Celdifferentiatie
Celdifferentiatie is het proces waarbij een minder gespecialiseerde cel verandert in een meer gespecialiseerde cel. Differentiatie komt voor tijdens de ontwikkeling van een meercellig organisme. Zo wordt uit 1 bevruchte eicel een complex systeem van verschillende weefsels en cel-types gevormd waarbij alle gedifferentieerde cellen hun specifieke functionaliteit gekregen hebben. Ook bij volwassenen komt differentiatie voor. Stamcellen delen en differentieren zich tot dochtercellen die instaan voor de normale celvernieuwing en het herstel van weefsel-schade.
Het differentiatie-proces veroorzaakt grote veranderingen in de vorm, de grootte, het membraanpotentiaal , de activiteit en de reacties van de cel. Deze veranderingen komen tot uiting als een gevolg van gecontroleerde veranderingen in de gen-expressie van de cel. Dit wil zeggen dat hoewel alle cellen van een organisme hetzelfde DNA hebben, ze toch diverse physische eigenschappen kunnen hebben door verschillen in expressie(activiteit) van individuele genen.
Een pluripotente cel is een cel met de mogelijkheid te veranderen (differentieren) in alle celtypes van het volwassen organisme. Bij dieren en mens zijn dat de embryonale stamcellen en bij planten de meristeem cellen. Wanneer de cel kan differentieren in alle celltypes, placentaal weefsel inbegrepen, noemt men die totipotent. Bij zoogdieren zijn enkel de zygote en de daaropvolgende blastomeren totipotent.
[bewerken] Celdifferentiatie bij mensen
[bewerken] Celdifferentiatie bij planten
Via mitose, celdeling en plasmagroei ontstaat er een nieuw celletje buiten het meristeem. Deze cel zal celstrekking ondergaan. Dit gebeurt door extra opname van water in de vacuolen. Deze vacuolen zullen vervolgens samensmelten tot één grote centrale vacuole. Een cel kan door celstrekking 10 tot 15 keer zo lang worden. Tijdens de celstrekking wordt de celwand dikker en steviger. De cellen en de celwanden kunnen daarbij in vorm gaan verschillen. Dit heet celdifferentiatie. Dit hangt samen met de functie die de cel en zijn celwand gaan vervullen. De meeste cellen zullen een speciale functie krijgen en dat heet celspecialisatie.
