Sphagnum

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Sphagnum
Sphagnum
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Bryophyta (Mossen)
Klasse: Bryopsida (Bladmossen)
Onderklasse: Sphagnidae
Orde: Sphagnales
Familie: Sphagnaceae
Geslacht
Sphagnum
L. (1753)
Typesoort
Sphagnum palustre L. (1753)
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Sphagnum (Nederlands: veenmos) is een geslacht van mossen bestaande uit meer dan honderd verschillende soorten.

Bij het grote publiek is veenmos bekend om het gebruik in decoratieve bloemstukjes, maar het wordt vanwege de sterk wateropnemende eigenschappen ook gebruikt in de vorm van turfstrooisel om de structuur van de bodem te verbeteren en als substraat voor huisdieren die in vochtige omstandigheden moeten worden gehouden, zoals amfibieën. In sommige streken wordt veenmos gebruikt als isolatiemateriaal, bijvoorbeeld om kieren in blokhutten te dichten.

Sommige veenmossoorten kunnen twintig keer hun drooggewicht aan water opnemen in de cellen, waardoor het erg geschikt is als structuurverbeteraar in grond, bijvoorbeeld zandgrond en kleigrond. Veenmos kan de bodem verzuren door mineralen als calcium en magnesium op te nemen en waterstofionen af te geven. Deze eigenschap heeft er onder anaerobe omstandigheden toe bijgedragen dat de zogenaamde veenlijken (overblijfselen van prehistorische menselijke lichamen) zo goed bewaard zijn gebleven. Een goed voorbeeld daarvan is het meisje van Yde.

Nieuwe soort in Vlaanderen[bewerken]

In het Landschap De Liereman vonden biologen tijdens een excursie in 2008 een groot aantal exemplaren van het uitgebeten veenmos (Sphagnum riparium). De plant komt noormaalgezien vooral in Centraal- en Noord-Europa voor.[1]

Het uitgebeten veenmos werd voor zover bekend nooit eerder in Vlaanderen gevonden. In Wallonië is deze soort uiterst zeldzaam, en in Nederland, waar toch meer heide en veen voorkomt dan in Vlaanderen, staat deze soort op de Rode Lijst als 'bedreigd'. België ligt aan de zuidwestgrens van het Europese verspreidingsgebied van deze soort. In Centraal-Europa is het hoofdzakelijk een gebergtesoort, die graag op vochtige hellingen groeit. In het laagland wordt dit veenmos soms in berkenbroekbossen gevonden. Dit is ook het geval in De Liereman.[1]

Taxonomie[bewerken]

Het geslacht telt naargelang van de bron 150 tot 350 soorten. De typesoort is Sphagnum palustre (gewoon veenmos).

De volgende soorten worden meer in detail besproken:

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b (nl) Het uitgebeten veenmos: een nieuwe soort voor Vlaanderen. Natuurpunt Geraadpleegd op 8 april 2013