Netbook
Een netbook is een zich snel ontwikkelende categorie van kleine, lichte en goedkope laptop computers die geschikt zijn voor algemeen gebruik en om toegang te krijgen tot internetapplicaties. Typerend zijn het ontbreken van een optische schijf, en een kleiner toetsenbord en beeldscherm. Netbooks beschikken over een kaartlezer en er kan met een USB-aansluiting een externe optische schijf (cd of dvd) op worden aangesloten.
Een netbook kan worden gezien als een zware pda die pc-programma's kan draaien; of als een zeer lichte laptop, met een klein scherm, zonder optische schijf en met weinig processorkracht.
In eerste instantie kreeg het beeld van de (te) lichte laptop veel aandacht, vooral van reviewers die tot dan toe gewend waren om steeds krachtiger laptops te reviewen. Inmiddels zien niet alleen de reviewers, maar tientallen miljoenen gebruikers wereldwijd dit anders: een krachtige laptop is aantrekkelijk, maar een netbook is veel goedkoper en voor veel taken voldoende. Daarbij is een netbook veel makkelijker mee te nemen; en dat maakt de computer die men onderweg bij zich heeft waardevoller dan de krachtige laptop die men thuis heeft gelaten. Netbooks maakten qua aantallen in de eerste helft van 2009 20-30% uit van de consumenten-laptop verkopen.
Inmiddels vormen netbooks een eigen categorie tussen de pda's en laptops in. De gebruikerservaring en de connectiviteit ontwikkelen zich snel in de richting van de pda's. Zo richten netbooks zich op korte opstarttijden en eenvoudige interfaces met grote knoppen. Tegelijkertijd bieden ze ten opzichte van pda's een groter scherm en een vrijwel volwaardig laptop-toetsenbord, en hetzelfde software-aanbod als de laptop.
Netbook is een geregistreerd handelsmerk van de fabrikant Psion.[1] Psion gaat het gebruik van de term 'netbook' niet actief tegen.
Inhoud |
[bewerken] Merken
In 2007 bracht Asus als eerste de Eee PC op de markt, later gevolgd door Acer met de Aspire One, de MSI Wind, de Dell Inspiron Mini, de HP Mini-Note PC en de Samsung netbooks.
[bewerken] Soorten
De prijzen van een netbook liggen tussen de 200 en de 500 euro. De goedkoopste varianten worden vaak aangeboden zonder een harde schijf en met beperkt RAM-geheugen. De duurdere varianten hebben vaak wel een harde schijf of SSD. Ook het bijgeleverde besturingssysteem heeft een invloed op de prijs.
[bewerken] Uitrusting
Klein en goedkoop betekent niet dat de netbooks mager zijn uitgerust. Er zit een aantal USB-poorten op, er zit een multi-cardreader in, er zijn mogelijkheden voor het aansluiten van een externe monitor, er is een netwerkaansluiting en een wifi-module. Verder zijn een webcam en een microfoon ingebouwd. Naast de luidsprekers zit er ook een hoofdtelefoonaansluiting en een microfoonaansluiting op die ook als lijningang te gebruiken is. De standaard gemonteerde luidsprekertjes zijn vaak wel van een mindere kwaliteit (een 'blikkerig' geluid).
[bewerken] Beeldscherm
De meeste netbooks hebben een beeldscherm diagonaal van tussen 18 en 25 cm (7 en 10 inch). Een typische schermresolutie is 1024x600. Voor de meeste applicaties en websites is dit toereikend; vaak moet men verticaal scrollen maar past een document of website in de breedte wel op het scherm.
[bewerken] Prestaties
De prestaties van een netbook zijn erop gericht om gebruik te maken van internet, e-mail, Instant Messenger-programma’s als Live Messenger, Skype, ICQ, AIM of AOL Messenger. Ook is het mogelijk om met een externe dvd-speler films te bekijken. Het draaien van zwaardere applicaties zoals moderne computerspellen of grafische software als Photoshop wordt niet aangeraden. Daarvoor is de hardware ontoereikend.
[bewerken] Besturingssystemen
Zoals al eerder besproken worden netbooks meestal aangeboden met de keuze uit diverse soorten besturingssystemen, gebaseerd op Linux of Windows. Op diverse fora worden ook handleidingen gegeven over het installeren van Windows Vista, Windows 7, Apple's OSX en andere Linux versies.
