Rongelap

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kaart van Marshalleilanden

Rongelap is een van de atollen van de republiek Marshalleilanden. Het bestaat uit een om een lagune gelegen ring van 61 eilandjes, die een totale landoppervlakte hebben van slechts 8 km², terwijl de lagune zelf een oppervlakte van 1000 km² beslaat. Rongelap zou volstrekt onbekend en oninteressant gebleven zijn, ware het niet dat in 1954 de VS een waterstofbom beproefde boven de nabijgelegen (150 km) atol Bikini.

Fall-out[bewerken]

De atol Bikini was van 1946 tot 1958 een testgebied voor vele Amerikaanse kernproeven. De eerste serie onder de codenaam Operation Crossroads. Ook de eerste Amerikaanse waterstofbom werd daar getest. Als gevolg van de test met de Castle Bravo-waterstofbom in 1954 moesten de bewoners van het nabijgelegen paradijselijke atol Rongelap worden geëvacueerd, omdat -tegen de weersverwachting in- de wind op de dag van proef bleek te zijn gedraaid en aldus een ontoelaatbare hoeveelheid radio-actieve fall-out op dit dunbevolkte gebied bleek te zijn neergedaald en de bewoners, onder achterlating van alles wat het hunne was, drie dagen na de test, halsoverkop hun woonplaats dienden te verlaten. Toen de fall-out uit de lucht was neergedaald, speelden onwetende kinderen in het levensgevaarlijke poeder alsof het sneeuw betrof.

Nadat de VS na drie jaar reeds, in 1957, de gebieden 'veilig' voor bewoning hadden verklaard, keerden vele bewoners terug, maar toen zij ervan overtuigd raakten dat de hoeveelheid radio-actieve straling nog steeds ontoelaatbaar was, omdat er significant veel gevallen van ziekten aan de schildklier bij de bewoners waren geconstateerd en een overmatige sterfte onder jongeren opviel, smeekte de 'burgemeester' van Rongelap, John Anjain, -vergeefs- om hulp bij de autoriteiten en tenslotte besloot Greenpeace in 1985 de bewoners van Rongelap te evacueren en herhuisvesting te regelen op de eilanden Mejatto en Ebeye van het atol Kwajalein.

Mejatto lijkt daarbij nog het meeste op Rongelap, met kleine huisjes in het groen en een grote hoeveelheid cocos-palmen. Ebeye daarentegen is volstrekt boomloos, herbergt 12000 inwoners in pre-fab huizen aan de enige, in een vierkant aangelegde, weg, waardoor het met zijn 320.000 m2 het dichtstbevolkte stukje aarde is. De meeste bewoners brengen hun tijd door in ledigheid, een aantal werkt op het nabijgelegen eiland Kwajalein, dat een Amerikaanse volgstation herbergt -onderdeel van het Pacific Command van het Amerikaanse ministerie van Defensie- en hoofdkwartier is van de Ronald Reagan Ballistic Missile Defense Test Site, gespecialiseerd in het testen van raketten en het volgen van satellieten, en dat negen van 97 eilanden van het atol Kwajalein huurt van de republiek Marshalleilanden.

Compensatie[bewerken]

In september 1996, 42 jaar na de gebeurtenissen, tekende het ministerie van Binnenlandse Zaken van de VS een overeenkomst met de eilandbewoners van Rongelap ter waarde van 45 miljoen dollar, ter compensatie en om zelf een (door critici onmogelijk geachte) reinigingsoperatie uit te voeren, door van het eiland Rongelap de radio-actief besmette bovenlaag af te schrapen.

John Anjain[bewerken]

In juli 2004 stierf op 83-jarige leeftijd John Anjain, die tijdens de proeven 'burgemeester' van Rongelap was, en dat tot zijn dood 'in ballingschap' op Majuro bleef. Hij heeft zich, mede gemotiveerd door het verlies van zijn 19-jarige zoon aan leukemie, en schildklieroperaties die hij en zijn vier gezinsleden moesten ondergaan, altijd met grote waardigheid en onverzettelijkheid gekeerd tegen de geruststellende 'bevindingen' van Amerikaans wetenschappelijk onderzoek, dat ondanks het feit dat Rongelap een van de meest radioactief besmette plekken op aarde was, bleef volhouden, dat de bewoners er veilig zouden kunnen wonen en uiteindelijk voor elkaar gekregen heeft, dat er onafhankelijk onderzoek werd verricht, dat zijn wantrouwen bevestigde ("Wij werden gebruikt als proefkonijn"[1]) en als gevolg een aanzienlijke som geld ter compensatie door de VS ter beschikking werd gesteld.

Terugkeer naar het eiland[bewerken]

De Amerikaanse regering heeft de lokale bewoners een ultimatum gesteld dat de oorspronkelijke bewoners uiterlijk in oktober 2011 weer terug moeten keren naar het eiland. Op het eiland Mejatto verblijven op dit moment ongeveer 400 bewoners die terug kunnen keren. Maar ze willen garantie van de regering krijgen dat ze er ‘veilig’ weer kunnen wonen. In Rongelap wordt dit op moment aan 50 nieuwe huizen gebouwd.

Opmerkelijk[bewerken]

Het doet merkwaardig aan dat, terwijl de Marshalleilanden officieel onafhankelijk zijn en de VS formeel slechts de Ronald Reagan Ballistic Missile Defense Test Site huren, de VS er in hoge mate de dienst uitmaken: de officiële taal is Engels, de officiële munt is de Amerikaanse dollar en contact met buitenlandse pers wordt door de VS gefiatteerd en geregisseerd. Ook is het vreemd dat namens het Amerikaanse ministerie van Landbouw een Amerikaans oorlogsschip, uitgerust met een stralingslaboratorium en de benodigde apparatuur, een jaarlijkse ronde maakt langs de eilanden om de gezondheid van de bewoners te onderzoeken en te testen op de gevolgen van radioactieve straling.

Externe links[bewerken]