Lactantius

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Lucius Caelius (of Caecilius?) Firmianus Lactantius (ca. 250 - 320) was een vroeg-christelijk schrijver.

Toelichting[bewerken]

Lactantius was afkomstig uit de Romeinse provincie Africa en een tegenstander van de heidense wijsbegeerte. Hij wordt ook wel de christelijke Cicero genoemd.
Lactantius verzette zich in geschriften tegen de Romeinse tetrarchie en het religieuze systeem dat de vier keizers vooropstelden. Hij stelde ten onrechte dat de Vierkeizerregering een verviervoudiging van het regeringsapparaat, de hofhouding en het leger inhield. Hij beweerde ook dat de goden Jupiter en Hercules waandenkbeelden waren en door demonen gestuurde verzinsels om de mensheid in het verderf te storten. Het geconstrueerde pantheon of veelgodendom bracht niets dan onheil. Lactantius predikte de terugkeer naar de ware religie van de Ene God. Alzo wilde de auteur via zijn publicaties een ontwikkeld niet-christelijk publiek bereiken en weldenkende pagane lezers overtuigen van het vernieuwende en oorspronkelijke van het Christendom.
Lactantius dreef ook de spot met het door hem geminachte door keizer Diocletianus uitgevaardigde edict edictum de pretiis rerum venalium dat tot een ontwrichting van de markt had geleid. Enerzijds bestreed hij deze keizer die zich de incarnatie van Jupiter noemde, anderzijds schilderde hij het prijzenedict af als godlasterlijke hoogmoed. In zijn publicatie Hoe de Christenvervolgers aan hun Einde kwamen drijft hij ook de spot met Diocletianus. Hij was met name overijverig nieuwsgierig de toekomst te kennen door onderzoek van de haruspex. Lactantius noemt hem een scrutator rerum futurarum of iemand die altijd de toekomst wil weten.

Werken[bewerken]

  • Divinae Institutiones ("Goddelijke onderwijzingen");
  • Epitome divinarum institutionum ("Samenvatting van de goddelijke onderwijzingen");
  • De opificio Dei ("Het werk Gods");
  • De mortibus persecutorum ("De dood van de vervolgers"), waarin hij verhaalt over de levens- en lijdensgeschiedenis en dood van een aantal Romeinse keizers die in zijn tijd werden gezien als actieve vervolgers van christenen. De authenticiteit van dit werk wordt echter betwist;
  • De ira Dei ("De toorn Gods").

Externe link[bewerken]

Bibliografie[bewerken]

  • Henk Singor, Constantijn en de christelijke revolutie in het Romeinse Rijk, Uitg. Ambo/Athos, 2014.