Nieuwe Historici

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Met Nieuwe Historici (Hebreeuws: ההיסטוריונים החדשים) wordt een groep Israëlische geschiedschrijvers aangeduid in wier werken de traditionele zionistische geschiedschrijving over de staat Israël wordt herzien. Doordat de bevindingen van de Nieuwe Historici de Palestijnse lezing over de ontstaansgeschiedenis van Israël deels aanhangt is in de wetenschappelijke wereld de belangstelling voor de Palestijnse geschiedschrijving gegroeid[bron?], ten koste van de zionistische. De voornaamste Nieuwe Historici zijn Benny Morris, Ilan Pappé, Avi Sjlaim en Tom Segev.

Hoofdstellingen[bewerken]

De hoofdstellingen van de Nieuwe Historici zijn volgens Avi Sjlaim:

  1. Volgens de traditionele lezing wilden de Britten de oprichting van een Joodse staat verhinderen; de Nieuwe Historici daarentegen stellen dat de Britten een Palestijnse staat wilden vermijden
  2. Volgens de traditionele lezing hadden tijdens de Arabisch-Israëlische Oorlog van 1948 de Palestijnse vluchtelingen vrijwillig hun huizen verlaten; de Nieuwe Historici stellen dat de vluchtelingen deels waren verdreven
  3. Volgens de traditionele lezing was tijdens de oorlog van 1948 de machtsverhouding tussen de zionistische en Arabische troepen in het voordeel van de Arabieren; de Nieuwe Historici stellen dat zowel in manschappen, als in bewapening Israël een overwicht had
  4. Volgens de traditionele lezing hadden de Arabische staten een gecoördineerd plan om de nieuwe Joodse staat te vernietigen; de Nieuwe Historici stellen dat de Arabieren onderling verdeeld waren en geen eenduidig beleid hadden
  5. Volgens de traditionele lezing stond de onverzoenlijke houding van de Arabische leiders een vreedzame oplossing in de weg; de Nieuwe Historici stellen dat vooral Israël debet was aan het vastgelopen vredesproces

Nuanceringen[bewerken]

De Nieuwe Historici vormen geen homogene groep die er gelijkluidende standpunten erop na houdt. Zo staan Ilan Pappé en Benny Morris, twee van de bekendste proponenten van de stroming, ver uiteen wat hun ideologie betreft.

Pappé houdt er linkse denkbeelden op na en was parlementslid voor Hadash. Een deel van de kritiek die hij van diverse kanten krijgt slaat op zijn verheffing van ideologie boven feitelijke juistheid. Zo stelde Pappé in een interview met het Brusselse Le Soir onder andere:

Iedereen in Israël en Palestina heeft een ideologisch platform. Voorwaar, de strijd gaat om ideologie, niet de feiten. Wie weet wat de feiten zijn? We proberen zo veel mogelijk mensen ervan te overtuigen dat onze interpretatie van de feiten de juiste is, we doen dit uit ideologie, niet omdat we de waarheid zoeken

Ook geeft Pappé toe louter Palestijnse bronnen over de Intifada te gebruiken omdat hij ze betrouwbaarder vindt dan andere bronnen.[1]

Benny Morris daarentegen heeft zijn standpunten na 2002 enigszins genuanceerd waarop hij door andere Nieuwe Historici van verraad van het "linkse denken" en "zionistische propaganda" werd beschuldigd. Sommige van zijn critici stellen zelfs dat zijn nuanceringen het gevolg moeten zijn geweest van hersenchirurgie. [2]

