Sperwer (roofvogel)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Sperwer
IUCN-status: Niet bedreigd[1] (2013)
Sperwer 2kj vrouw3 31-70-01.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Aves (Vogels)
Orde: Accipitriformes
Familie: Accipitridae (Havikachtigen)
Geslacht: Accipiter
Soort
Accipiter nisus
(Linnaeus, 1758)
Verspreiding van de sperwer. Groen = Jaarrond aanwezig, rood = Zomervogel, blauw = Alleen overwinteraar
Verspreiding van de sperwer. Groen = Jaarrond aanwezig, rood = Zomervogel, blauw = Alleen overwinteraar
Afbeeldingen Sperwer op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Sperwer op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Vogels

De sperwer (Accipiter nisus) is een kleine, snelle roofvogel uit de familie van de Accipitridae (Haviken en Arenden).

Kenmerken[bewerken]

Opvallend is de gele iris, net als de fijn gebandeerde borst en de dunne maar krachtige, gele poten. Sperwers hebben stompe vleugels met een relatief groot oppervlak. De vleugels zijn veel breder dan van valken, waarvoor ze vaak worden aangezien. Opvallend is het grote verschil in formaat tussen mannetje en vrouwtje. Vrouwtjes zijn groter en zwaarder dan mannetjes en jagen op grotere prooien dan mannetjes. De lengte van kop tot staart varieert van 28 tot 38 centimeter.

Voedsel[bewerken]

Een sperwer (wijfje) met haar prooi, een Turkse Tortel, op een oprit in De Klinge

Zangvogels zijn de voornaamste prooi, met name huismus, vink, merel, spreeuw en mees. Het vrouwtje vangt ook grotere prooien als de Turkse tortel. De sperwer jaagt vanuit dekking, of met een plotselinge, snelle vlucht in het voorbijgaan.

Voortplanting[bewerken]

De sperwer bouwt ieder jaar hoog in de bomen een nieuw nest, waarin één tot zes, maar meestal vier of vijf eieren worden gelegd.

Verspreiding[bewerken]

Sperwers komen in heel Europa voor, met uitzondering van IJsland en het uiterste noorden van Scandinavië en Rusland. Het verspreidingsgebied strekt zich in een gordel uit van Rusland tot Kamtsjatka, Japan en Korea. Sperwers leven voornamelijk in bosgebieden (vaak naaldbos), maar ook in cultuurland en in steden. Vogels uit de noordelijke streken overwinteren in gematigde gebieden.

De soort telt 7 ondersoorten:

Status in Nederland en Vlaanderen[bewerken]

Een groep sperwers op Texel

De sperwer is in Nederland en Vlaanderen geen zeldzame vogel meer. Tussen 1965-1970 was het nog een uiterst schaarse broedvogel van bosgebieden op de zandgronden. Daarna volgde een geleidelijk herstel. In de oorspronkelijke broedgebieden nam het aantal toe en er volgde een uitbreiding van het broedareaal naar de laaggelegen gebieden in Nederland en Vlaanderen. In Nederland broedt de sperwer nu zelfs al in grote steden. Rond 1990 werd een niveau bereikt dat daarna (in ieder geval tot 2007) niet opvallend hoger of lager werd. Het aantal broedparen rond 2000 in Nederland wordt geschat op 4000 tot 5000 paar en in Vlaanderen op 1500 tot 2500 paar.[2][3]

Etymologie[bewerken]

De naam sperwer is een verkorting van spreeuwenarend, waarmee tevens is aangegeven welke vogel op het menu van de sperwer staat.[4]

Galerij[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. (en) Sperwer op de IUCN Red List of Threatened Species.
  2. SOVON Verspreiding en aantalsontwikkeling in Nederland van de sperwer
  3. INBO Verspreiding en aantalsontwikeling van de sperwer in Vlaanderen
  4. Onze taal-kalender 2011