Sertoli-cel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De Sertoli-cellen, of voedstercellen, begeleiden de rijping van zaadcellen. Deze cellen worden gestimuleerd door Testosteron afkomstig van de cellen van Leydig en Follikel stimulerend hormoon dat door de hypofyse wordt gevormd. De cellen van Sertoli produceren ook het hormoon inhibine, dat zorgt voor de afremming van de testosteronproductie door de cellen van Leydig. Zo creëren beide cellen in de testes een systeem van homeostase.

De Sertoli-cellen bevinden zich in het epitheel van de zaadbuisjes (tubuli seminiferi) in de teelballen. De cellen van Leydig bevinden zich in het bindweefsel tussen de lobuli (lobben) in de teelbal.

Bij de mens en vele andere dieren delen de Sertoli-cellen niet meer tijdens de reproductieve periode. Ze zijn namelijk buitengewoon resistent tegen veel schadelijke invloeden als infectie, ondervoeding en Röntgenstraling. Ze overleven deze invloeden veel beter dan de cellen van de spermatogenetische reeks.

Functies[bewerken]

Steun, bescherming en voeding[bewerken]

De Sertoli-cellen zorgen voor steun, bescherming en voeding van de zich ontwikkelende zaadcellen. De spermatogenetische cellen (cellen betrokken bij de productie van zaadcellen) liggen ingebed in het cytoplasma van Sertoli-cellen. De zich ontwikkelende zaadcellen komen hierdoor niet meer in contact met het interstitium (ruimte met vloeistof tussen cellen) en kunnen alleen voedingsstoffen uit het cytoplasma van de Sertoli-cellen krijgen en er afvalstoffen aan afgeven.

Afbraak van restlichaampjes[bewerken]

Tijdens de spermiogenese fagocyteren de Sertoli-cellen de cytoplasmadelen van zich differentiërende spermatiden. Ze worden vervolgens in hun lysosomaal apparaat verteerd.

Secretie[bewerken]

De Sertoli-cellen scheiden een vloeistof af naar de zaadkanaaltjes. Dit vloeistof speelt een rol bij het verdere transport van zaadcellen. Daarnaast scheiden cellen van Sertoli onder invloed van FSH en/of testosteron bepaalde eiwitten uit die een rol spelen bij de spermatogenese. Een voorbeeld is het androgeenbindend proteïne (ABP).

Müllerian Inhibiting Substance ofwel anti-Muller hormoon[bewerken]

Nog een functie van de cellen van Sertoli is de productie van anti-Muller hormoon. Dit hormoon speelt een belangrijke rol tijdens de embryonale ontwikkeling van een jongen. Het verhindert de ontwikkeling van de buizen van Müller. Deze spelen een rol bij het ontwikkelen van het vrouwelijk genitaal systeem, de baarmoeder in het bijzonder.

Bloed-testis barrière[bewerken]

De Sertoli-cellen zijn ook verantwoordelijk voor het in stand houden van de bloed-testis barrière. Er is namelijk een groot verschil in samenstelling van het bloed en dat van de vloeistof in de zaadkanaaltjes. De laag cellen van Sertoli, de onderlinge occludensverbindingen (tight-junctions) in het bijzonder, zorgt ervoor dat dit verschil in stand wordt gehouden. Het doel hiervan is om eventuele toxische stoffen en cellen betrokken bij de immunologische afweer bij de zaadcellen in de latere stadia van hun ontwikkeling vandaan te houden en eventuele beschadigingen voorkomen.

Productie van inhibine[bewerken]

De laatste functie van Sertoli-cellen is de productie van inhibine en activine. Het hormoon inhibine onderdrukt de vorming en uitscheiding van FSH. Activine remt de werking van inhibine.