Kruisafneming (Rogier van der Weyden)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kruisafneming

De Kruisafneming is een schilderij van de Vlaamse kunstschilder Rogier van der Weyden.

Toelichting[bewerken]

Het werk is een olieverfschilderij op houten paneel en meet 220 bij 262 cm. Het geheel, geschilderd in 1435, was oorspronkelijk bedoeld voor de kapel van het Leuvense schuttersgilde. Door toedoen van koning Filips II van Spanje kwam het in Spaanse handen en belandde uiteindelijk in het Museo del Prado in Madrid.

Het beeldt het levenloze, witte lichaam van Jezus uit, dat een sensuele uitstraling heeft. De verdrietige en flauwvallende Maria heeft bijna dezelfde houding als Jezus. Maria valt naar links, terwijl de gekruisigde naar rechts wordt gedragen, door Jozef van Arimathea (in duur gewaad) en Nicodemus (met baard). Rechts staat de zondige Maria Magdalena. Het bovendeel van haar linkerarm vormt een fraaie boog met het lichaam van haar geliefde. De armbeweging van de drie op de voorgrond geplaatste figuren vormen een beeldend rijm. Het lichaam van Jezus is op de verwondingen na smetteloos: de kruisigingswonden in handen en voeten, het bloed op het voorhoofd door de doornenkrans, en de wond in de zij door de prik met een lans van een Romeinse soldaat. De schedel op de voorgrond bevestigt dat het zich afspeelt op de heuvel Golgotha. Tussen de oogkassen van de schedel en de ogen van Nicodemus is een denkbeeldige lijn te zien, dwars door het centrum van de afbeelding.

Dit werk is wellicht het meest invloedrijke schilderij uit de gehele 15e-eeuwse kunstgeschiedenis. Het bleef eeuwenlang een maatstaf voor de uitbeelding van emoties in de religieuze kunst. De compositie, het kleurgebruik en de stofuitdrukking van dit werk is opmerkelijk. De haast levensgrote figuren bezitten een zeer grote graad van detaillering en realisme. Haren, baarden, stoffen en pelzen zijn haast tastbaar aanwezig, en toch geeft de compositie in haar geheel een gebalde, uitgepuurde en gesynthetiseerde indruk. Geen enkel detail geeft de indruk overbodig te zijn. Het gaat hier niet zozeer om een descriptief detailrealisme zoals bij Jan van Eyck maar eerder om een synthetisch detailrealisme.

Het werk is zo geconcipieerd dat het op gelijk welke beschouwingsafstand een verpletterende indruk maakt. De beschouwer kan als het ware haast eindeloos blijven inzoomen op het werk. De hele opbouw van het werk is toegespitst op het uitdrukken en overbrengen van emoties.

Externe link[bewerken]