Shaka Zoeloe
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Shaka Zoeloe (juni 1786 - 22 september 1828), ook Chaka, wordt in het algemeen beschouwd als degene die de Zoeloestam van een kleine clan veranderde in een koninkrijk dat een gedeelte van Zuid-Afrika tussen de Phonogolo- en Mzimkhulu-rivieren omvatte. Over Shaka bestaan veel legendes en zijn militaire macht is waarschijnlijk minder groot geweest, desalniettemin is hij toch een groot staatsman geweest die met veel moed zijn buurstammen verenigde en op afstand een groot rijk beheerste.
[bewerk] Biografie
Shaka werd geboren als zoon van Nandi en het stamhoofd Senzangakhona, maar het was een buitenechtelijke relatie en hij werd daarom door Dingiswayo, de koning van de Mthethwa en niet door zijn vader opgevoed. Toen zijn vader overleed hielp Dingiswayo hem om zijn halfbroer Siguyana te verslaan en rond 1812 werd hij stamhoofd. Zijn eerste actie was wraak op de vijanden uit zijn jeugd waarvan hij velen liet spietsen. In 1816 begon zijn veroveringstocht met het verslaan van de Zoeloestam en sloot een alliantie met de Mthethwa-clan, aangezien ze geen leider hadden.
Voordien werd er oorlog gevoerd tussen de verschillende Zoeloestammen, maar dat was geen oorlog voeren, gelijk man-tegen-man. Eerst stonden de stammengroepen op een werpafstand tegenover elkaar en wierpen hun speren naar elkaar. Met hun schilden weerden ze de speren af en af en toe sneuvelde er een krijger. Shaka Zoeloe vond dit geen systeem van oorlogvoeren en ontwierp de kortere steeksperen met grotere lemmets. Hiermee kon hij steken maar ook slagen geven of afweren, net zoals bij het schermen. Zijn krijgers moesten blootsvoets strijden en geen zelfgemaakte soort sandalen meer dragen. Hij wilde zijn stam harden op alle gebied. Zo zou hij eens als bewijs, een klein vuurtje blootsvoets uitgedooft hebben ! De volgende slag dachten de andere stammen weer zo te vechten als voordien, maar Shaka Zoeloe viel met zijn stam, hen direct aan en doodde de verbaasde vijanden, allen met hun zelf ontworpen steekwapens met grotere lemmets. Van dan af werd er man-tegen-man gevochten en niet meer zoals vroeger, vanop een bepaalde afstand.
Het belangrijkste gevecht was tegen Zwide over het bezit van de Ndwandwe. Volgens de legende versloeg hij de stam, maar er zijn aanwijzingen, dat Zwide gevlucht was en gedurende het bewind van Shaka regelmatig kleine onlusten met het leger van Zwide waren. Desalniettemin had Shaka een groot deel van Natal en het zuidoosten van Zuid-Afrika in handen.
In 1824 sloot Shaka een verbond met de Europeanen om gezamenlijk het koninkrijk van Shaka uit te breiden. Later bleek dat de Europeanen door dit verbond een groot deel van het land in bezit konden krijgen.
Dingane en Mhlangana, twee halfbroers van Shaka hebben twee maal geprobeerd Shaka te vermoorden en dit gebeurde waarschijnlijk in september 1828 tijdens een burgeroorlog. Of dit door een van zijn halfbroers gebeurde en wat de exacte rol van de Europeanen was blijft onduidelijk.
De Zoeloe is beroemd geworden omdat ze in de 19e eeuw het Britse leger versloegen tijdens de Slag bij Isandlwana.
[bewerk] Film
Een sterk geromantiseerde televisiefilm op basis van de legende heeft Shaka bij het grote publiek bekend gemaakt, maar er zijn grote verschillen met de historische vindingen.