Typerend is dat Linux vaak gebruikt wordt om een aangepaste gebruikerservaring te bieden; deze biedt vaak een ontwerp dat rekening houdt met de beperkte schermgrootte en invoermogelijkheden (touchpad in plaats van muis). Deze interfaces houden het tussen een traditionele laptop en een pda, net als de netbook zelf. Aan de grote symbolen en de directe toegang is te zien dat toekomstige netbooks waarschijnlijk over touchscreens gaan beschikken. Aan de andere kant richten op Windows gebaseerde systemen zich juist op de vertrouwde Windows-ervaring die de gebruiker kent van de laptop en de desktop.
In verhouding tot de lage prijs van een netbook betekent de prijs van een Windows-licentie een aanzienlijk aandeel in de totale kosten. Dit is een belangrijke reden waarom Linux regelmatig op netbooks wordt geleverd.
[bewerken] Linux
De voordelen van Linux zijn dat de netbooks met weinig geheugen en schijfruimte al goed kunnen draaien. Daarnaast is de opstarttijd van een netbook met Linux vaak kort.
Er zijn twee soorten Linux-systemen te onderscheiden: door de fabrikant zelf ontwikkelde of onafhankelijke. De onderliggende basis is in beide gevallen Linux, maar in het eerste geval heeft de fabrikant de mogelijkheid gebruikt om zijn eigen gezicht en gevoel aan de netbook te geven. Enkele voorbeelden zijn:
- Linpus: Wordt door Asus geleverd op de Eee PC. De GUI is erg eenvoudig van opzet, wat niet wegneemt dat de Eee PC over een volwaardige programma-suite beschikt.
- Moblin: Niet door een netbookfabrikant ontwikkeld, maar gesponsord door Intel. Dit besturingssysteem wordt aangeboden aan netbookfabrikanten die zelf geen software willen ontwikkelen. Gebruikers kunnen zelf ook Moblin downloaden en installeren.
Moblin biedt een snelle gebruikersinterface die eerder doet denken aan een pda dan aan een laptop. Een opvallend punt aan Moblin is de erg korte opstarttijd. Moblin maakt optimaal gebruik van de Intel-hardware in de meeste netbooks, waardoor configuratie niet nodig is. - Ubuntu netbook remix: Niet door een hardwarefabrikant ontwikkeld, maar een aangepaste versie van Ubuntu Linux. De Netbook Remix onderscheidt zich door snelle toegang tot de programma's via grote knoppen op het beginscherm. Ook deze software is zowel beschikbaar voor netbookfabrikanten als voor normale gebruikers.
[bewerken] Android
Android is het besturingssysteem van Google dat oorspronkelijk ontwikkeld is voor gebruik op mobiele telefoons . Google promoot dit besturingssysteem voor pda's en netbooks. Het is gebaseerd op Linux en het werkt inmiddels op zowel ARM- als Intelhardware. Dit is belangrijk, want het betekent dat netbooks in principe op zuinige, goedkope ARM-processoren gebaseerd kunnen worden, terwijl de gebruikerservaring hetzelfde blijft. Volgens het beeld van Google is de software die op de netbook of pda draait belangrijker dan de hardware waarop het apparaat gebaseerd is, een ontwikkeling die bij pda's al lang praktijk is.
[bewerken] Windows XP
Windows XP wordt vaak gekozen omdat het compatibel is met de meeste software die men al kent. Het opstarten van een netbook met Windows XP kost wel wat meer tijd. Maar verder heeft men dan de meeste functies die men ook op een gewone laptop of bureaucomputer heeft.
[bewerken] Windows 7
Windows 7 heeft minder geheugen en schijfruimte nodig dan Windows Vista waardoor het ook geschikt is om op netbooks te draaien. Bijkomend voordeel is de verbetering van het in en uit de slaapstand gaan, wat zeer handig is wanneer men vaak in het openbaar vervoer werkt. Vooral studenten hebben hier baat bij. Ook het verbeterde energiebeheer bespaart meer energie dan Windows Vista, wat de batterijduur ten goede komt. Microsoft wil zijn startereditie van Windows 7 promoten als het OS voor een netbook.
