Smelleken

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Smelleken
IUCN-status: Niet bedreigd[1] (2012)
Falco columbarius NAUMANN.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Aves (Vogels)
Orde: Falconiformes (Roofvogels)
Familie: Falconidae (Caracara's en valken)
Geslacht: Falco
Soort
Falco columbarius
Linnaeus, 1758
Smelleken op de Faeröer
Smelleken op de Faeröer
eieren
eieren
Afbeeldingen Smelleken op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Smelleken op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Vogels

Het smelleken (Falco columbarius) behoort tot de valken (Falconidae), en is een klein onopvallend valkje.

Gedrag en leefwijze[bewerken]

Het verdedigt zijn territorium fel, maar laat zich daarbuiten graag benaderen. Het vliegt lenig en snel. Het is tamelijk honkvast, maar past zich niettemin goed aan nieuwe omgevingen aan. Het smelleken durft ook grotere dieren weerstaan, negeert straal mensen tijdens een aanval en deinst er niet voor terug door deuren en ramen volièrecomplexen, serres etc. binnen te dringen.

Omschrijving[bewerken]

Het smelleken is de kleinste roofvogel van Europa, met zijn spanwijdte vanaf ca. 50 cm (mannetjes). De grootte van het vrouwtje is vergelijkbaar met die van de torenvalk, maar ze heeft een wat forser postuur. De vogel is het makkelijkst te herkennen aan het vlieggedrag: hij vliegt erg snel en vlak boven de grond. Op deze manier overrompelt de vogel de kleine vogels waaruit het belangrijkste voedsel bestaat. Soms ook wordt de prooi net zo lang achtervolgd totdat deze te vermoeid is om nog te ontkomen. Hij zoekt zijn voedsel het liefst op open terreinen, al dan niet voorzien van wat kleine begroeiing. Beboste gebieden worden gemeden. Het liefst jaagt hij op relatief open terreinen zoals weilanden, akkers, heidevelden. Meer dan 80% van zijn prooien bestaat uit vogels als piepers, leeuweriken, tapuiten, vinken en gorzen.

Geslachten[bewerken]

Het mannetje is van boven leigrijs; de bovenkant van het vrouwtje is donkerbruin. Zowel het mannetje als het vrouwtje hebben een lichtere onderkant.

Broeden en trek[bewerken]

Ze broeden in het noorden van Europa, maar trekken in het najaar naar het zuiden. Halverwege de jaren vijftig begonnen de aantallen smellekens snel te dalen. In sommige gebieden halveerde het aantal per jaar. De oorzaak waren giftige stoffen als DDT, PCB's en kwik, die of de volwassen vogels vergiftigden of veel sterfte veroorzaakten onder de kuikens. Nu gaat het langzaam beter met de soort. De Engelse naam voor het smelleken is 'Merlin'. In het Frans wordt het smelleken faucon émerillon genoemd.

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties