Shona (taal)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Shona (Shona)
Gesproken in Zimbabwe
Mozambique
Zambia
Botswana
Sprekers 7.000.000
Rang 107
Taalfamilie

Niger-Congotalen

Dialecten
Alfabet Latijns alfabet
Officiële status
Officieel in

Zimbabwe

Taalorganisatie geen
Taalcodes
ISO 639-1 sn
ISO 639-2 sna
ISO 639-3 sna
Portaal  Portaalicoon   Taal

Shona (of ChiShona) is een groep van talen die wordt gesproken in Zuidelijk Afrika, met name Zimbabwe. De term wordt gebruikt om de taal aan te duiden die Bantoe-stammen (onder andere de Shona) in Zuidelijk Afrika spreken. Het totaal aantal sprekers van Shona is ten minste 7.000.000 (UBS, 1990). Shona als zodanig is een officiële taal van Zimbabwe, samen met Ndebele en Engels. Andere talen die in Zimbabwe worden gesproken zijn Venda, Nambya, Shangaan, Kalanga, Suthu en Tsonga. In Zimbabwe zijn er zo'n 6 225 000 (SIL 1989) Shona sprekers, meer dan 80% van de haar bevolking. Shona wordt ook gesproken door een substantieel aantal inwoners van Mozambique. Andere landen waar relatief veel Shona sprekers wonen zijn Zambia met ongeveer 30.222, en Botswana met 11.000.

Shona kent een geschreven standaard met een gecodificeerde orthografie en grammatica. Het wordt onderwezen op school, maar is niet het algemene medium voor onderwijs in andere vakken. Het wordt ook gebruikt in literatuur, de media en wordt beschreven in één- en tweetalige woordenboeken (voornamelijk Shona - Engels).

Shona is lid van een grotere familie van Bantoetalen. In Guthrie's classificatie in zone's van Bantoetalen, geeft zone S10 het dialect continuum aan dat gewoonlijk Shona wordt genoemd, omvattend:

  • Karanga, Zezuru, Manyika, Korekore, Nambya en Ndau, gesproken in Zimbabwe;
  • Tawara, Tewe en Ndau in Mozambique; en
  • Ikalanga in Botswana.

Shona sprekers zijn waarschijnlijk in het huidige Zimbabwe gekomen tijdens de grote Bantoe expansie.

De term 'shona' wordt ook gebruikt voor de beeldhouwkunst uit Zimbabwe, waarbij vooral serpentijnsteen bewerkt wordt.

Bibliografie[bewerken]

  • Biehler, E. (1950) A Shona dictionary with an outline Shona grammar (revised edition). The Jesuit Fathers.
  • Brauner, Sigmund (1995) A grammatical sketch of Shona : including historical notes. Köln: Rüdiger Koppe.
  • Carter, Hazel (1986) Kuverenga Chishóna : an introductory Shona reader with grammatical sketch (2nd edition). London: SOAS.
  • Doke, C. M. (1931) Report on the Unification of the Shona Dialects. Stephen Austin Sons.
  • Mutasa, David (1996) 'The Problems of Standardizing Spoken Dialects: The Shona Experience', Language Matters, 27, 79–93.
Wikipedia-logo-v2.svg Zie de Shona (taal)e uitgave van Wikipedia.