diameter van ongeveer 5 km. In deze caldera is de Halemaumau krater, waarin op dit moment een lavameer is. Naast de caldera zijn er een groot aantal kraters, waarvan Puʻu ʻŌʻō nu actief is.
Bezoekers die Kīlauea voor het eerst bezoeken zijn vaak niet op de hoogte hoe een schildvulkaan eruit ziet in vergelijking met een stratovulkaan. Ze zijn dan ook vaak niet op de hoogte van wat ze kunnen verwachten.
Kīlauea uitbarstingen [bewerken]
Al sinds 1983 is de Kīlauea voortdurend actief geweest vanuit de Puʻu ʻŌʻō krater. De vulkaankegel staat op de oostelijke rifzone van de vulkaan. De kegel spuwt sinds de uitbarsting op 3 januari 1983 continu lava, waardoor het de langst levende riftzone uitbarsting van de laatste twee eeuwen is. Deze uitbarsting produceert lavastromen van 11 tot 12 kilometer, en bestrijkt een gebied van 117 km² aan land. In de zee is door afkoelende lava al 2 km² nieuw land ontstaan. De meeste lavastromen bereiken de kust van de Grote Oceaan. Ongeveer 90% van het oppervlak van Kīlauea bestaat uit lavastromen van minder dan 1100 jaar oud, en 70% van het oppervlak is jonger dan 600 jaar.
Er waren 45 uitbarstingen van Kīlauea in de 20e eeuw. De Mauna Ulu uitbarsting begon op 24 mei 1969 en eindigde op 22 juli 1974. Dit was de tot dan toe langste uitbarsting ooit van een Hawaïaanse vulkaan.
In maart 2008 was er een explosie in de Halemaumau krater, voor het eerst sinds 1924, en sindsdien stoot de krater een grote hoeveelheid zwavelhoudend gas uit, die afhankelijk van de windrichting, sterke vog (vog=smog door vulkaan) veroorzaakt op verschillende plaatsen op het eiland.
Legende [bewerken]
Kīlauea wordt gezien als het huidige thuis van Pele, de vulkaangodin uit Hawaïaanse legendes. Verschillende lavaformaties zijn naar haar vernoemd (peleharen en peletranen)
Externe links [bewerken]
- Hawaiian Volcano Observatory's Kīlauea website
- Hawaiian Volcano Observatory's Kīlauea eruption update website (updated daily)
- Live Panorama of Halemaʻumaʻu from HVO, Kīlauea Volcano
- Live Panorama of Halemaʻumaʻu Overlook Vent, Kīlauea Volcano
- Global Volcanism Program
- Hawaii Volcanoes National Park website
| Zie de categorie Kīlauea van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |