Nathan Birnbaum

Nathan Birnbaum (16 mei 1864 - 2 april 1937) was een Joods Oostenrijkse journalist en filosoof.

Nathan Birnbaum rond 1900

Birnbauw is de grondlegger van de Joods nationalistische organisatie "Kadimah", de eerste zionistische organisatie. Tien jaar later zal Theodor Herzl hem als woordvoerder opvolgen. Birnbaum wordt gezien als de grondlegger van het oorspronkelijke - meer op cultuur gerichte - Zionisme en de bedenker van dezelfde term. Zijn opvolger Herzl is weer de grondlegger van het meer politieke 'moderne' Zionisme. Birnbaum publiceerde ook onder de namen Mathias Ascher en Mathias Acher.

Persoonlijk

Nathan Birnbaum is geboren in Wenen in een Joodse familie. Hij wordt traditioneel religieus opgeleid (orthodox). Hij studeert rechten, filosofie en Oosterse wetenschappen aan de Weense Universiteit. Birnbaum trouwt met de eveneens Joodse Rosa Korngut, hij zal haar 3 jaar overleven. Samen krijgen ze drie zonen: Solomon, Menachem en Uriel. Solomon sterft op de jeugdige leeftijd van 8 jaar.

Zionisme

Tijdens zijn studie richt hij in 1883 'Kadimah' op. Een van oorsprong Joodse studentenorganisatie. Een jaar later verschijnt een pamflet genaamd 'Selbstemanzipation', gericht op de emancipatie van de Joodse bevolking in Europa. Dit pamflet werd geschreven door Birnbaum. In 1890 introduceert Birnbaum de term Zionisme. Birnbaum meent dat Joden niet moeten assimileren. Ze moeten zich emanciperen, zelfbewust zijn en hun eigen identiteit vasthouden. Hij promoot één Joods geloof en één Joodse taal, het Jiddisch. In 1897 vindt het 'Eerste Zionistische Congres' plaats, Birnbaum wordt tijdens dit congres gekozen tot Secretaris-Generaal van de Zionistische Organisatie Agudat Israël.

Latere leven

Birnbaum blijft zijn levenlang werken als journalist. Hij keert zich op latere leeftijd af van het Zionisme. Birnbaum was een promotor van het 'cultureel Zionisme' waarbij de nadruk ligt op een eigen Joodse identiteit. Birnbaum vindt het latere (moderne) Zionisme, waarvan Theodor Herzl de grondlegger is, te politiek. Een Joodse Staat, zoals Herzl wilde, heeft Birnbaum nooit nagestreefd. Wel zal Birnbaum zijn hele leven de Hassidische cultuur en het Jiddisch blijven promoten.

Als in 1933 de Nazi's in Duitsland aan de macht komen, emigreert Birnbaum met zijn familie naar Nederland. Hij overlijdt in 1937 te Scheveningen na een lang ziekbed.

Publicaties

alle in het Duits

• Ausgewählte Schriften zur jüdischen Frage 2 delen, 1910.
• Den Ostjuden Ihr Recht!, Wenen, 1915
• Gottes Volk, Wenen, 1918
• Um die Ewigkeit; Jüdische Essays, Berlijn, 1920
• Im Dienste der Verheissung, Frankfurt, 1927
• Der Aufstieg, Berlijn, 1930 - 1932

Bronnen

(Dit artikel is grotendeels overgenomen uit de Duitse Wikipedia alwaar de volgende bronnen worden genoemd)

• Michael Kühntopf-Gentz, Nathan Birnbaum. Biographie; Diss. Tübingen 1990. (In German)
• Michael Kühntopf-Gentz: „Israel geht vor Zion.“ Nathan Birnbaum und die Palästinafrage. In: Zeitschrift für Religions- und Geistesgeschichte (ZRGG), Jahrg. 44 (1992), p. 118–139
• Angelika M. Hausenbichl, Wirklich nur Politiker?; in: David. Jüdische Kulturzeitschrift 54 (09/2002).
• Joshua Fishman, Ideology, Society and Language. The Oddysey of Nathan Birnbaum; Ann Arbor (Karoma Publ.) 1987.
• Solomon Birnbaum, Nathan Birnbaum; in: Leo Jung (Hg.), Men of the Spirit, New York (Kymson Publ.) 1964.
• S. A. Birnbaum, Nathan Birnbaum and National Autonomy; in: Josef Fraenkel (Hg.), The Jews of Austria, London 1967, 1970.
• First Yiddisch Language Conference Tshernovits
• First Yiddish Language Conference By Nathan Birnbaum
• "Der Aufstieg": Dr. Nathan Birnbaum ZT"L, Ascent and Agudah door Rabbi Yosef Gavriel Bechhofer
• Angelika M. Hausenbichl, Nathan Birnbaum. Seine Bemühungen um das jüdische Theater und die jüdische Kultur; Dipl.Arb. Wien 2001.