Morris' nuanceringen bestaan eruit dat hij de vlucht en verdrijving van de Arabieren uit Palestina in de periode rond 1948 niet als een opzettelijke etnische zuivering ziet maar als een logisch gevolg van de oorlog en er grotendeels de Palestijnen en hun Arabische buren er de schuld van geeft. Waar het de hedendaagse Palestijnse vluchtelingen betreft ziet Morris deze als een potentiële "vijfde kolonne" en stelt dat hun terugkeer naar het huidige Israël niet reëel is. Ook stelt Morris dat het logisch was dat de bevolkingsgroepen zo veel mogelijk gescheiden zouden moeten worden en dat een Arabische overwinning in de oorlog van 1948 tot een slachting onder de Joden zou hebben geleid. Tenslotte stelt hij dat de acties die tot de vluchtelingen leidde niet ongewoon waren voor een oorlog en geeft hij verscheidene voorbeelden van vergelijkbare situaties. Morris stelt dan nog:

In het Midden-Oosten hadden de Israëli's een vergelijkbare situatie, en zij deden wat ze moesten doen; voorwaar, Arabische agressie dwong hen om het te doen. Hadden de meeste Palestijnen het land niet verlaten, dan zou er vandaag geen Israël bestaan.

Morris vindt dan ook dat een complete scheiding van de bevolkingsgroepen meer goed dan kwaad zou hebben gedaan.[2][3]

Kritiek[bewerken]

De theses van de Nieuwe Historici zijn sterk bekritiseerd door zowel traditionele Israëlische historici en ook door de pro-Palestijnse zijde. Efraim Karsj, de bekendste van de critici, heeft de Nieuwe Historici ervan beschuldigd systematische geschiedvervalsing te plegen.[4]

Men verweet de Nieuwe Historici veelvuldig de schuld bij enkel de Israëlische zijde te zoeken en de vroegere protagonisten te meten aan hedendaagse moralistische maatstaven, zonder de historische context in beschouwing te nemen. Toenaderingspogingen van Arabische zijde, zoals in 1955 door de Egyptische president Gamal Abdel Nasser, zouden louter tactisch gemotiveerd zijn geweest, en derhalve niet serieus zijn te nemen. Een ander punt van kritiek was dat de Nieuwe Historici het onderwerp zouden benaderen vanuit een linksradicaal en marxistisch perspectief.

Daarnaast is een punt van kritiek dat de Nieuwe Historici zich vrijwel alleen richten op Israëlische bronnen en dat de schaars gebruikte Arabische bronnen vaak ook via het Engels worden geraadpleegd.[5] Zo zegt Shlaim dat hij geen Arabische bronnen hoeft te gebruiken omdat hij de Israëlische geschiedenis beschrijft en stelde Benny Morris dat hij uit de Israëlische geschiedschrijving de Arabische posities kan extrapoleren zonder ze uit de eerste hand te kennen.[5]

Literatuur[bewerken]

  • Benny Morris, The Birth of the Palestinian Refugee Problem, 1947-1949, Cambridge University Press 1988.
  • Ilan Pappé, The ethnic cleansing of Palestine, 2006, Oneworld, Oxford.
  • Avi Shlaim, The Debate about 1948, International Journal of Middle East Studies, Vol. 27, No. 3, (Aug., 1995), pp. 287-304
  • Dominique Vidal, Comment Israël expulsa les Palestiniens : Les nouveaux acquis de l'Histoire (1945-1949), Éditions de l'Atelier , 2007
  • Sébastien Boussois, Israël confronté à son passé : Essai sur l'influence de la "Nouvelle Histoire", L'Harmattan, 2007
  • Efraim Karsh, Fabricating Israeli history: The 'New Historians',
Bronnen, noten en/of referenties
  1. Baudouin Loos - Le Soir, Brussels, www.lesoir.com
  2. a b New Historians
  3. In '48, Israel Did What It Had to Do, Benny Morris in de Los Angeles Times van 26 januari 2004, blz. B.11
  4. Karsh, Efraim (1996) "Rewriting Israel's History", Middle East Quarterly, June 1996, Volume 3, Number 2.
  5. a b Shapira, Anita (1999) "The Past Is Not a Foreign Country", The New Republic, 11.29.99