Muts (hoofddeksel)

Kabouter met puntmuts

Een muts is een hoofddeksel, meestal van wol of acrylvezel gebreid of gehaakt, dan wel van bont vervaardigd.

De muts is vooral bedoeld als middel tegen de kou. De schaatsmuts is hierbij een karakteristieke variant. Andere redenen om een muts te dragen zijn bijvoorbeeld cosmetisch of modieus.

Een muts onderscheidt zich van een hoed of een pet doordat het de contouren van het hoofd volgt, en min of meer "om" het hoofd zit in plaats van erop ligt. Mutsen worden soms voorzien van logo's van sportverenigingen.

Ogenschijnlijk vormt de puntmuts, die vooral gedragen wordt door kabouters en kerstmannen, hierop een uitzondering. Het muts-gedeelte van de puntmuts volgt immers wel de contouren van het hoofd, terwijl nu juist het punt-gedeelte zich meer — als behoorde het tot een hoed — los van die contouren beweegt.

Varianten[bewerken]

Berenmuts, zware uitvoering van de muts, met veel bont afgezet.
Badmuts, variant van waterafstotend materiaal (bij voorkeur voor gebruik onder de douche of tijdens het zwemmen ter bevordering van de aquadynamica)
Bontmuts, variant met bont afgezet.
Kaboutermuts (gedragen door de speltak "kabouters" bij Scouting Nederland)
Puntmuts, gedragen door "echte" kabouters en de kerstman, maar ook bijvoorbeeld feeën, tovenaars en heksen dragen puntmutsen in folkloristische verhalen.
Frygische muts
de Camauro
Bivakmuts, een gezichtsbedekkende muts, waarbij uitsparingen zijn voor de ogen en soms ook de mond
IJsmuts, bedekt in ieder geval ook de oren, soms door middel van speciale flappen aan de zijkant.