Picten

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Replica van een Klasse 2 steen: "Hilton of Cadboll Stone" op de originele locatie; delen van het origineel zijn in het "Museum of Scotland".

De Picten (ook Cruithne) waren een tribale confederatie van stammen die ten tijde van Late IJzertijd en de Vroege Middeleeuwen in het oosten en het noorden van Schotland leefden. Men veronderstelt dat zij ethnolinguïstisch Keltisch waren. Het woongebied van de Picten en sommige aspecten van hun cultuur kan men afleiden door de verspreiding van brochs (torens gebouwd door hun voorouders), Pictische symbolenstenen en plaatsnaamelementen met het woord Pit-erin (b.v. Pitlochry; pit betekent: een hoeveelheid land) te bestuderen. Picten zijn geattesteerd in geschreven verslagen die dateren van vóór de Romeinse verovering van Britannia tot in de 10e eeuw, de eeuw waarvan men denkt dat de Picten in de Gaels zijn opgegaan. De Picten woonden ten noorden van de rivieren, de Forth en de Clyde. Zij spraken de nu uitgestorven Pictische taal. Men neemt aan dat deze taal gerelateerd was aan de Brythonische taal, die door de ten zuiden van hun levende Britten werd gesproken. Men veronderstelt dat de Picten de afstammelingen waren van de Caledonii en andere stammen die door Romeinse geschiedschrijvers en in de wereldkaart van Ptolemaeus worden genoemd. Pictland, in sommige bronnen ook wel Pictavia genoemd, ging geleidelijk op in het Gaelic koninkrijk van Dal Riata. Uit deze samensmelting ontstond het nieuwe koninkrijk Alba (Schotland). Alba breidde zich vervolgens uit door de Brythonische koninkrijken Strathclyde en het Bernicische Lothian in te lijven. Tegen de 11e eeuw was de Pictische identiteit opgegaan in de "Schotse" samensmelting van de volkeren.

Oorsprong[bewerken]

In de ijzertijd rond 50 v.Chr., net voor de overkomst van Julius Caesar, stopte de Keltische migratie naar Schotland. Het land was toen verdeeld in een aantal elkaar bestrijdende stammen die in hun levensonderhoud probeerden te voorzien met akkerbouw, veeteelt, de jacht en visserij. De Romeinen gaven deze stammen de naam Picten vanwege hun (blauwe) tatoeages (Picti betekent 'geverfden'). De eerste vermelding van deze naam is uit 297 n.Chr door Eumenius. Het woongebied van de Picten kan men bepalen door te letten op de verspreiding van de Pictische symbolenstenen, Pit-namen (b.v. Pitlochry; pit betekent: een hoeveelheid land) en brochs, torens gebouwd door hun voorouders.

Een belangrijke Pictische koning was Onuist, die het grondgebied van de Picten in de vroege Middeleeuwen sterk heeft uitgebreid. De Picten kwamen in contact met het christendom: de heilige Columba heeft een kersteningspoging ondernomen, al is niet bekend of dit gelukt is. De enige geschriften die de Picten hebben nagelaten zijn op stenen gekrast in een speciaal alfabet dat 'ogham' wordt genoemd. Het alfabet zelf is ontcijferd, maar aangezien over het Pictisch te weinig bekend is, is de inhoud nog nauwelijks vertaald. Ook over hun mythologie en concrete levenswijze is vrijwel niets bekend.

Picten in strips[bewerken]

De Nederlandse striptekenaar Hans G. Kresse besteedt in zijn strips Eric de Noorman en Erwin de Noorman veel aandacht aan de Picten. Hij tekent met name de Pictische symbolen en hun voorvaderlijke brochs. Ook in de stripserie Blake en Mortimer van de Belgische tekenaar Edgar P.Jacobs komen de symbolen voor. Ook spelen bij Asterix bij de Picten, getekend door Didier Conrad, de Picten een centrale rol.

Bronnen[bewerken]

  • Eric de Noorman en Erwin de Noorman (Lex Ritman,2003)
  • Guide to Prehistoric Scotland (Richard Feachem, 1992)

Zie ook[bewerken]