Planckmassa

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

In de natuurkunde is de Planckmassa (aangeduid door mP) de eenheid van massa in het systeem van natuurlijke eenheden dat bekendstaat als de Planckeenheden. De Planckmassa is gedefinieerd als

m_P = \sqrt\frac{\hbar c}{G} \approx 1{,}2209 \times 10^{19}\ \mathrm{GeV}/c^2 = 2{,}176 \times 10^{-8}\mathrm{kg}.

waar c de lichtsnelheid in een vacuüm is, G de gravitatieconstante en ħ de gereduceerde Planckconstante.

Uitgedrukt in alledaagse termen komt de Planckmassa ongeveer overeen met de massa van een vlo, of wellicht een vlooienei.

Betekenis[bewerken]

De Planckmassa is de massa waarvoor de Schwarzschildstraal op een factor π na gelijk is aan de Comptongolflengte. Deeltjesnatuurkundigen en kosmologen gebruiken vaak de term gereduceerde Planckmassa. Deze is gelijk aan

\sqrt\frac{\hbar{}c}{8\pi G} ≈ 4,340 × 10−9 kg ≈ 2,43 × 1018 GeV/c2.

De toegevoegde factor 1/\sqrt{8\pi} vereenvoudigt een aantal vergelijkingen in de algemene relativiteitstheorie. De Planckenergie is

E_P = M_P \times c^2 \approx 1{,}22 \times 10^{19} GeV

De Planckmassa kan voorts worden gedefinieerd als de grootst mogelijke massa die één enkel kwantum kan hebben. Als twee kwanta met deze massa elkaar ontmoeten kunnen ze een zwart gat vormen, dat ofwel verder uitgroeit doordat het steeds meer deeltjes aantrekt, ofwel vrijwel meteen verdampt als gevolg van de Hawkingstraling.

Herkomst[bewerken]

De naam eert Max Planck, die het begrip als eerste invoerde en ook andere Planckeenheden ontdekte.

Literatuur[bewerken]

  • Kenyon, I.R.: General relativity, Oxford 1990, p. 173-174