Provisional Irish Republican Army

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De Provisional Irish Republican Army (Provisional IRA of PIRA; over het algemeen vaker The IRA, The Provos en door sommige aanhangers the Army of the 'RA genoemd) is een Iers republikeins paramilitaire organisatie, die tot het Goede Vrijdag-akkoord het doel had om Noord-Ierland vrij van Britse overheersing te maken, om vervolgens een Verenigd Ierland te stichten.

De organisatie is onwettig verklaard en als een terroristische groepering aangeduid in het Verenigd Koninkrijk, de Republiek van Ierland, en andere landen. De Verenigde Staten zien de PIRA echter niet als terroristische organisatie. Volgens berekeningen heeft de PIRA tussen 1969 en 1997 1100 dodelijke slachtoffers gemaakt (CAIN-project van de University of Ulster).

De PIRA ziet zichzelf als een opvolger van het Iers Republikeins Leger (het leger van de Ierse Republiek - 1919–1921), dat succesvol vocht voor Ierse onafhankelijkheid.

Op 28 juli 2005 heeft de "Provisional IRA Army Council" aangekondigd een einde te maken aan de gewapende strijd. Ze verklaarden dat ze alleen maar op een "vredige" en "democratische" manier hun doelen willen bereiken.

Oprichting van de Provisional IRA[bewerken]

De Provisional IRA werd officieel opgericht in december 1969, toen de IRA Army Council gestemd had voor de erkenning van de Noord-Ierse, Ierse en Britse parlementen. Toen deze stemming plaatsvond, kondigde Sean MacStiofain - aanwezig als hoofd van de IRA-inlichtingendienst - aan dat hij het leiderschap van de IRA niet langer zag als vertegenwoordiging van republikeinse doelen.

MacStiofains aanhangers verenigden zich met een groot deel van de IRA in Belfast die onder leiding stond van Billy Mckee en Joe Cahill. Zij hadden geweigerd orders van de IRA in Dublin uit te voeren sinds september 1969, als protest voor het vermeende falen van de verdediging van katholieke buurten. Negen van de dertien IRA-eenheden voegden zich bij de PIRA, ongeveer 120 activisten en 500 aanhangers. De nieuwe groep koos een "Provisional Army Council" (letterlijk: voorlopige legerraad) als leiding van de nieuwe IRA.

Leiders[bewerken]

De hoofdfiguren in het begin van de Provisional IRA waren Seán Mac Stiofáin (diende als eerste " Chief of staff"), Ruairí Ó Brádaigh (eerste president van de provisionele Sinn Fein), Dáithí Ó Conaill, en Joe Cahill. Allen zaten in de eerste Provisional IRA Army council.

Radicalisering[bewerken]

Toen het geweld in Noord-Ierland almaar intenser werd, werden de Official IRA en de Provisional IRA steeds militanter om hun doelen te bereiken. Anders dan de official IRA, die hun geweld als "verdedigend" karakteriseerde, kondigde de PIRA een agressievere campagne aan tegen het bestaan van de staat van Noord-Ierland. Hoewel de Officials in het begin voor een korte periode een grotere organisatie waren en meer aanhang hadden in de republikeinse achterban, begon de PIRA steeds meer de republikeinse beweging te domineren. Deze trend werd alleen maar sterker na de afkondiging door de Official IRA van een staakt-het-vuren voor onbepaalde tijd. De PIRA nam het grootste deel van de noordelijke IRA-structuren over sinds 1971, samen met de meer militante leden van het hele eiland. Verder wierf de PIRA veel jeugdige noordelijke nationalisten die diep geradicaliseerd waren door het in 1969 uitgebroken geweld.