Referendum over de onafhankelijkheid van Schotland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Ligging van Schotland binnen het Verenigd Koninkrijk

Het referendum over de onafhankelijkheid van Schotland staat gepland voor 18 september 2014.

Achtergrond[bewerken]

Schotland is deel van het Verenigd Koninkrijk en geldt daarbinnen, net als Engeland, Wales en Noord-Ierland als een constituerend land. Schotland kent een ruime mate van autonomie en heeft bijvoorbeeld een eigen parlement. In voorbije eeuwen was het als koninkrijk een soeverein land, maar in 1707 werd het middels de Act of Union verenigd met zuiderbuur Engeland.

De roep om (hernieuwde) onafhankelijkheid van Schotland is nooit weg geweest, er hebben zich in het 'Britse' Schotland altijd nationalistische en separatistische groeperingen en partijen geroerd.

Een van die partijen is de Scottish National Party (SNP), opgericht in 1934. De partij heeft bij verkiezingen wisselende successen gekend. Bij de verkiezingen voor het Schots Parlement van 2011 boekte de SNP een forse winst en verkreeg ze 65 zetels, wat een meerderheid betekende. De daarna aangetreden eerste minister en SNP-leider Alex Salmond beloofde vóór 2016 een referendum te houden over onafhankelijkheid.

Politiek proces naar het referendum[bewerken]

Het streven van Salmond had succes. Op 15 oktober 2012 werd een overeenkomst getekend tussen Salmond en de premier van het Verenigd Koninkrijk, David Cameron, voor zo'n referendum in de herfst van 2014. Vastgelegd werd dat de vraag naar onafhankelijkheid te beantwoorden zou zijn met 'ja' of 'nee'. Iets later, op 9 november, werd door de Schotse regering de vraag geformuleerd: "Stemt u ermee in dat Schotland een onafhankelijk land moet worden?".

Op 16 januari 2013 nam het Britse Hogerhuis unaniem een wet aan die wettelijke bevoegdheden afstaat aan het Schots Parlement om het referendum te kunnen houden. Dit was nodig omdat uittreding van een van de landen raakt aan het constitutionele wezen van het Verenigd Koninkrijk, waar normaal gesproken het Britse parlement zeggenschap over heeft.[1] Met deze overdracht werd de weg vrijgemaakt voor de Scottish Independence Referendum (Franchise) Bill (Wet op het Schotse onafhankelijkheidsreferendum).

Op 26 november 2013 presenteerde Salmond een 670 pagina's tellend White Paper met daarin zowel argumenten voor een onafhankelijk Schotland als een uitgebreide blauwdruk van hoe dat er uit zou moeten komen te zien.[2] De onafhankelijkheid gaat naar de wens van de SNP in 2016 in en Schotland zou onder meer het Britse pond en het Britse staatshoofd behouden en binnen de Europese Unie blijven, maar wel een eigen leger krijgen en een eigen belastingstelsel voeren.[3]

De Britse premier Cameron heeft de inwoners van Schotland meermaals opgeroepen binnen het verband van het Verenigd Koninkrijk te blijven.[4]

Het referendum[bewerken]

Op 21 maart 2013 maakt de Schotse regering de datum bekend waarop het referendum zal worden gehouden: 18 september 2014.[5]

De vraag die gesteld zal worden is "Moet Schotland een onafhankelijk land zijn?". (Deze formulering werd op 30 januari 2013 aangenomen, nadat er kritiek was gekomen op de aanvankelijke formulering van 9 november 2012.)[6] Er kan gekozen worden uit de antwoorden 'ja' of 'nee'.

Deelname aan de volksraadpleging zal openstaan voor alle in Schotland wonende burgers van de Europese Unie en van het Gemenebest, met een minimale leeftijd van zestien jaar.[7]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Timeline: Scotland's road to independence referendum, BBC. Geraadpleegd 26 november 2013
  2. Scottish independence: Referendum White Paper unveiled, BBC, 26 november 2013
  3. Plan voor Schotse onafhankelijkheid gepresenteerd, ANP/de Volkskrant, 26 november 2013
  4. Cameron: Schotse exit funest, NOS, 7 februari 2014
  5. Op 18 september 2014 stemmen Schotten over onafhankelijkheid, de Volkskrant, 21 maart 2013
  6. Scottish independence: SNP accepts call to change referendum question, BBC, 30 januari 2013
  7. "Scotland's Future: Draft Referendum (Scotland) Bill Consultation Paper" (PDF)