Matadi

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Ville de Matadi
Plaats in Congo-Kinshasa Vlag van Congo-Kinshasa
Matadi
Matadi
Situering
Provincie Kongo Central
Coördinaten 5° 49′ ZB, 13° 29′ OL
Algemeen
Inwoners (2004) 245.862
Overig
Tijdzone UTC+1
Foto's
Matadi city port 1965.JPG
Portaal  Portaalicoon   Afrika

Matadi is een havenstad in Congo-Kinshasa aan de rivier de Kongo. Samen met de haven van Boma behoort Matadi tot de meest vitale organen van de rivier. Voor de scheepsvaart is Matadi na Boma de laatst toegankelijke uitvalsbasis voor het goederentransport richting het hart van de Democratische Republiek Congo (ex-Zaïre).

Matadi is de hoofdplaats van de provincie Kongo Central.

Koloniale periode[bewerken]

Op 6 februari 1895 vertrok uit de haven van Antwerpen de Leopoldville 1, het eerste schip onder Belgische vlag, op weg naar Congo. Dit was het gevolg van de samenwerking tussen CBMC (the Compagnie Belge Maritime Du Congo) en SMC die toen nog voor een groot deel aanbelangden aan de Britse Elder Demster group en de Duitse Woermann Linie. In 1901 laat SMC de lijn Antwerpen – Matadi volledig in handen van CBMC. De oprichting van de Belgische kolonie Congo in 1908 voedt het ijveren naar een volledige Belgische heerschappij over de Congolese scheepvaartroute. In 1911 worden, mede dankzij Albert Thys, de aandelen van de Britse Elder Demster group en de Duitse Woermann Linie teruggebracht tot 20%. Het goederentransport doet zijn intrede en de passagiersboten worden deels voorzien van cargoruimte. Na de Eerste Wereldoorlog verdwijnt de Duitse aandeelhouder en komt het Belgisch karakter van de scheepvaartmaatschappij prominent op de voorgrond. Door velen beschouwd als koloniale instantie wordt ze vaak geassocieerd met de Belgische kolonie en ontstaat in de volksmond de benaming “Congoboten”. In 1930, na vele fusies en glorieuze jaren, verandert de naam van CBMC in CMB (compagnie Maritime Belge). Tijdens de Tweede Wereldoorlog gingen 23 van de 31 schepen verloren tijdens de gevechten. 294 matrozen in dienst van CMB verloren het leven. In 1944 werden de hoofdkantoren in Antwerpen bestookt met de befaamde V2-bommen en verloren nog eens 38 mensen waaronder 4 CMB-bedienden het leven. Tot aan de onafhankelijkheid van Congo in 1960 kende CMB opnieuw een bloeiperiode. Maar de concurrentie uit de luchtvaart en het onafhankelijke Congo dwingen CMB tot het uitbreiden van hun activiteiten. Het verbreden van capaciteit en reikwijdte in “cargo shipping” op internationaal vlak creëerde nieuwe perspectieven. CMB verandert van koers en richt zich op Zuid-Afrika. Het Zuid-Afrikaanse bedrijf “Safmarine” koopt ten slotte een deel van de CMB activiteiten in bulktransport over en wordt actief op de lijn Antwerpen- Matadi. Jaren later komt Safemarine onder Belgisch bewind en wordt er opnieuw onder Belgische vlag van Noord naar Zuid gevaren. De “Congoboot” werd geschiedenis en maakte plaats voor uitsluitend goederentransport. Aan het eind van de 20ste eeuw lijkt de ooit zo florerende route Antwerpen – Matadi vermoeid en ziek. Maar begin 2000 is er een ingrijpende verandering op komst. Het Antwerps initiatief om de stervende haven “Matadi” nieuw leven in te blazen creëert een hoopvol toekomstperspectief.

Heropbouw van de haven in Matadi[bewerken]

De werken in Matadi kaderen in het samenwerkingsakkoord van 15 november 2003 tussen het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen en het Office National des Transports (Onatra), het staatsbedrijf verantwoordelijk voor de havens in Congo. Het Gemeentelijk Havenbedrijf heeft zich daarbij geëngageerd om de Congolese overheid bij te staan in het herstel en de reorganisatie van haar havens. De herstellingswerken aan de Quai de Venise in Matadi werden opgestart op 15 december 2005 dankzij een subsidie van 500.000 euro van de federale ministeries van Ontwikkelingssamenwerking en Buitenlandse zaken.

Voor de tweede fase van de werken, gestart in juli 2006, kende de Belgische regering een budget toe van 800.000 € om de betonnering aan de Quai de Venise verder uit te breiden. Daarbij wordt eveneens een zone voor de stacking van koelcontainers aangelegd. In 2006 werden de eerste werken in de haven van Boma uitgevoerd. Het betreft de verharding en herstelling van een oostelijk deel in de haven. De werken in de haven van Boma zijn complementair aan die van de haven van Matadi. Door de congestieproblematiek in Matadi wijken de rederijen immers regelmatig uit naar de haven van Boma. De haven van Matadi behandelde vorig jaar 1,7 miljoen ton goederen. De verwachtingen zijn dat de overslagcijfers de komende jaren zullen stijgen tot 2,5 à 3 miljoen ton.

Antwerpen - Matadi
Regie Bart Van den Hove
Producent Lai Kin Chang, Tom Van Herzele en Werner De Jonge
Muziek Derek De Blauwe
Montage Betavision Belgium
Cinematografie Bart Van den Hove
Première Oktober 2009
Genre Documentaire
Speelduur 41 minuten
Taal Frans, Engels, Nederlands
Land België
Portaal  Portaalicoon   Film

Documentaire Antwerpen-Matadi[bewerken]

De Congoboten van weleer zijn niet meer maar toch blijft er beweging op de historische lijn. De ruïnes in de haven van Matadi vormen de laatste restanten van een rijk verleden. In de nasleep van de politieke ontwikkelingen in Congo, neemt het Antwerps havenbedrijf het initiatief om de stervende haven “Matadi” nieuw leven in te blazen. Een ambitieus project rond de heropbouw en het herstel van de infrastructuur kan opnieuw zuurstof geven aan economische activiteiten. Drie weken lang volgen we het vrachtschip “Safmarine Onne” van Antwerpen naar Matadi. Aan de hand van tot de verbeelding sprekende reisverslagen van weleer, de huidige stand van zaken in Matadi, het leven aan boord van Safmarine ONNE en de hoopvolle verwachtingen voor de toekomst, reconstrueert de film de ooit zo gegeerde tocht naar het Afrikaanse continent. Een treffende vergelijking tussen vroeger en nu. Een koloniale trots versus een economisch belangrijke en hongerige cargolijn.

Inhoudelijke intentieverklaring (regisseur)[bewerken]

De vergane glorie van de koloniale verbindingslijn en het vergeten spoor van de Leopoldville prikkelen mijn verbeelding. Langsheen de route Noord - Zuid dwaalt de historische geest van een gehavende trots.

Begeesterd door deze historische context en geëmotioneerd door de psychologische afstand tussen Congo en België ga ik op zoek naar visuele tastbaarheid voor het begrip afstand. Zowel het historische als actueel kader confronteren 'afstand' met tijd en ruimte in een werkelijkheid. De drie weken lange reis tussen beide havens biedt als het ware een mogelijkheid tot bezinning en reflectie alsook tot observatie en detectie.

Met historische feiten in het achterhoofd als knipoog naar verantwoordelijkheid, zoekt de documentaire “Antwerpen – Matadi” naar een maatschappelijk draagvlak.

Externe links[bewerken]

Persberichten: