REM-eiland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Aanleg REM-eiland in het Polygoonjournaal, juni 1964
Het REM-eiland
De ontmanteling van het REM-eiland
REM-eiland aan de Haparandadam, Amsterdam

Het REM-eiland was een platform in de Noordzee, op 9 kilometer buiten de kust van Noordwijk. In 1964 werden vanaf deze basis vanaf 12 augustus tot 14 december commerciële televisie-uitzendingen onder de naam TV Noordzee verzorgd. Momenteel staat het REM-eiland in het IJ, en is er een restaurant gevestigd.

Radio- en televisieuitzendingen[bewerken]

In 1963 werd de Reclame Exploitatie Maatschappij (REM) gesticht. De voornaamste aandeelhouder was de Rotterdamse scheepsbouwer Cornelis Verolme. Andere aandeelhouders waren Reinder Zwolsman, Pieter Schelte Heerema, Sidney van den Bergh en de bank Texeira de Mattos. De REM wilde commerciële radio- en televisie-uitzendingen verzorgen. Omdat de Nederlandse wetgeving dit niet toestond zouden de uitzendingen geschieden vanaf een locatie juist buiten de territoriale wateren (6 mijl uit de kust van Noordwijk). Uitzenden vanaf een basis op zee werd veiliger geacht dan uitzendingen vanaf een schip zoals een radiozendpiraat/zeezender als Veronica al deed. Bij Lloyd's of London werd een verzekering afgesloten tegen inbeslagname door de autoriteiten.

Het platform werd gebouwd op een scheepswerf in de Ierse havenstad Cork, waarna het werd versleept naar de plaats van bestemming en geplaatst door het kraanschip Global Adventurer van Brown & Root-Heerema. Op 12 augustus vond een proefuitzending plaats en op 15 augustus 1964 begonnen de reguliere uitzendingen. Op 17 december van datzelfde jaar werd de apparatuur van het REM-eiland echter door de Rijkspolitie tijdens een actie met de Koninklijke Marine geconfisqueerd. Deze actie kon worden ondernomen omdat per 1 december 1964 een noodwet was aangenomen die bepaalde dat de Nederlandse wetgeving ook gold op kunstmatige constructies die waren gebouwd op de zeebodem van het Nederlandse deel van het Continentale Plat. Hierdoor werden de uitzendingen vanaf het REM-eiland illegaal, en kon daartegen worden opgetreden. De wet trad op 12 december in werking. Zeezenders die vanaf een schip uitzonden konden hiermee nog niet worden aangepakt. Uit de REM kwam later de legale Nederlandse zendgemachtigde TROS voort. De naam TROS werd overigens reeds gebruikt toen er vanaf het REM-eiland werd uitgezonden.[1]

Bij het 40-jarig bestaan van de TROS in 2004, werd het platform nog een aantal malen gebruikt als locatie voor het programma "Studio REM", gepresenteerd door Harmen Roeland en Wibo van de Linde.

Meetpost[bewerken]

Het platform werd overgenomen door de Nederlandse Staat en was vanaf 1974 geruime tijd in gebruik bij Rijkswaterstaat als Meetpost Noordwijk, waar bijvoorbeeld de hoogte van de golven, watertemperatuur en zoutgehalte worden gemeten. Het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut organiseerde er internationale meetcampagnes waarbij uitwisselingsprocessen aan het zeeoppervlak werden bestudeerd. In de zomer van 2004 werd de meetpost ontmanteld en enkele maanden later werd het REM-eiland te koop aangeboden. De Dienst Domeinen van het ministerie van Financiën nam, zoals gebruikelijk bij rijksbezittingen, de verkoop op zich. Er werd echter geen koper gevonden, omdat het niet lukte een activiteit te vinden die binnen de strenge wetgeving die op zee geldt mogelijk was.

Op 8 juni 2006 werd door personeel van Rijkswaterstaat en pers afscheid genomen van het platform. Tijdens dit afscheidsbezoek waren radiozendamateurs aanwezig.[2] Verbindingen werden met zendamateurs wereldwijd gemaakt.

Omdat het platform in slechte staat verkeerde en ter plaatse geen ongebruikte bouwwerken worden toegestaan, is het REM-eiland in september 2006 gesloopt.[3]

Sloop[bewerken]

Bij de sloop is het gebouw van het onderstel losgebrand en op een ponton geplaatst, dat op 24 september door een sleepboot naar de haven Vlissingen-Oost werd versleept. Daarna zijn de holle poten van de draagconstructie op zes meter onder de zeebodem van binnenuit met een snijrobot losgesneden. Vervolgens werd het dertig meter hoge onderstel opgetild door de drijvende bok Rambiz van de Vlaamse bergingsmaatschappij Scaldis en in de takels van de bok eveneens naar Vlissingen-Oost versleept, waar het op 26 september aankwam.

Redding[bewerken]

In 2009 kocht woningcorporatie De Key het platform en bracht het van Vlissingen naar Delfzijl. Daar werd het verbouwd, en werd er een verdieping bovenop gezet.[4] Eind maart 2011 werd het REM-eiland overgebracht naar het Amsterdamse IJ, bij de Haparandadam. Dit gebied zal de komende jaren ontwikkeld worden tot een woongebied. Het gerenoveerde REM-eiland biedt nu onderdak aan een restaurant en daarnaast is het een publiekelijk toegankelijk uitkijkpunt met uitzicht over de Houthaven en het IJ.[5]

Zie ook[bewerken]

Bronnen
  1. Van REM naar TROS
  2. PB6REM
  3. Objecten, installaties of werken zoals een meetplatform of booreiland, zichtbaar vanaf de kust, zijn alleen binnen de 12-mijlszone toegestaan als het object van zwaarwegend maatschappelijk belang is en niet elders kan worden neergezet.
  4. REM-eiland dinsdag in de Houthaven, Het Parool, 25 maart 2011
  5. website REM eiland Restaurant