Middeleeuws klimaatoptimum
Het Middeleeuws klimaatoptimum, ook wel bekend als 'de Middeleeuwse Zomer', is een periode in de middeleeuwen met een significant hogere temperatuur dan omringende perioden. Het klimaatoptimum duurde grofweg van 800 tot 1300. Het warme klimaat kwam vooral voor op het noordelijk halfrond, op andere plaatsen op de wereld (zoals Antarctica) vond juist in die periode een kleine ijstijd plaats. Het is tijdens deze periode dat onder andere de wijnbouw in de Nederlanden zijn grootste bloei kende. Na de dertiende eeuw koelde het klimaat af en zou leiden tot de kleine ijstijd die in de zestiende eeuw begon. Deze warme periode wordt vaak aangehaald als mogelijke aanwijzing dat de mens niet per se verantwoordelijk is voor de huidige opwarming van de Aarde.
